Het Handboek Psychiatrie en Zwangerschap is een essentieel naslagwerk voor professionals die werkzaam zijn op het snijvlak van psychiatrie en zwangerschap. Dit multidisciplinaire boek bundelt de expertise van diverse specialisten om inzicht te bieden in de complexe problematiek rondom psychische aandoeningen tijdens en na de zwangerschap.
Over het Handboek
Het handboek, oorspronkelijk uitgegeven op 24 januari 2015, is een gezamenlijke inspanning van Mijke Lambregtse-van den Berg (psychiater), Inge van Kamp (gynaecoloog-perinatoloog) en Hanneke Wennink (kinderarts). De eerste druk, met ISBN 9789058982698, werd uitgegeven door Koninklijke Boom Uitgevers in hardcover en bevat 502 pagina's. Het boek weegt 894 gram en is geïllustreerd.

De tweede, volledig herziene editie, brengt de laatste inzichten en ontwikkelingen samen op het gebied van preventie, detectie en behandeling van psychiatrische aandoeningen vóór, tijdens en na de zwangerschap. Deze editie is uitgebreid met nieuwe hoofdstukken, waaronder specifieke aandacht voor autisme, de farmacokinetiek van psychofarmaca tijdens de zwangerschap en het belang van de eerste 1000 dagen in de ontwikkeling van het kind. Een breed scala aan Nederlandse en Vlaamse experts heeft bijgedragen aan dit handboek, wat zorgt voor een rijke en gevarieerde inhoud.
Structuur en Inhoud
Het handboek is opgebouwd uit zeven delen, die elk een specifiek aspect van de psychiatrie in relatie tot zwangerschap belichten:
Deel 1: Psychiatrische Aandoeningen en de Peripartumperiode
Dit deel biedt een overzicht van de meest voorkomende psychiatrische ziektebeelden, zowel algemene als zwangerschapspecifieke, en bespreekt hun relatie tot seksualiteit, ouderschap en de periode rondom de bevalling.
Deel 2: Impact van Stress en Middelengebruik
Hierin wordt de invloed van stress en middelengebruik op de zwangerschap, borstvoeding en de ontwikkeling van het kind onderzocht.
Deel 3: Psychofarmaca tijdens Zwangerschap en Lactatie
Dit deel richt zich op de effecten van psychofarmaca, met aandacht voor de farmacokinetiek tijdens de zwangerschap.
Deel 4: Interactie tussen Maternale Psychische Aandoeningen en het Kind
De relatie tussen de psychische kwetsbaarheid van de moeder en de impact hiervan op het kind staat centraal. Dit deel bevat casusmateriaal om de besproken theorieën te illustreren.
Deel 5: Kwetsbaarheden rondom Zwangerschap
Specifieke situaties zoals infertiliteit, tienerzwangerschap en transculturele aspecten komen aan bod. Ook wordt aandacht besteed aan de impact van seksueel geweld.
Deel 6: Behandelstrategieën
Dit deel beschrijft diverse behandelstrategieën, waaronder de organisatie van poliklinische zorg, POP-poli's (Psychiatrie, Obstetrie, Pediatrie), coaching bij subklinische klachten, groepsbehandeling en opname op de moeder-baby-unit. Hoewel psychotherapie wordt benoemd, is de ruimte ervoor in het handboek relatief bescheiden ten opzichte van de hoofdstukken over psychofarmaca.
Deel 7: Ethische en Juridische Aspecten
Deel 7 behandelt juridische aspecten zoals dwangopname, voorlopige ondertoezichtstelling en anticonceptie, met casusmateriaal om de theorie aan de praktijk te koppelen. Deze hoofdstukken focussen voornamelijk op Nederlandse situaties.

Belang en Aanbeveling
Zwangerschap is een life-event dat doorgaans vreugdevol is, maar het kan ook een complicerende factor zijn bij de behandeling van vrouwen met een psychiatrische aandoening. Het Handboek Psychiatrie en Zwangerschap biedt een integrale en evidence-based benadering van deze complexe problematiek. De auteurs benadrukken het belang van een multidisciplinaire aanpak en 'ketenzorg-op-maat' om adequate zorg te kunnen leveren.
Het handboek wordt aanbevolen voor een breed scala aan professionals, waaronder huisartsen, psychiaters, psychologen, gynaecologen, verloskundigen, kinderartsen, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen en kraamverzorgers. Het wordt beschouwd als een waardevolle bron die in iedere spreekkamer van deze specialisten zou moeten liggen.
Beschikbaarheid en Edities
Het boek is beschikbaar in verschillende tweedehands edities, met prijzen die variëren afhankelijk van de staat en aanbieder. De ISBN-nummers 9789058982698 en 9789024452644 verwijzen naar verschillende edities en uitvoeringen van het handboek. Het boek is verkrijgbaar vanaf ongeveer €11,95.
tags: #handboek #psychiatrie #en #zwangerschap