In deze brochure vindt u uitgebreide informatie en praktische adviezen over flesvoeding voor baby's en jonge kinderen, bedoeld voor gebruik thuis en in de kinderopvang. Flesvoeding, ook wel kunstvoeding genoemd, is een belangrijk alternatief voor moedermelk en voorziet in alle benodigde voedingsstoffen voor een gezonde groei en ontwikkeling.
Belang van Flesvoeding en Alternatieven
Hoewel moedermelk de meest natuurlijke en bij voorkeur aanbevolen voeding is, kan flesvoeding een uitstekend alternatief zijn wanneer borstvoeding om diverse redenen geen optie (meer) is. Flesvoeding is speciaal samengesteld om te voldoen aan de voedingsbehoeften van zuigelingen gedurende de eerste levensmaanden. Deze informatie is tevens relevant voor het gebruik van gekolfde moedermelk of donormelk.
De samenstelling van flesvoeding is wettelijk gereguleerd en wordt aangeduid als 'Volledige zuigelingenvoeding'. Deze voedingen zijn ontworpen om de groei en ontwikkeling van gezonde, voldragen baby's te ondersteunen. Vaak worden er extra bestanddelen toegevoegd die ook in moedermelk voorkomen en verondersteld worden gezondheidsbevorderende eigenschappen te hebben. Vanaf zes maanden, wanneer de ijzervoorraad van de baby uitgeput raakt, is extra ijzer belangrijk, aangezien koemelk hier weinig van bevat.

Bereiding en Gebruik van Flesvoeding
Een correcte bereiding van flesvoeding is cruciaal voor de gezondheid van uw baby. Kunstvoeding is een kwetsbaar product omdat het poeder niet steriel is en bereide voeding een voedingsbodem vormt voor bacteriën. Goede hygiëne is daarom essentieel.
Water voor Flesvoeding
Voor de bereiding van flesvoeding in Nederland kan gewoon leidingwater worden gebruikt. Het is niet nodig om kraanwater vooraf te koken, enkel opwarmen tot de gewenste temperatuur (ongeveer 35 graden Celsius) is vereist. Let op met kraanwater uit loden leidingen, dit is ongezond voor uw baby. Indien u flessenwater gebruikt, controleer dan op het etiket of het 'geschikt voor de bereiding van babyvoeding' is. Dit betekent dat het water lage gehaltes aan natrium, nitriet, nitraat en fluor bevat. Gebruik dit water zolang u flesvoeding bereidt, ook na 12 maanden.
Hygiënische Maatregelen
- Was uw handen grondig voordat u begint met de bereiding.
- Zorg voor een schoon werkblad en schone materialen.
- Spoel zuigflessen en spenen direct na gebruik om met koud water.
- Reinig de flessen en spenen grondig, bij voorkeur in een vaatwasmachine of met heet water en afwasmiddel. Gebruik een speciale borstel voor de binnenkant van de fles.
- Spoel de flessen en spenen na het reinigen goed af en zet ze ondersteboven te drogen op een schone doek.
Bereidingsinstructies
Volg nauwkeurig de aanwijzingen op de verpakking van de kunstvoeding voor de juiste hoeveelheid poeder en water. Warm water in een magnetron kan ongelijkmatig verwarmen; schud de fles daarom regelmatig om. Controleer de temperatuur van de voeding voor gebruik door een druppel op de binnenkant van uw pols te laten vallen.

Voedingsschema en Ritme van de Baby
Baby's geven zelf aan wanneer ze honger hebben en wanneer ze genoeg hebben. Het is daarom aanbevolen om flesvoeding te geven op het ritme van de baby, in plaats van op vaste tijdstippen. Dit wordt ook wel 'voeden op verzoek' genoemd.
Signalen van Honger en Verzadiging
Let op signalen van uw baby, zoals smakken, sabbelen op de vuistjes, zoekgedrag met mond en lippen. Dwing uw baby nooit om een bepaalde hoeveelheid te drinken; de ene baby is de andere niet en ieder kind ontwikkelt een eigen ritme.
Hoeveelheid en Frequentie
In de eerste weken willen baby's vaak vaker en meer drinken, vooral in de late middag en vroege avonduren (clusteren). Dit kan te maken hebben met behoefte aan contact of het aanleggen van een voorraadje voeding. Als vuistregel wordt in het eerste half jaar circa 150 ml voeding per kg lichaamsgewicht per etmaal aangehouden. De groei van het kind en het aantal natte luiers (ongeveer 6 per dag) zijn belangrijke indicatoren dat de baby voldoende drinkt.
Een voorbeeld: een baby van 3,5 kg heeft ongeveer 3,5 x 150 ml = 525 ml per dag nodig, verdeeld over de voedingen. De exacte hoeveelheid en frequentie kunnen per kind verschillen. Het consultatiebureau kan advies op maat geven.
Hoe weet je of je baby honger heeft? | TexasWIC biedt ondersteuning bij borstvoeding | Breastmilk...
Materiaal en Techniek bij Flesvoeding
De keuze voor de juiste fles en speen is belangrijk en kan sterk verschillen per baby. Er zijn diverse modellen beschikbaar, gemaakt van latex of siliconenrubber. Let op de grootte van het gaatje in de speen, het materiaal en de vorm, afgestemd op de zuigkracht van uw baby. Een te grote opening kan leiden tot verslikken, terwijl een te kleine opening vermoeidheid kan veroorzaken.
Voedingstechniek
- Houd uw baby tijdens het voeden op schoot in een rustige omgeving, met oogcontact.
- Wrijf de speen zacht over de bovenlip van uw baby om de zuigreflex op te wekken.
- Houd de fles horizontaal, zodat de speen gevuld is met melk. Kantel de fles meer naarmate deze leger raakt.
- Stop met voeden als uw baby aangeeft dat hij genoeg heeft, bijvoorbeeld door de speen weg te duwen.
- Het wisselen van kant tijdens de voeding kan helpen bij de ontwikkeling van beide ogen en lichaamshelften.
Wanneer een baby tijdens het voeden stresssymptomen vertoont, kan het helpen om de baby in zijligging te voeden of een pauze in te lassen. Het is beter om klaargemaakte voeding niet mee te geven naar het kinderdagverblijf, omdat de temperatuur tijdens transport niet optimaal gehandhaafd kan worden.
Specifieke Situaties en Adviezen
Kinderen met Eczeem
Bij kinderen met licht tot matig eczeem wordt aangeraden om voorzichtig te beginnen met pinda en ei.
Warme Periodes
Geef baby's bij warme temperaturen extra melkvoeding om uitdroging te voorkomen, aangezien zij meer vocht verliezen door zweten.
Flesvoeding in de Kinderopvang
In de kinderopvang is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken met ouders over het type water en eventuele specifieke wensen met betrekking tot de flesvoeding. Het zelf voorzien van water door de opvang kan meer controle bieden over de bewaring en afkomst.

Groei en Ontwikkeling
De groei van het kind is de belangrijkste maatstaf om te beoordelen of de baby voldoende voeding binnenkrijgt. Te veel gewichtstoename in de eerste twee levensjaren kan leiden tot overgewicht op latere leeftijd. Uw Kind en Gezin-team kan u adviseren over de groei en ontwikkeling van uw kind.
Als u vragen heeft over het bereiden van flesjes, de voeding of de groei van uw kind, aarzel dan niet om contact op te nemen met uw Kind en Gezin-team.
tags: #brochure #flesvoeding #kind #en #gezin