Hartkloppingen tijdens de zwangerschap: oorzaken, gevolgen en wat je kunt doen

Hartkloppingen tijdens de zwangerschap kunnen een zorgwekkende ervaring zijn voor veel aanstaande moeders. Deze sensaties, vaak omschreven als een razende, fladderende of bonzende hartslag, kunnen alarmerend zijn, vooral wanneer ze onverwacht optreden. Het is cruciaal om hartkloppingen tijdens de zwangerschap te begrijpen, omdat ze een normale fysiologische reactie kunnen zijn op de veranderingen in het lichaam van een vrouw of, in sommige gevallen, een teken kunnen zijn van een onderliggend probleem dat medische aandacht vereist.

Hartkloppingen tijdens de zwangerschap verwijzen naar het besef van een onregelmatige of snelle hartslag die in elke fase van de zwangerschap kan voorkomen. Deze sensaties kunnen variëren in intensiteit en frequentie, van incidentele trillingen tot een aanhoudend bonzend geluid.

Wat zijn hartkloppingen?

Hartkloppingen zijn het gevoel van een snelle, fladderende of bonzende hartslag. Vaak voel je je hart duidelijk kloppen in je borstkas of bijvoorbeeld in je hoofd. Bij een versnelde hartslag, ook wel tachycardie genoemd, spreken we van meer dan 100 slagen per minuut in rust. Na inspanning, zoals traplopen, is dit normaal, maar in rust hoort de hartslag onder de 100 te zijn.

Zijn hartkloppingen normaal tijdens de zwangerschap?

Ja, veel vrouwen ervaren hartkloppingen tijdens de zwangerschap, en deze zijn vaak onschuldig. Zwanger zijn is een bijzondere tijd, maar soms ook overweldigend. Een hogere hartslag tijdens je zwangerschap is normaal, maar het is belangrijk dat je blijft luisteren naar je lichaam. Hartkloppingen tijdens de zwangerschap komen vaker voor dan je misschien denkt. Heb jij last van hartkloppingen terwijl je zwanger bent en vraag je je af wat dit betekent? Dan ben je zeker niet de enige.

Tijdens de zwangerschap maakt je lichaam enorme veranderingen door. Eén daarvan is een toename van je bloedvolume: je lichaam moet extra bloed rondpompen om jou én je baby van genoeg zuurstof en voeding te voorzien. Dat verklaart meteen waarom veel vrouwen merken dat hun hart sneller klopt. Zwanger en hartkloppingen? Dat is dus meestal heel normaal.

Wat veroorzaakt hartkloppingen tijdens de zwangerschap?

De oorzaak van het optreden van deze zwangerschapskwaal is eigenlijk heel logisch en gemakkelijk te verklaren. Je lichaam maakt namelijk meer bloed aan als je zwanger bent, omdat je kindje in je buik ook van bloed en voedingsstoffen moet worden voorzien. Je lichaam maakt daar ongeveer één liter extra bloed voor aan. Je hart is deze extra hoeveelheid bloed niet gewend en moet dus wat harder werken om alles rond te pompen. Dit harde werken kun je dus voelen. Je hart kan het overigens prima aan om wat harder te werken.

Naast de toename van het bloedvolume zijn er andere oorzaken van hartkloppingen:

  • Hormonale veranderingen: De zwangerschapshormonen hebben op veel dingen invloed, waaronder je hartslag.
  • Mentale stress: Emotionele spanning kan leiden tot hartkloppingen.
  • Cafeïne-inname: Overmatige consumptie van cafeïnehoudende dranken kan hartkloppingen veroorzaken of verergeren.
  • Bepaalde geneesmiddelen: Sommige medicijnen hebben hartkloppingen als bijwerking.
  • Infecties: Aandoeningen zoals koorts of uitdroging kunnen de hartslag verhogen.
  • Anemie (bloedarmoede): Dit kan de hartslag verhogen en hartkloppingen veroorzaken.
  • Genetische aanleg of auto-immuunziekten: Vrouwen met een familiegeschiedenis van hartritmestoornissen of auto-immuunziekten zoals lupus lopen een hoger risico.
Illustratie die de toename van bloedvolume tijdens de zwangerschap en de impact op het hart weergeeft

Fysiologische veranderingen van het hart tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap ondergaat het hart significante veranderingen om de verhoogde bloedstroom te ondersteunen. Om het extra bloedvolume rond te kunnen pompen, worden de vier holtes van het hart iets groter en de spierwanden worden dikker. Naast dat de grootte van het hart iets toeneemt, neemt het aantal hartslagen per minuut ook geleidelijk toe gedurende de zwangerschap. Het gemiddeld aantal slagen per minuut is het hoogst in het laatste trimester.

Bij de meeste vrouwen begint de hartslag al in het eerste trimester te stijgen, soms vanaf week 6.

Gevolgen van hartkloppingen

Hoewel hartkloppingen meestal onschuldig zijn, kunnen ze wel een angstig gevoel geven. Dit kan ertoe leiden dat je gaat hyperventileren (snel ademhalen), waardoor je een licht gevoel in je hoofd en tintelende vingers krijgt. Je ademt dan eigenlijk te veel zuurstof in. Het evenwicht van gaswisseling in je longen raakt even verstoord, waardoor je lichaam zegt ‘ho, stop even!’ Je kunt dan flauwvallen.

Mogelijke complicaties

Complicaties op de korte termijn kunnen flauwvallen of duizeligheid zijn. Complicaties op de lange termijn kunnen chronische hartaandoeningen zijn als een onderliggend probleem niet wordt aangepakt. In de meeste gevallen zijn goedaardige hartkloppingen echter niet schadelijk voor de baby.

Wat kan je eraan doen?

Als je last hebt van hartkloppingen, probeer je er dan niet te druk om te maken; het zakt vanzelf weer af. Maar als je zelf wat wilt doen om dit te bespoedigen, kunnen de volgende tips helpen:

  • Probeer rustig te blijven, ga even zitten of liggen en adem rustig in en uit.
  • Leid je aandacht ervan af door bijvoorbeeld wat te lezen of muziek te luisteren.
  • Drink een glas koud water.
  • Probeer prikkels zoveel mogelijk te vermijden: stress, cafeïne en weinig slaap kunnen hartkloppingen verergeren.
  • Zorg ook voor een goede ademhaling en vermijd overbelasting.

De beste ademhalingstechnieken voor elke fase van de bevalling.

Wanneer moet ik medische hulp zoeken bij hartkloppingen?

Hoewel hartkloppingen tijdens de zwangerschap meestal onschuldig zijn, is het goed om alert te blijven. Komen de hartkloppingen vaak voor, duren ze lang of gaan ze gepaard met klachten zoals duizeligheid, kortademigheid of pijn op de borst? Neem dan altijd contact op met je huisarts of je verloskundigenpraktijk.

Zwangere vrouwen met reeds bestaande aandoeningen, zoals hartaandoeningen of auto-immuunziekten, hebben mogelijk gespecialiseerde zorg en monitoring nodig.

Hoe worden hartkloppingen gediagnosticeerd?

De diagnose van hartkloppingen begint met een grondige klinische evaluatie. Zorgverleners zullen een gedetailleerde anamnese afnemen, inclusief de frequentie, duur en triggers van de hartkloppingen. Zorgverleners zullen verschillende aandoeningen overwegen die kunnen lijken op hartkloppingen, waaronder angststoornissen, hyperthyreoïdie en structurele hartziekten.

Welke behandelingen zijn er voor hartkloppingen tijdens de zwangerschap?

In de meeste gevallen is er geen medicatie nodig voor hartkloppingen tijdens de zwangerschap. Leefstijlveranderingen, zoals het vermijden van cafeïne en stress, en het toepassen van ontspanningstechnieken, zijn vaak voldoende.

Infographic met tips om stress te verminderen tijdens de zwangerschap

Andere veelvoorkomende zwangerschapsklachten

Naast hartkloppingen kunnen zwangere vrouwen ook last hebben van andere veelvoorkomende kwalen:

Vermoeidheid

Tijdens het eerste trimester van de zwangerschap is de kans groot dat je verschil merkt in je energielevel. De verandering in je hormoonhuishouding kost je lichaam veel energie en daarnaast leef je nu voor twee. Het is dus niet gek dat je een stuk vermoeider bent.

Rugpijn

In de negen maanden dat je zwanger bent, groeit je buik enorm. Je baarmoeder zit met banden vast aan je rug. Hierdoor komt er meer druk op die banden te staan, waardoor je rug holler gaat staan. Vanaf het tweede trimester zul je waarschijnlijk merken dat je iets naar achter buigt met je rug om zo het gewicht van je buik beter te kunnen dragen en evenwicht te houden.

Misselijkheid

In de eerste drie maanden van de zwangerschap staat je lichaam onder invloed van het hormoon hCG. Dit hormoon zorgt voor de misselijkheid. Op week 9 van de zwangerschap zit je op het hoogtepunt van de misselijkheid. Na 12 weken zal je lichaam langzaamaan gewend raken aan het hCG-hormoon en neemt de misselijkheid af. Zo’n 2% van de vrouwen heeft last van HG (Hyperemesis Gravidarum), waarbij de misselijkheid niet verdwijnt en de klachten heftiger zijn.

Vaak plassen

In het eerste trimester van de zwangerschap kan je baarmoeder al voor behoorlijk veel druk op je blaas zorgen. Daarnaast speelt het hormoon hCG een grote rol, wat zorgt voor een verhoogde bloedtoevoer naar je nieren. Na het eerste trimester zal je baarmoeder meer omhoog groeien en daardoor minder op je blaas drukken, tot de laatste weken wanneer je kleintje weer op je blaas drukt.

Kortademigheid

Tijdens het eerste en tweede trimester zijn met name de hormonen de boosdoener van de kortademigheid. In het derde trimester zal je met name merken dat je kortademig bent doordat je baby je organen, inclusief je longen, opzij drukt. Je longcapaciteit kan aan het eind van je zwangerschap met een kwart zijn afgenomen.

Pigmentvlekken

De hormonen Progesteron en Oestrogeen zorgen ervoor dat de cellen in je gezicht meer pigment aanmaken dan anders, hierdoor ontstaan donkere vlekken. Vermijd de zon, hierdoor worden de pigmentvlekken heviger.

Afkeer van geuren en smaken

Je zwangerschapshormonen zetten je reuk- en smaakvermogen op zijn kop. Het hormoon Oestrogeen zorgt ervoor dat je reukvermogen versterkt, waardoor je alerter wordt om je baby onbewust te beschermen.

Vocht vasthouden (oedeem)

Met name in het laatste trimester van de zwangerschap kun je veel vocht vasthouden. De meeste zwangere vrouwen hebben met name last van vocht in de benen, enkels en voeten.

Zwangerschapsjeuk

Dit kan ontstaan door een snel groeiende huid, die op spanning komt te staan en gaat jeuken. Dit komt voor bij ongeveer 20% van de zwangere vrouwen.

Rusteloze benen

De zwangerschapshormonen zorgen ervoor dat de wanden van de bloedvaten slapper worden en er meer bloed in je lichaam circuleert. Dit kan leiden tot spataderen.

Bandpijn

Je baarmoeder zit met banden vast aan je onderrug en bekken. Doordat je baarmoeder meegroeit met je kindje, komt er veel druk op deze banden te staan en moeten ze uitrekken. Dit geeft een wat zeurderig of drukkend gevoel.

Hoge bloeddruk (zwangerschapshypertensie)

10% van de vrouwen die voor het eerst zwanger raken ervaren een te hoge bloeddruk, wat gevaren kan opleveren voor jou en je kindje.

Spataderen

Door de zwangerschapshormonen worden de wanden van je aders slapper, wat kan leiden tot uitzetting van de aders.

Spijsverteringsproblemen en obstipatie

Het Progesteron hormoon zorgt ervoor dat je darmen langzamer gaan werken. Je groeiende baarmoeder drukt ook op je darmen.

Aambeien

Door het langdurig druk zetten tijdens de ontlasting of de bevalling kunnen aambeien ontstaan. Dit zijn pijnlijke zwellingen van adertjes bij de anus.

Kramp in de kuiten

Ongeveer de helft van de zwangere vrouwen ervaart kramp in de kuiten, vaak vanaf het tweede trimester. Dit kan komen door vermoeidheid van de spieren, doorbloeding of vochttekort.

Brandend maagzuur

Het hormoon Progesteron zorgt ervoor dat de spier die je maag afsluit verslapt, waardoor maagzuur in je slokdarm kan komen. Dit kan zorgen voor een erg branderig gevoel.

tags: #11 #weken #zwangerschap #snele #hartslag