Gezonde voeding vormt de basis voor een goede groei en ontwikkeling van je kind. Dit artikel biedt informatie over de voedingsbehoeften van dreumesen en peuters, met praktische richtlijnen en voorbeelden van dagmenu's. De informatie is gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten over gezond, duurzaam en veilig eten.
De Overgang van Baby naar Dreumes: Voeding na het Eerste Levensjaar
Gefeliciteerd, je kindje is 1 jaar oud! Na een periode van borst- en/of flesvoeding, staat er een nieuwe fase van voeding voor de deur. Vanaf 1 jaar mag je dreumes grotendeels met de pot mee-eten. Dit betekent dat je kindje vrijwel alles mag eten, met uitzondering van bewerkte voedingsmiddelen met toegevoegd suiker en te veel zout, die de balans in het lichaam kunnen verstoren.
Melkvoeding na 1 Jaar
Borstvoeding kan doorgaan zolang jij en je kind dat wensen; het advies van onder andere de WHO is om tot 2 jaar door te gaan naast bijvoeding. Naast borstvoeding zijn er vanaf 1 jaar verschillende melkopties: volledige zuigelingenvoeding, koemelk, schapenmelk of geitenmelk (circa 2 bekertjes per dag). De beste keuze hangt af van het totale voedingspatroon van je kind.
Variatie en Diversiteit in Voeding
Het is belangrijk om zoveel mogelijk variatie in het eten aan te brengen. Zo krijgt je kleintje een rijk palet aan vitamines en mineralen binnen. Een divers voedingspatroon draagt ook bij aan een divers microbioom, de verzamelnaam voor alle micro-organismen in en op ons lichaam. Kies voor (spelt) zuurdesembrood, omdat zuurdesem voordelen biedt voor de spijsvertering, zoals het fungeren als natuurlijke pre- en probiotica. Vermijd zout broodbeleg zoals smeerkaas en ham. Goede alternatieven zijn hüttenkäse, zachte geitenkaas, kip- of kalkoenfilet, 100% notenpasta, 100% pindakaas, hummus, avocado, ei en vers broodbeleg.
Dagindeling en Maaltijdfrequentie
Het wordt aangeraden om je kind maximaal 5 maaltijden per dag te geven: 3 hoofdmaaltijden en 2 tussendoortjes. Vaker op een dag eten kan leiden tot overgewicht. De hoeveelheid eten die je kind nodig heeft, bepaalt het kind zelf. Dring eten nooit op en het bord hoeft niet leeg te zijn. Het is de taak van de ouder om te bepalen wat en wanneer er gegeten wordt, en aan het kind om te bepalen hoeveel.
Voorbeeld van een Eetdag voor een Dreumes (vanaf 12 maanden)
- Tussendoor (10.00 uur): fruit met avocado, (geiten)yoghurt of notenpasta, of een tussendoortje van groente en fruit.
- Lunch (11.30 uur): bijvoorbeeld een smoothiebowl van spinazie, avocado, banaan, amandelmelk en komkommer. Sprenkel er klein gesneden bosfruit over om het kauwen te stimuleren, wat goed is voor de spijsvertering en mondmotoriek.
- Warme maaltijd (17.30 uur): groentemaaltijd, eventueel met een stukje ongezouten vis of kip.
Met 1 jaar mag je kind 3 hoofdmaaltijden, 2 tussendoortjes en 2 glaasjes melk (circa 300 ml zuivel per dag) aanbieden, naast water. De hoeveelheid van maaltijden en tussendoortjes is flexibel en afhankelijk van de eetsignalen van je kind.
Belangrijke Voedingsstoffen en Supplementatie
Gezonde voeding is essentieel voor de inname van voldoende vitamines en mineralen. Er bestaat echter zorg dat jonge kinderen niet altijd voldoende vitamine D en omega-3 binnenkrijgen. Daarom wordt suppletie van deze voedingsstoffen geadviseerd.
Vitamine D
Vitamine D3 is cruciaal voor gezonde botten, een goed immuunsysteem en celgroei. Omdat vitamine D3 voornamelijk wordt aangemaakt door blootstelling aan zonlicht, wat voor baby's wordt afgeraden, is suppletie belangrijk. Het advies van de Nederlandse Gezondheidsraad is 10 mcg/dag (499 IU/dag). Alle kinderen van 0 tot 4 jaar hebben extra vitamine D nodig.
Omega-3 Vetzuren
Omega-3 DHA (docosahexaeenzuur) is een belangrijke voedingsstof die bijdraagt aan een normaal gezichtsvermogen en de instandhouding van een normale hersenfunctie. Als moeder kun je je eigen omega-3 voorraad aanvullen door 2-3 keer per week vette vis te eten. Lukt dit niet, overweeg dan suppletie in de vorm van visolie, levertraan of algenolie.
Hydratatie: Water als Basis
Water drinken is essentieel voor allerlei lichaamsprocessen. Bied daarom voornamelijk water aan. Als je kind niet graag water drinkt, vermijd dan sappen met veel fruitsuikers, omdat deze minder geschikt zijn en darmproblemen kunnen veroorzaken, met peuterdiarree tot gevolg.
De spijsvertering | Animatie van MDL Fonds
Voedingsschema's en Leeftijdsgebonden Behoeften
Hoewel elk kind uniek is en andere behoeften heeft, zijn er algemene richtlijnen voor voedingsschema's. De voorbeeld voedingsschema's zijn bedoeld als houvast voor een vaste routine.
Dreumesen van 13 tot 18 Maanden
Een voedingsschema voor een dreumes van 13 tot 18 maanden bestaat uit drie hoofdmaaltijden per dag en het afbouwen van melkvoedingen. Het kind eet grotendeels met de pot mee. De ochtendvoeding maakt plaats voor het ontbijt, en de meeste melkvoedingen worden afgebouwd, met eventueel een kleine voeding voor het slapengaan.
Dreumesen van 19 tot 24 Maanden
Rond 1,5 jaar kan een aangepast voedingsschema gehanteerd worden. De tijden en maaltijden blijven grotendeels gelijk, maar er zit iets meer tijd tussen de middagsnack en het avondeten. Dit komt door de optionele voeding voor het slapengaan die op deze leeftijd vaak vervalt. Het kind eet vrijwel volledig mee met de pot en alle melkvoedingen zijn (of worden) afgebouwd.
Omgaan met Kieskeurige Eters en Maaltijd-uitdagingen
Het kan voorkomen dat je dreumes kieskeuriger is met eten, zeker tijdens groeispurtjes. Bied ingrediënten van een maaltijd los aan, zodat je kind kan wennen aan nieuwe texturen en smaken. Kinderen hebben gemiddeld 10 tot 15 keer contact met een smaak nodig voordat ze deze leren waarderen. Pasta's zijn een goede optie, waarbij je kunt variëren met ingrediënten en groenten kunt verwerken in de saus. Ook pannenkoekjes, muffins of een 'doe-het-zelf' wrap concept kunnen helpen om extra vitamines binnen te krijgen en eten leuker te maken.
Vaste Maaltijden en Gezonde Snacks
Een dreumes eet meestal 3 maaltijden per dag, aangevuld met 2 tot 3 (gezonde) snacks. De maag van een dreumes is kleiner, wat betekent dat vaker kleinere porties gegeten worden. Volg hierin de behoeften van je kind en bied verschillende soorten maaltijden aan die verschillende voedselgroepen bevatten.
Tandhygiëne
Zodra de eerste tandjes doorkomen, is het tijd om dagelijks te oefenen met poetsen. Gebruik een zachte tandenborstel en peutertandpasta.
Belang van Bewegen
Een kind met een gezond gewicht beweegt gemakkelijker en ontwikkelt zich beter. Voldoende beweging is net zo belangrijk als gezonde voeding voor de algehele gezondheid en het voorkomen van gezondheidsproblemen op latere leeftijd.
