Geboorteakte en Historische Gegevens in Franeker

Het Historisch Centrum Franeker (HCF) fungeert als het digitale toegangsportaal voor historische bronnen met betrekking tot Franeker. Dit centrum biedt uitgebreide mogelijkheden voor het doorzoeken en raadplegen van diverse archiefstukken, waaronder geboorteakten en andere persoonsgegevens.

Toegang tot Archiefbronnen

Voor het snel doorzoeken van alle aangeboden bronnen van deelnemende gemeenten, biedt AlleFriezen een handige zoekbalk. De gevonden resultaten kunnen vervolgens worden geordend op criteria zoals Voornaam, Achternaam, Rol, Datum, Plaats en Type registratie, door gebruik te maken van de pijltjestoetsen op de blauwe titelbalk.

Om de zoekopdracht verder te verfijnen, is er de knop "Uitgebreid zoeken", te vinden via het tabblad ‘Zoeken’. Via dit scherm kan specifiek worden gekozen in welke brontypen gezocht moet worden. Indien gewenst, kan er ook een tweede persoon aan de zoekopdracht worden toegevoegd.

Alle zoekresultaten kunnen in een uitrolvenster worden bekeken door op de betreffende regel te klikken. Een tweede klik sluit het venster weer. Bij een aantal bronnen zijn scans van de akten of inschrijvingen beschikbaar. De scan zelf is met één muisklik op de knop 'Bekijk akte' oproepbaar.

Uitleg bij Archieftoegang

Een archieftoegang biedt gedetailleerde informatie over een specifiek archief en bestaat doorgaans uit de volgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief (omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid, etc.)
• Inleiding op het archief (geschiedenis, achtergronden van de archiefvormer, gebruiksaanwijzingen)
• Inventaris of plaatsingslijst (hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken)
• Eventuele bijlagen

De inventaris of plaatsingslijst is formeel en globaal beschreven. Het lezen en begrijpen ervan vereist enige oefening en ervaring. Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd; als een zoekterm in een hoger niveau voorkomt, voldoen ook onderliggende niveaus aan de zoekvraag.

Aanvragen van Akten en Uittreksels

De burgerlijke stand maakt officiële documenten, genaamd akten, op van belangrijke levensgebeurtenissen zoals geboortes, huwelijken en overlijdens. Een afschrift of uittreksel van deze akten kan worden aangevraagd bij de gemeente waar de akte is opgemaakt, ook al woont men er inmiddels niet meer.

Verschil tussen Afschrift en Uittreksel

• Een afschrift is een kopie van de akte, voorzien van een stempel en handtekening van de ambtenaar van de burgerlijke stand. Dit wordt ook wel een ‘gewaarmerkt afschrift’ genoemd. Het afschrift is uitsluitend in het Nederlands verkrijgbaar. Voor een afschrift in een andere taal is een vertaling door een beëdigd tolk/vertaler nodig.
• Een uittreksel bevat enkel de persoonsgegevens uit de akte. Een (internationaal) uittreksel van de geboorteakte is wel in meerdere talen beschikbaar, waaronder Nederlands, Engels, Frans, Duits, Spaans, Grieks, Italiaans, Portugees, Turks en Servo-Kroatisch.

Akte van geboorte, huwelijk, echtscheiding of overlijden kunnen worden aangevraagd als afschrift of (internationaal) uittreksel burgerlijke stand. Uittreksels worden binnen vijf werkdagen thuis gestuurd.

Aanvragen van een Uittreksel Basisregistratie Personen (BRP)

Voor een bewijs van inschrijving in de gemeente kan een uittreksel Basisregistratie Personen (BRP) worden aangevraagd. Hierop staan in ieder geval de naam, adres, woonplaats, geboortedatum en geboorteplaats vermeld. Het is voordeliger om een uittreksel online aan te vragen, maar schriftelijke aanvragen of aanvragen aan de balie van het gemeenteloket zijn ook mogelijk.

Bewijs van in Leven Zijn

Een bewijs van in leven zijn, ook wel een «attestatie de vita» genoemd, is een schriftelijke verklaring van de gemeente dat iemand in leven is. Dit kan nodig zijn voor pensioenfondsen of andere organisaties. Hiervoor dient de brief mee te worden genomen waarin het pensioenfonds erom vraagt, samen met een schriftelijke machtiging en een kopie van het legitimatiebewijs.

Internationale Uittreksels

Voor gebruik in het buitenland kan een internationaal uittreksel worden aangevraagd. Dit internationale bewijs wordt afgegeven door de ambtenaar van de burgerlijke stand. Ook voor een bewijs van uitschrijving, indien men niet meer in Nederland woont, dient men contact op te nemen met Register Niet Ingezetenen (RNI).

Historische Gegevens in Franeker

Het Historisch Centrum Franeker beheert diverse archiefstukken die waardevolle informatie verschaffen over de geschiedenis van de stad en haar inwoners. Bij sommige adressen komen geen straatnamen en huisnummers voor, met name voor panden die vóór 1917 verdwenen zijn door afbraak.

De archiefnummering van bewoners op een bepaald adres kan soms opnieuw beginnen, aangezien in het verleden meerdere gezinnen één woning konden bewonen. Bewoners die meer dan 100 jaar geleden en tot 1940 zijn overleden, zijn bekend bij het HCF, maar vanwege privacywetgeving (AVG) mogen deze gegevens niet gepubliceerd worden.

Oude Doelesteeg in Leeuwarden is een voorbeeld van een historische locatie waar onderzoek naar gedaan kan worden. Daarnaast zijn er archieven zoals de "Rekening van de Ontvanger-Generaal van de kloosteropkomsten in Friesland 1606/07" en lijsten van manschappen van de Friese Gardes in 1781.

Onderzoek naar Familiegeschiedenis

Bij het uitzoeken van familiegeschiedenis wordt vaak begonnen met het verzamelen van namen, geboorte-, huwelijks- en sterfdata van voorouders. Deze informatie is te vinden in archieven van de burgerlijke stand, notariële archieven en doop-, trouw- en begraafboeken (DTB-boeken).

Deze archieven worden per provincie bewaard in lokale en regionale archieven. Het Nationaal Archief bewaarde voorheen notariële archieven, DTB-boeken en burgerlijke standsarchieven uit Zuid-Holland. De originele (papieren) DTB-boeken worden niet meer bewaard.

Dubbelen van aktes van de burgerlijke stand uit Zuid-Holland worden bewaard door het Nationaal Archief, maar zijn in principe niet in te zien en dienen als reserve-exemplaar. De originele aktes zijn te bekijken bij de gemeentelijke archiefbewaarplaatsen.

Privacy en Openbaarheid van Akten

Geboorteaktes worden pas na 100 jaar openbaar vanwege privacybescherming. Na het verzamelen van basisgegevens van voorouders, kan gezocht worden naar aanvullende informatie over bijvoorbeeld werk, diensttijd of bijzondere gebeurtenissen zoals emigratie.

Overige Archiefbronnen

Naast burgerlijke standarchieven, zijn er diverse andere archiefbronnen die persoonsinformatie bevatten:

• Veiligheidsdiensten: Onderzoek naar voorouders die onderzocht zijn door veiligheidsdiensten.
• Kiesgerechtigde burgers: Zoeken naar kiesgerechtigde burgers uit Zuid-Holland tussen 1811 en 1813.
• Rechtbankarchieven: Bevatten informatie over personen in strafzaken en burgerlijke zaken zoals echtscheidingen of voogdijzaken. Het Nationaal Archief bewaart rechtbankarchieven van Zuid-Holland tot 1989.
• Archieven van het ministerie van Justitie: Bevatten veel persoonsinformatie, waaronder dossiers over binnenlandse afstands- en/of adoptiezaken en interlandelijke adoptiedossiers.
• Archieven met betrekking tot (im)migratie: Uitleg over onderzoek naar immigranten en emigranten, inclusief gegevens over de dekolonisatie-periode en de komst van Indische Nederlanders en Molukkers.
• Personeelsgegevens van ambtenaren: Bewaard in archieven van het Nationaal Archief.

tags: #geboorte #uittreksel #franeker