Gehoortest bij pasgeboren baby's: Informatie over de screening

De neonatale gehoorscreening, ook wel bekend als algo-screening of OAE-screening, is een essentiële gehoortest voor pasgeboren baby's. Alle kinderen die in Nederland worden geboren, komen in aanmerking voor dit onderzoek.

Het onderzoek

Het onderzoek is pijnloos en duurt slechts enkele minuten. Hierbij wordt een klein, zacht dopje in het oor van de baby geplaatst. Beide oren worden afzonderlijk getest.

Locatie en timing van de gehoorscreening

De gehoorscreening vindt doorgaans thuis plaats, vaak gelijktijdig met de hielprik. Het is ook mogelijk dat de screening plaatsvindt op het consultatiebureau, enkele weken na de geboorte. Hiervoor ontvangt u een uitnodiging van het consultatiebureau. Als uw kind na de geboorte langere tijd in het ziekenhuis verblijft, wordt de screening uitgevoerd op de kinderafdeling.

Voor kinderen die langer dan 24 uur op de intensive care voor pasgeborenen (NICU) hebben gelegen, is er een aparte gehoorscreening. Deze verloopt niet via het consultatiebureau.

infographic met de verschillende locaties waar de gehoorscreening kan plaatsvinden: thuis, consultatiebureau, ziekenhuis

De uitslag van de gehoortest

De uitslag is direct na de test bekend. Als uw kind volgens de test aan één of beide oren onvoldoende hoort, volgt een vervolgonderzoek. De test zal na ongeveer een week worden herhaald. Indien nodig, volgt ongeveer een week later nog een derde test met een ander apparaat.

Waarom een gehoorscreening vlak na de geboorte?

Gezonde kinderen worden vlak na de geboorte gescreend op gehoorverlies. Ook bij kinderen die op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) zijn opgenomen, wordt vlak na de geboorte een gehoortest afgenomen, middels de AABR-methode.

Aangeboren gehoorverlies komt bij één op de duizend gezonde pasgeborenen voor. Bij NICU-kinderen komt gehoorverlies vaker voor: twee op de honderd. Gehoorverlies bij kinderen is gemakkelijk over het hoofd te zien, omdat jonge kinderen niet aangeven dat zij slecht horen. De meest kritische periode voor taalontwikkeling loopt vanaf de geboorte tot het derde levensjaar. Het is daarom cruciaal om aangeboren gehoorverlies zo vroeg mogelijk op te sporen en te behandelen.

Vlak na de geboorte is het mogelijk om op betrouwbare wijze te screenen met de AABR-gehoortest. Hierbij worden zachte geluiden, via een eenzijdige koptelefoon, aan uw baby aangeboden via de koptelefoon. Drie elektrodes vangen signalen van de hersenen op, die vervolgens automatisch worden geanalyseerd. De screening kan het best worden verricht als het kind slaapt of rustig is, bijvoorbeeld vlak na een voeding. De test is niet belastend en niet pijnlijk; de meeste kinderen slapen tijdens de test.

De AABR-gehoortest meet ieder oor afzonderlijk. Als uw kind nog niet geslaagd is, duidt dit niet per se op het bestaan van gehoorverlies. Het kind kan nog te jong (onrijp) zijn voor de test, water in het oor hebben, of er kan een andere reden zijn waarom het kind nu nog niet geslaagd is. Aangezien deze screeningstest verschilt van de screeningsmethode binnen de Jeugd Gezondheidszorg, is het van groot belang dat uw kind opnieuw in een NICU-centrum wordt gescreend na een eerste afwijkende test, of wanneer uw kind nog niet gescreend is tijdens de opname op de NICU.

illustratie van een baby met een koptelefoon op, verbonden met een medisch apparaat

Wat kan er gedaan worden als uw kind gehoorverlies heeft?

De behandeling van gehoorverlies vindt veelal plaats via een audiologisch centrum. De ernst van het gehoorverlies en het type verlies bepalen de aard van de behandeling. Als het kind geluidversterking nodig heeft, kan dit het best voor de leeftijd van zes maanden, of eerder, worden gestart.

Registratie en gegevensbeheer

Isala Zwolle verzorgt de landelijke coördinatie inzake de gehoorscreening in de NICU’s en is beheerder en eigenaar van de centrale database. Isala Zwolle heeft TNO (afdeling Child Health) ingeschakeld als verwerker van de gegevens. De registratie betreft de uitkomsten van de screening en, bij afwijkende screeningsuitslagen, ook de uitslagen van het eventuele verdere onderzoek door de audioloog en/of de KNO-arts.

Het doel van deze registratie is het bewaken van het verloop van het onderzoek naar gehoorverlies. Ook de gegevens van uw kind kunnen een bijdrage leveren om te zorgen dat deze screening goed blijft functioneren. De geregistreerde gegevens kunnen geanonimiseerd worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Met uw gegevens wordt zorgvuldig omgegaan. Mocht u niet willen dat de gegevens van uw kind geregistreerd worden, dan kunt u dit weigeren.

De AABR-gehoorscreening behoort tot het standaardpakket van zorg voor de ziekste pasgeborenen. Als u geen gehoorscreening wilt laten doen, kunt u dit aangeven bij de verpleegkundige. Voor aanvullende vragen kunt u terecht bij de verpleegkundige of de behandelend arts. Deze screening sluit een verkregen gehoorverlies in het eerste levensjaar niet uit.

Als uw kind in behandeling is bij Isala in Zwolle en u heeft nog vragen, of u kunt niet komen, neem dan contact op.

De gehoortest in het kort

De gehoortest onderzoekt of uw baby aangeboren gehoorverlies heeft en daardoor niet goed kan horen. U krijgt deze test standaard aangeboden in de eerste twee weken na de geboorte en hier hoeft u niets voor te betalen. U beslist zelf of u deze test wilt laten doen.

Wat is de gehoortest bij uw baby?

Bij de gehoortest krijgt uw baby een klein, zacht dopje in het oor, verbonden met een apparaat. Via het dopje gaat een zacht, knetterend geluid het oor in. Een gezond oor reageert hierop door geluidjes te maken. Een kleine microfoon in het dopje vangt deze geluidjes op. Aan de hand van deze reactiegeluidjes beoordeelt het apparaat of het oor goed werkt. Beide oren van uw baby worden apart getest.

Waarom is een gehoortest na de geboorte belangrijk?

Goed kunnen horen is belangrijk, bijvoorbeeld om te leren praten. Horen en praten is nodig om contact te maken met andere mensen. Als een kind niet goed leert praten, kan dat komen door een probleem met horen. De gehoortest gebeurt bijna altijd in de eerste twee weken na de geboorte. Als een probleem met horen snel duidelijk is, kan er ook snel verder onderzoek en hulp voor komen.

Hoe gaat de gehoortest bij uw baby?

Meestal doet een medewerker van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) de gehoortest, die hiervoor bij u thuis komt. Soms gaat u voor de gehoortest naar het consultatiebureau. Uw baby krijgt een klein dopje in het oor, waar zachte geluidjes uitkomen. De test doet geen pijn en duurt een paar minuten. U kunt uw baby zelf vasthouden tijdens de test. Het is fijn als uw baby slaapt tijdens de test en het moet stil zijn in de kamer. Vaak is de gehoortest tegelijk met de hielprik.

Gehooronderzoek bij kinderen - van 6 maanden tot 6 jaar

Welke uitslagen van de gehoortest bij uw baby zijn er?

Meestal is de uitslag van de gehoortest goed. Soms is er extra onderzoek nodig.

Uitslag is goed

Bij 95 van de 100 baby's is de uitslag van de gehoortest goed. Dat betekent dat er geen tekenen zijn dat uw baby problemen met horen heeft. De gehoortest onderzoekt alleen gehoorverlies dat een baby bij de geboorte al heeft. Merk je in de weken of maanden na de gehoortest dat je baby niet reageert op harde geluiden? Of denk je dat je baby niet goed kan horen? Dan kun je een afspraak met de huisarts maken, of het bespreken op het consultatiebureau.

Uitslag is niet goed

Bij 5 van de 100 baby's is de uitslag van de gehoortest niet goed. Dan wordt de gehoortest ongeveer een week later herhaald. Is de uitslag de tweede keer goed? Dan zijn er geen tekenen dat uw baby aangeboren gehoorverlies heeft. Is de uitslag opnieuw niet goed? Dan kan je een ander soort test laten doen, met een ander apparaat. Hiervoor krijg je een verwijzing naar een centrum in jouw regio.

De hielprik

Met een speciaal apparaatje neemt de verloskundige een paar druppeltjes bloed af uit de hiel van uw baby. Deze hielprik vindt binnen een week na de geboorte plaats. Het bloed wordt in een laboratorium op verschillende ziekten onderzocht. Als de uitslag van het onderzoek goed is, ontvangt u géén bericht. Wijkt de uitslag af? Is er binnen zeven dagen na de bevalling nog niemand voor de hielprik langsgekomen? Uw baby krijgt binnen twee weken na de geboorte een gehoortest. Hiervoor ontvangt u een uitnodiging. Met de test sporen we problemen met de oren snel op. Uw baby krijgt een klein dopje in het oor, verbonden met een meetapparaat. Beide oortjes worden apart getest, dit kan enkele seconden duren. Ook als uw baby slaapt, kan de gehoortest worden uitgevoerd. U hoeft uw kind dus niet wakker te maken.

Elke pasgeboren baby kan een hielprik en een gehoortest krijgen. Dit wordt een paar dagen na de geboorte aangeboden. Een medewerker van de GGD doet de hielprik en gehoortest meestal bij u thuis.

Wat is de hielprik?

Met de hielprik kunnen we controleren of uw baby bepaalde aangeboren ziektes heeft. Uw baby krijgt hiervoor een prikje in de hiel, zodat we een paar druppels bloed kunnen afnemen. De hielprik moet uiterlijk de 8e dag na de geboorte gedaan zijn. Meest ideaal is het om de hielprik op de 4e dag na de geboorte te geven, want uit ervaring blijkt dat deze dag de duidelijkste uitslagen geeft.

Wat is de gehoortest?

Met de gehoortest testen we of het gehoor van uw baby goed werkt. Bij de gehoortest krijgt de baby een klein dopje in elk oor. Met de dopjes meten we het gehoor. De gehoortest doen we in principe tegelijk met de hielprik.

Afspraak voor een hielprik en gehoortest

Het is belangrijk om uw kind zo snel mogelijk aan te melden voor de hielprik en de gehoorscreening. Dit moet uiterlijk binnen 4 dagen na de geboorte gebeuren. Daarom is het voor ons helaas niet mogelijk om contact op te nemen. Het is belangrijk dat u zelf uw kind bij ons aanmeldt. Dit kunt u ook samen met de kraamzorg doen.

Wil je een afspraak maken, maar moet je baby langer dan een week in het ziekenhuis liggen? In dat geval wordt de hielprik in het ziekenhuis gegeven. In de eerste weken na de geboorte krijgt uw kind een gehoortest. De gehoortest wordt meestal thuis uitgevoerd. Soms gebeurt het op het consultatiebureau. Thuis gebeurt het meestal samen met de hielprik. Van de gehoortest merkt uw baby bijna niets. Uw baby krijgt een klein zacht dopje in zijn oortje. In het dopje zit een kleine luidspreker en een microfoon.

Soms is de uitslag van de gehoortest onvoldoende aan een of beide oren. De test wordt dan na ongeveer een week herhaald. Zo nodig volgt een week later nog een derde test. Als ook de uitslag van een derde test onvoldoende is aan een of beide oren, betekent dit niet meteen dat uw kind een blijvend gehoorverlies heeft. Het is mogelijk dat het gehoor tijdelijk minder goed is, bijvoorbeeld omdat uw kind verkouden is. Om vast te stellen wat er aan de hand is, is meer onderzoek nodig in een audiologisch centrum.

Als het resultaat van de gehoortest voldoende is, betekent dit dat uw kind op dat moment vrijwel zeker goed met dat oor kan horen. Toch is het belangrijk dat u op het gehoor van uw kind blijft letten. Soms ontwikkelt een gehoorverlies zich pas na de gehoortest. Dit komt gelukkig niet vaak voor.

tags: #gehoortest #pasgeboren #baby