Ouders die een miskraam, stilgeboorte of het overlijden van hun kindje hebben meegemaakt, vinden het belangrijk dat de herinnering aan hun zoontje of dochtertje levend blijft. Ze willen hun kindje mee kunnen blijven dragen in hun hart. Met het lied 'Tot straks bij God' is geprobeerd om woorden te geven aan dit verlies, maar ook de troostvolle gedachte aan het weerzien van elkaar straks in de hemel.
In de voorbereiding op de release van 'Het Eerste Lied' werd het lied 'Tot straks bij God' laten horen aan Elise & Matthijs, die in 2021 hun dochtertje Lisa verloren. Elise deelde haar ervaring: "Voor mij kwam de tekst nu nog eens extra binnen. Je kunt het zo niet plannen al die emoties. Dat heb ik wel gemerkt en geleerd de afgelopen tijd. Het lied is ook zo'n mooie aanvulling op de afscheidsdienst van Lisa. Het is het missen van hier, maar het is zo mooi om te weten dat je haar straks weer mag zien. En dat het gewoon maar voor even is. We hebben haar hier nooit gekend. Maar we mogen haar straks ontmoeten bij God."
Woorden geven aan verlies en hoop
Het moeten missen van je kindje is niet te bevatten. De leegte, het verdriet, de vragen, de onzekerheid, het intense gemis. Daarom is geprobeerd om woorden aan die herinnering te geven met dit lied. Het lied is, gepersonaliseerd te bestellen met de naam van het kindje. Mensen die dit bijzondere hemellied met daarin de naam van hun kindje willen ontvangen, of die een gezin in hun nabije omgeving kennen die net zoals Elise en Matthijs hun kindje verloren en hen op een betekenisvolle manier willen steunen, kunnen hierin geïnteresseerd zijn.
Liedjes geven troost. Soms is het even goed om stil te staan bij je verlies en er lekker ongegeneerd om te zitten huilen. Dat lucht op. Daarna kun je je weer concentreren op wat je wel hebt. Anderen hopen dat zij kracht kunnen putten uit liedjes om hun verdriet goed te kunnen verwerken.
Lisa's Verliesgedichtjes: een persoonlijke verwerking
Drieënhalf jaar geleden kreeg Lisa van Gelder (34) haar eerste miskraam. Er zouden nog vijf volgen, van in totaal acht kindjes. Vanaf het eerste moment is ze gedichtjes gaan schrijven om haar gedachten en gevoelens een plek te geven. Deze gedichten zijn gebundeld in het boekje Verliesgedichtjes.
"De eerste miskraam was emotioneel gezien misschien wel de heftigste," vertelt Lisa. "Ergens weet je wel dat dat het mis kan gaan. In onze omgeving hebben we ook wel vriendinnen die moeite hebben om zwanger te worden, dus dat het niet vanzelfsprekend was, wisten we wel. Als je kijkt naar de cijfers, dan heeft een op de vier vrouwen een of meerdere miskramen."
Vlak voor de eerste echo begon Lisa te bloeden. "Het verliezen van dit kindje was echt een verlieservaring, ik was heel erg van slag." Lisa en haar man Marinus hadden nog aan niemand iets verteld over de zwangerschap. "Toen de echo liet zien dat het niet goed was, hebben we het gelijk aan onze ouders, broers en schoonzussen laten weten."
Wat heel fijn was, is dat haar verloskundige ook miskraamcoach en ervaringsdeskundige is. Zij heeft hen vanaf het begin supergoed begeleid. Ze zei: 'Dit is echt een verlies, niet alleen van kindje, maar ook van je toekomst waar je nu al mee bezig was.'
Openheid en herkenning
Dat Lisa open is over het verlies, maakt dat er veel verhalen loskomen. "Toen ik het op mijn werk vertelde, waren er veel vrouwen die vertelden dat ze dit ook hebben meegemaakt, soms al lang geleden. Als je je kwetsbaar opstelt, dan geven mensen hun kwetsbaarheid ook terug. Ik vond dat in dit geval wel fijn, want ik ervoer dat ik niet alleen ben. Van vrouwen die het ook hebben ervaren, kreeg ik terug: 'Wat goed dat je hier open over bent'."
Vanaf het moment van de eerste miskraam begint Lisa gedichtjes te schrijven, iets wat ze daarvoor niet deed. "Het was voor mij een verwerking van wat ik had meegemaakt en het hielp me om mijn gedachten en gevoelens een plekje te geven. Het was ook een manier om woorden te geven aan wat er omging in mijn hoofd en hoe het voor ons was. Ik had ook het verlangen om iets te creëren. Als ik tijd had om bij het verlies stil te staan, schreef ik een gedichtje."
Lisa laat de gedichtjes een keer lezen aan haar moeder, aan een vriendin. Ze zet de gedichtjes in losse aantekeningenschriftjes eens onder elkaar. En zo ontstaat het idee om de tekstjes te bundelen. "In eerste instantie voor onszelf, als een soort herinnering." Het is een gebedsverhoring dat God mensen op haar pad brengt. "Het is zo fijn als mensen je helpen bij de volgende stap."
Dagelijkse Broodkruimels publiceert de dichtbundel Verliesgedichtjes. Lisa hoopt dat het boekje tot steun zal zijn.
Omgaan met verlies binnen de relatie
Marinus en Lisa verwerken hun verdriet allebei op hun eigen manier. "Marinus is vanaf het eerste moment heel begripvol voor het verdriet en de emoties bij mij en andersom heb ik ook begrip, ook al gaan we er niet hetzelfde mee om. Over en weer geven we elkaar de ruimte, dat is eigenlijk zo gebleven. Hij laat mij er vrij in om ons verhaal op deze manier te delen met de buitenwereld, dat is voor mij heel waardevol. Want het is niet alleen mijn verhaal, maar ook ons verhaal."
Na de eerste miskraam was Lisa binnen drie maanden weer zwanger. "We raken best wel snel in verwachting. Op een gegeven moment hebben we er bewust voor moeten kiezen: nu wachten we daar even mee. Het is elke keer een afweging, niet alleen of we er ook emotioneel en mentaal aan toe zijn, maar ook of we er klaar voor zijn om het kindje eventueel te verliezen."
De laatste miskraam vond plaats in afgelopen zomer, in juli. Er is geen oorzaak gevonden voor de miskramen. Er vonden onderzoeken plaats. In december is Lisa geopereerd aan een soort tussenschotje in haar baarmoeder. Wetenschappelijk is niet bewezen dat het een mogelijke oorzaak kan zijn, maar uit voorzorg is het wel weggehaald.
Geloof en identiteit in tijden van verlies
Voor Lisa is het weer zwanger willen worden geen 'opnieuw proberen'. Wat doet het verliezen van haar kindjes met haar relatie met God? "Het is echt een pittige reis, maar tegelijkertijd ook een heel waardevolle reis. Tot op heden hebben we geen kindje hier op aarde gekregen. Dat maakt dat ik ga nadenken: wat als ik geen moeder word? Wat doet dat met mij? Dan kom je op het identiteitsvlak terecht. Het is een heel confronterend, maar ook waardevol inzicht. Of ik wel of niet moeder word, bepaalt niet mijn identiteit."
Ze luistert naar de podcast 'Hannah's heart', een podcast over onvruchtbaarheid. In haar inleiding zegt ze: 'Cling to Christ'. "Me vastklampen, vasthouden aan Jezus. Dat is het enige wat ik nog heb, het enige wat ik kan doen en wil doen in deze situatie."
Ook muziek betekent veel voor Lisa. "In het nummer Seasons van Hillsong staat de zin ‘I’ve been buried to grow’. Zo voelt deze periode voor mij. Het is een winterperiode, een wachtperiode, een woestijnperiode, maar wel met de uitkomst dat mijn zicht op de eeuwigheid en de essentie van mijn geloof in God veel meer naar de oppervlakte komen."
"Dit is voor mij superdiep. Het besef dat God weet hoe ik me voel. Hij weet het, Hij zit te wachten tot Zijn kinderen thuiskomen. Hij weet ook hoe het is om een kind te verliezen. Hij koos daarvoor. Ik koos er niet voor, maar Hij koos ervoor om mij te winnen."
Gods wil en vertrouwen
Gods wil in de situatie vindt Lisa een superingewikkeld thema. "Ik geloof niet dat God wil dat wij kinderen verliezen, tegelijkertijd laat Hij het wel toe. Dan krijg je het hele vraagstuk rond het lijden, waarom gebeurt dit? We hebben nog steeds de hoop dat er nog een kindje komt en tegelijkertijd weten we de uitkomst niet. Toch vertrouwen we op de belofte dat Hij weet wat Hij doet, dat Hij een goede God is en dat Hij bij ons is. Daar houd ik me dan aan vast, dat is dat vastklampen."
Israël moest ook door de woestijn heen om in het beloofde land te komen. Een van haar gedichtjes gaat over de wachtperiode. Psalm 27:14 zegt: 'Wacht op de HEERE, wees sterk en Hij zal uw hart sterk maken; ja, wacht op de HEERE.' Er staat twee keer 'wacht'. En haar gebed is ook: 'God, als dit een wachtperiode is, dan wil ik ook alles eruit halen wat erin zit, dat U het gebruikt en dat het geen nutteloze wachttijd is. Dat mijn hart gesterkt is in deze periode is wat ik nu al kan zeggen.' In het lied Seasons staat ook: 'Then if You’re not done working, God I’m not done waiting.'
Verliesgedichtjes is opgedragen aan de kindjes van Marinus en Lisa. Ze gaf hun allemaal een naam. In de Brandstof podcast vertelde Lisa haar verhaal. Op Instagram deelt Lisa gedichtjes en kun je reageren.
'Winter Bear': een lied voor een verloren kleinkind
Hoe kwetsbaar een zwangerschap eigenlijk is en wat een mooi gegeven het is dat je zwanger kunt raken en dat het goed gaat, besef je altijd pas weer als je geconfronteerd wordt met de andere kant van de medaille. Met een miskraam of een stil geboorte. Het gebeurt helaas te vaak.
Zo ook bij een gezin uit Nederland, die hun ongeboren kind met 38 weken zwangerschap verloren. De man die opa zou worden, was hierdoor zo geraakt dat hij zijn gevoelens erover op papier zette en er samen met de Australische zangeres Coby Grant een lied over schreef. De opa (vanwege de emoties kiest de familie ervoor anoniem te blijven) is een groot muziekliefhebber en werkte al eerder samen met Coby Grant voor een lied op de bruiloft van zijn zoon. Toen de zwangerschap van zijn schoondochter zo verdrietig ten einde kwam, zocht hij opnieuw contact met haar.
"Hij vertelde me dat zijn kleinzoon doodgeboren was," vertelt Coby. "En dat hij een nummer wilde schrijven voor zijn zoon en schoondochter om daarmee de liefde die zij allemaal voelen voor het kind, vast te leggen. Hij vroeg of ik mee wilde helpen met het schrijven van het nummer."
In de periode die daarop volgde stuurde de opa pagina's vol gedachten, gedichten, woorden en gevoelens door naar Coby. Ook kreeg ze input van vrienden die ook een ongeboren kind hebben verloren, of later. En uiteindelijk werd dit alles samengevoegd tot het lied: Winter Bear. Een nummer als troost voor de ouders en als herinnering aan de kleine baby.
"Het nummer ten gehore brengen aan de familie was het meest moeilijke wat ik ooit heb gedaan," zegt Coby. "Maar ook het meest mooie en aangrijpende. Het aangrijpende nummer was in eerste instantie alleen voor de familie bedoeld. Maar toen het project steeds groter werd, besloten ze het uit te brengen. Zodat mensen die eenzelfde soort verlies hebben meegemaakt er een klein beetje hoop of vrede in kunnen vinden."
Coby deelt haar eigen ervaring: "Ik vind het echt prachtig. De woorden zijn zo treffend. Ook ik heb tussen mijn jongens in een miskraam gehad. Vanaf het moment dat je weet dat er een baby in je buik groeit, houd je al van dat prille leventje. Een kindje, zo welkom. En ik kan me goed voorstellen dat het verdriet om het verlies van een ongeboren kind nog vele malen groter is na zo’n lange draagtijd."
Winter Bear kun je downloaden in iTunes of streamen via Spotify.
Winter Bear - Coby Grant
Liedjes geven troost. Soms is het even goed om stil te staan bij je verlies en er lekker ongegeneerd om te zitten huilen. Dat lucht op. Daarna kun je je weer concentreren op wat je wel hebt. Men hoopt dat anderen ook kracht kunnen putten uit de liedjes om hun verdriet goed te kunnen verwerken.
tags: #bemoedigend #gedicht #miskraam