De Ontwikkeling van je Baby bij 24 Weken Zwangerschap
De 24e week van je zwangerschap is een belangrijke mijlpaal. Je bent nu officieel 6 maanden zwanger en je baby groeit en ontwikkelt zich in een rap tempo. Een van de meest significante ontwikkelingen in week 24 is dat je baby nu levensvatbaar is. Dit betekent dat als je baby nu geboren zou worden, hij of zij een kans heeft om te overleven buiten de baarmoeder met intensieve medische zorg. De longen zijn voldoende ontwikkeld om te kunnen ademen, hoewel ze nog niet volledig volgroeid zijn. Elke week die je baby langer in de baarmoeder kan blijven is echter waardevol voor een gezonde ontwikkeling.
In week 24 is je baby ongeveer 30 cm lang van kruin tot hiel en weegt rond de 600 gram. Je baby heeft nu de proporties van een pasgeborene, met het hoofd ongeveer 1/3 van de totale lichaamslengte. Vanaf nu wordt je baby als levensvatbaar gezien. Mocht je baby geboren worden, dan zullen artsen er alles aan doen om je kleintje in leven te houden. Toch is het voor je baby veel beter en gezonder als hij nog even lekker doorgroeit in je buik. Vroeggeboorte kan namelijk allerlei gevolgen hebben; bij een premature baby, zoals je dat noemt, zijn de longetjes vaak nog niet goed ontwikkeld en kan een kleintje vaak nog niet zelfstandig ademen. Gelukkig kunnen de artsen met de huidige technieken een heleboel doen.
De oren van je kind beginnen steeds meer een duidelijke vorm te krijgen en ook gaat je baby nu steeds meer geluiden horen. Dat is vooral het gerommel van je darmen en het kloppen van je hart, maar ook je stem en geluiden van buitenaf dringen steeds meer door. Zing je nu telkens een bepaald liedje, dan kan je baby dat straks na de geboorte herkennen. En misschien dat hij of zij daar dan rustig van wordt. Het is in ieder geval het proberen waard. En wordt er een deur keihard dichtgeslagen, hoor je een harde knal of harde muziek, daar kan je kind onrustig van worden. Overigens is het niet waarschijnlijk dat hij of zij daar zelf op reageert, maar eerder op jouw schrikreactie.
De huid van je kleintje is nog steeds dun en transparant, dus je kunt de bloedvaten, botten en organen eronder zien. Zijn huid zal in de volgende maanden dikker worden tot het ondoorzichtig is. Ook zitten de ogen van je baby nog steeds dicht, maar alle delen van zijn ogen zijn aanwezig, waaronder het netvlies, dat zich in de komende maand verder ontwikkelt. De iris, het gekleurde gedeelte van het oog, bevat nog steeds geen pigment. De ogen van je kleintje zullen in de komende maanden kleur krijgen, hoewel de kleur pas definitief wordt na de geboorte.
Vanaf week 24 zul je steeds meer en krachtigere bewegingen van je baby voelen. Je baby heeft nu voldoende ruimte om te bewegen, te schoppen en te draaien in de baarmoeder. Het deel in je baby’s hersenen dat bewegingen opmerkt is nu ontwikkeld. Dit betekent dat je baby niet alleen zelf kan bewegen, maar nu ook jouw bewegingen kan voelen. Je baby heeft nog genoeg ruimte in je baarmoeder en beweegt volop, een mooi moment om samen te bewegen! Doe een dansje, nu het nog makkelijk lukt. Grote kans dat je met dat dansje je baby weer in slaap wiegt. De bewegingen zijn trouwens nodig om zijn spieren goed te ontwikkelen. En nog een leuk weetje: vanaf deze week heeft jouw baby ook vingernageltjes.
Wat Merk Je van de Zwangerschap?
Je buik zal nu duidelijk zichtbaar zijn en je kunt een gewichtstoename van ongeveer 6 tot 7 kilo verwachten ten opzichte van je gewicht vóór de zwangerschap. De meeste vrouwen zullen tussen week 24 en week 28 ongeveer 2 tot 5 kg aankomen, wat laat zien dat je bloedvolume goed toeneemt. Je bloedvolume zal tot ongeveer 50% gaan toenemen tot ongeveer week 28/30 en daarna blijft het zo'n beetje hetzelfde tot aan de geboorte. Je hebt straks gewoon 50% meer bloed in je lichaam dan normaal! Je baarmoeder is inmiddels zo groot dat die boven je navel uitkomt. Je verloskundige kan je de rand van je baarmoeder laten voelen. Leuke ervaring en mooi om je zo nog meer bewust te worden van je lichaam en de groei die in jou plaatsvindt.
Heb je last van brandend maagzuur? Dit komt doordat je buik groter wordt en de druk op de maag steeds meer toeneemt. Daardoor sluit het sluitspiertje van slokdarm naar de maag niet meer goed en kan het zure maagsap vanuit de maag in de slokdarm terecht komen. Hierdoor kan je een vervelend branderig gevoel krijgen. Om brandend maagzuur te voorkomen kun je beter geen grote en vette maaltijden eten. En ook is het verstandig om geen koolzuurhoudende dranken, koffie en sinaasappelsap te drinken.
Je kunt ook last krijgen van kuitkramp. Dit komt omdat je bloedcirculatie trager is dan normaal. Het kan ook liggen aan een gebrek aan calcium. Heb je kramp, rek dan je kuit op. Trek met je hand je tenen naar je toe of strek je verkrampte kuit naar achteren, terwijl je met gestrekte armen tegen een muur leunt en je andere been buigt.
Soms kan je ook last krijgen van spataderen. Het hormoon progesteron zorgt ervoor dat de wanden van je bloedvaten verslappen. Daardoor werken de klepjes in die vaten (die ervoor zorgen dat je bloed niet terug kan stromen in je benen) niet zo goed. Het bloedvat kan door het toch terugstromende bloed en de slappere wand gaan uitzetten, met spataderen als gevolg. Spataderen gaan niet vanzelf weg na je zwangerschap, dus je kunt ze beter proberen te voorkomen. Dit kan onder andere door regelmatig te bewegen, geen afknellende kleding te dragen en langdurig staan te voorkomen.
Midden in een gesprek ineens de draad kwijt zijn, niet meer weten wat je ook alweer aan het zoeken was, een bos sleutels in je koelkast vinden en ga zo maar door. Zwanger zijn doet gekke dingen met je. Nu je bevalling en de ontmoeting met je kleintje naderen, heeft je hoofd letterlijk minder ruimte voor andere zaken. Zwangerschapsdementie is gelukkig onschuldig en gaat weer over. Naast vergeetachtigheid kun je ook steeds meer ‘last’ krijgen van nesteldrang. Nesteldrang is een niet te stoppen schoonmaak- en opruimwoede en kan naarmate je zwangerschap vordert een tikkeltje erger worden.
Vanaf nu moet je goed uitkijken voor signalen van vroegtijdige bevalling. De meest voorkomende symptomen zijn menstruatieachtige krampen, een verandering in vaginale afscheiding, een doffe pijn in je onderrug, samentrekkingen van de baarmoeder, druk op je bekken (alsof de baby erop drukt) of vruchtwater dat uit je vagina lekt of vloeit. Veel van deze klachten, zoals rugpijn of milde samentrekkingen, kunnen natuurlijk gewoon een van de gebruikelijke ongemakken van zwangerschap zijn. Let goed op de signalen van je lichaam; als de symptomen vaak voorkomen of niet verdwijnen nadat je wat water of sap hebt gedronken en een uurtje bent gaan liggen, bel dan direct je verloskundige. Houd er ook rekening mee dat je meteen medische hulp nodig hebt als er vruchtwater uit de vagina vloeit of lekt.
Vanaf 24 weken zwangerschap krijgt ongeveer één op de veertien vrouwen zwangerschapsdiabetes, ook wel zwangerschapssuiker genoemd. Zwangerschapsdiabetes ontstaat onder invloed van zwangerschapshormonen. Er zijn meestal geen symptomen te ontdekken. Je zou wel kunnen opmerken dat je veel dorst hebt, veel moet plassen, vermoeid bent of dat je baby veel groter is dan normaal voor die fase in je zwangerschap. Je medische voorgeschiedenis en of je risicofactoren hebt, kunnen je verloskundige doen vermoeden dat je zwangerschapsdiabetes zou kunnen hebben. Je moet je hiervoor laten testen om het zeker te weten. Dit gaat via bloedonderzoek. Heb je een vermoeden, trek dan aan de bel bij je verloskundige.
Praktische Zaken en Voorbereidingen
Welke Spullen zijn Nodig voor de Baby?
Misschien heb je zodra je wist dat je zwanger was, een lief klein rompertje of een schattig babypakje gekocht. Houd bij de aankoop van kleertjes rekening met het seizoen waarin je baby geboren wordt. Als je baby in de winter wordt geboren, zijn rompertjes met lange mouwen bijvoorbeeld handig. De meeste winkels verkopen babykleertjes vanaf maat 50 (er zijn ook kleinere maatjes), maar ga er maar vanuit dat je baby zo’n 50 centimeter bij de geboorte zal zijn. Koop niet alles in de kleinste maat, want je zult zien dat je baby als kool groeit. En vaak krijg je ook nog een hoop kleertjes in de kleinste maat. Gebruik een checklist om er zeker van te zijn dat je al wat spullen in huis hebt voor de eerste dagen met je baby.
Een belangrijk item op de uitzetlijst is het babymutsje. Een mutsje kan tot ongeveer een week na de geboorte je baby helpen op temperatuur te blijven; bij te vroeg geboren of lichtgewicht baby's is wat meer tijd nodig, maar bij een stevige baby en warm weer kan het minder of heel soms helemaal niet nodig zijn. Leg een baby echter na de eerste weken binnenshuis nooit met een mutsje op te slapen.
Borst- of Flesvoeding?
Je hebt vast al nagedacht over of je borstvoeding of flesvoeding wilt geven, of een combinatie daarvan. Ben je er nog niet uit? Laat je dan goed informeren. Er zijn speciale informatieavonden over borstvoeding, waarin alles wordt uitgelegd. Vraag je verloskundige er eens naar. Borstvoeding is de meest complete voeding die je je baby kunt geven, omdat dit volledig op je baby is afgestemd. Een voordeel is ook dat je afweerstoffen via de melk meegeeft aan je kind. Het kan voorkomen dat borstvoeding geven niet lukt of misschien wil je liever borst- en flesvoeding combineren. Dat kan natuurlijk ook! Kies wat het beste bij jou past.
Als je van plan bent om borstvoeding te geven, dan is het verstandig om je goed voor te bereiden. Als je je zekerder voelt, gaat het geven van borstvoeding namelijk meestal gemakkelijker. Om die reden worden er regelmatig borstvoedingscursussen georganiseerd. De meeste zorgverzekeraars vergoeden de lactatiekundige zorg of borstvoedingscursus geheel of gedeeltelijk via de aanvullende verzekering.
Wil Je Kolven op je Werk?
Wil je als je weer aan het werk gaat, borstvoeding blijven geven? Bespreek dit dan op tijd met je werkgever. Je mag namelijk de eerste negen levensmaanden van je baby kolven en/of voeden onder werktijd. In totaal mag je hier een kwart van je werktijd voor gebruiken. Als je niet zo ver van je baby vandaan werkt, kun je dus ook de baby gewoon zelf voeden. Ga je kolven? Vraag of er een geschikte ruimte is om te kolven. Je werkgever is namelijk verplicht een geschikte ruimte voor je te regelen.
De Babymoon en Reizen
Wil je nog even samen naar de zon? Tot 28 weken mag je bij de meeste vliegtuigmaatschappijen nog vliegen zonder dat je daarvoor een verklaring nodig hebt. Veel zwangeren vinden het in deze fase het fijnst om nog even weg te gaan, omdat je nu vaak in je ‘fitte’ fase zit. Kortom, wil je nog even lekker weg? Plan je babymoon dan nog ergens in de komende weken. Nu je je nog makkelijker kunt bewegen is dit de tijd om nog even weg te gaan als dat nog wilt. Zorg er natuurlijk wel voor dat je comfortabel reist, strek af en toe je benen. Geniet nog even samen!
Voorbereiding op de Bevalling en Kraamtijd
Week 24 markeert het begin van het derde trimester, wat betekent dat het tijd is om na te denken over de bevalling en kraamzorg. Weet je werkgever nog niet dat je zwanger bent? Licht je werkgever dan deze week in over je zwangerschap. Je zwangerschapsverlof moet je officieel uiterlijk drie weken voordat je met verlof gaat bespreken. Het is fijner om dit eerder al te bespreken, zodat alles duidelijk is voor beide partijen en er eventueel tijdig gezocht kan worden naar een vervanger voor je werkzaamheden.
Ervaren moeders weten dat het gezegde "It takes a village to raise a child" een waarheid als een koe is. Je kind laten opgroeien doe je niet alleen, maar samen. Met je omgeving. Heb jij al nagedacht over een oppas-vangnet voor je kind? Voor als je even een avondje weg wilt. Wil je misschien opa en oma laten oppassen? En wat kan misschien je broer, (schoon)zus of goede vriendin voor je betekenen? Bedenk alvast wie jou straks kunnen helpen als je (even) weg moet en oppas nodig hebt. Praat erover met je partner als je die hebt. Hoe ziet hij of zij het? Het is een fijn gevoel om - naast kinderopvang of een gastouder - wat extra handen achter de hand te hebben straks.
De meeste baby's komen rond de 32 weken in de achterhoofdsligging terecht, wat de ideale positie is als je gaat bevallen. Je verloskundige heeft tijdens je laatste afspraak misschien wel met je gedeeld hoe je baby ligt. Dat kan zij (meestal) voelen aan je buik. Misschien lag je baby nog in stuit (met zijn hoofdje omhoog) of helemaal dwars? Je baby draait de komende weken nog volop, dus geen zorgen hoor.
Het dragen van je baby heeft verschillende voordelen. Je biedt niet alleen je kindje een optimale ondersteuning, ook voor jezelf is het een fijne manier om je kindje te dragen. Je baby heeft ‘huidhonger’, oftewel: hij wil graag bij je zijn. Een draagdoek maakt dit mogelijk. Wanneer je op zoek gaat naar een draagdoek of draagzak, zal je er achter komen dat er ontzettend veel verschillende soorten, maten en kleuren draagdoeken bestaan. Het is belangrijk dat je er ergonomisch mee kunt dragen. Als je de doek op de juiste manier knoopt, is deze per definitie ergonomisch.
Hoe geef je een babymassage?
Zwangerschapsdiscriminatie
Jaarlijks ervaren ruim 65.000 vrouwen discriminatie vanwege hun zwangerschap of jong moederschap. Weet dat bescherming tegen zwangerschapsdiscriminatie een mensenrecht is. Je mag niet achtergesteld worden op je werk, omdat je zwanger bent of een jong kind hebt. Voorbeelden van zwangerschapsdiscriminatie zijn: een contract dat niet wordt verlengd terwijl de baan wel beschikbaar is; geen salarisverhoging door de zwangerschap; niet terug kunnen in eigen functie na de bevalling; verlofdagen als vakantiedagen moeten opnemen of voor bezoek van arts/verloskundige vakantiedagen moeten opnemen. Andere veelvoorkomende vormen op de werkvloer zijn ongelijk loon en weinig doorstroming naar hogere posities. Ben jij hier slachtoffer van? Ga het gesprek aan met je werkgever. Levert dat niets op? Meld het bij het College voor de Rechten van de Mens. Zwangerschapsdiscriminatie mag niet!
Ondersteuning en Welzijn
Ook de vader verandert tijdens de zwangerschap, hoewel die veranderingen fysiek minder zichtbaar zijn dan die van jou. Misschien probeert je partner nu een andere look uit - hij laat misschien een baard of snor groeien, of kiest een nieuw kapsel - of begint hij nieuwe activiteiten om zich voor te bereiden op deze wonderbaarlijke maar soms ook beangstigende fase in het leven. Het wordt nu tijd om over deze veranderingen te praten en te bespreken hoe het ouderschap jullie relatie zal beïnvloeden.
Volgens deskundigen moet je waarschijnlijk wat aanpassingen doen achter het stuur. Zorg ervoor dat het heupgedeelte van de autogordel onder je buik gaat, dicht tegen de botten van je heupen.
Je baby gedijt het beste als hij/zij dicht bij jou of je partner in de buurt is. In zijn uppie kan je pasgeborene nog niet overleven en alleen slapen voelt dan onveilig. Bovendien heeft de baby de eerste 9 maanden zich geborgen gevoeld in de baarmoeder, die omhullend, stevig en warm was. Daar heeft je baby na de geboorte ook heel veel behoefte aan. Wil je wel alvast een (baby)kamer inrichten? Kijk dan of je deze op een duurzame manier kan inrichten. Door tweedehands spulletjes te scoren bijvoorbeeld. Samen slapen kan in een co-sleeper, of (in een baby nestje) tussen jullie kussens in. Leg de baby dan helemaal bij het hoofdeinde zodat de baby veilig is en niet onder de dekens komt. Zolang je geen alcohol/drugs gebruikt ben je perfect op elkaar afgestemd en zorgt je instinct ervoor dat je niet per ongeluk op de baby rolt. Sommige moeders voeden in de nacht liggend op hun zij en vallen zo gewoon weer in slaap. Ook dat kan. Doe waar jij je goed bij voelt en voor extra vertrouwen, maar lees je van te voren wel even goed in over samen slapen.
Haptonomische zwangerschapsbegeleiding kan in deze periode een mooie manier zijn om meer contact met je kindje te maken en je samen voor te bereiden op de geboorte.
