Handjes van pasgeborenen: Ontwikkeling en Communicatie

De eerste mijlpaal in het leven van een baby is ongetwijfeld het moment dat ouders hun kindje voor het eerst zien en in hun armen houden. Dit is een onvergetelijk en bijzonder moment, waar zo lang naar werd uitgekeken. Echter, het eerste jaar met een baby is gevuld met tal van andere mijlpalen die het hart van ouders sneller doen kloppen.

De Ontwikkeling van de Handjes bij Pasgeborenen

De handen van een pasgeboren baby zijn in het begin nog onbewust en ongebruikt. Pasgeborenen zijn zich nog niet eens bewust van het bestaan van hun eigen handen. Dit verandert echter geleidelijk naarmate ze ouder worden. Tijdens de verschillende ontwikkelingssprongen merkt men dat een kind steeds handiger wordt in het gebruik van zijn handen. Zo tekent een kind later de mooiste tekeningen met zijn handen.

Ontdekking van de Handjes

Rond de leeftijd van 2 maanden, wanneer een baby de sprong van 8 weken na de uitgerekende datum maakt, ontdekt hij zijn handjes en voetjes. De baby kijkt naar deze lichaamsdelen en vindt ze enorm interessant. Ook de handen van anderen boeien de baby. Sommige baby's kunnen op dit punt al een speeltje vastklemmen in hun hand.

Gericht Pakken en Grijpen

Na het maken van de sprong van 12 weken na de uitgerekende datum, wordt een baby in staat gesteld om dingen vast te pakken. Het echt goede, gerichte pakken wordt nu onder de knie gekregen. Om dit volledig te kunnen beheersen, moet de baby nog verdere ontwikkelingssprongen maken. Het is belangrijk om de baby te helpen bij het leren 'pakken' door hem iets aan te reiken, zodat het niet te moeilijk wordt. Veel baby's hebben het pakken nog niet helemaal onder de knie, maar hebben wel de smaak te pakken en graaien om zich heen naar alles wat ze kunnen vinden.

Veel moeders vinden dit 'wilde' graaien soms lastig en zeggen dan ook vaker 'Nee, niet doen'. Het is echter belangrijk te onthouden dat dit gedrag niet te maken heeft met wild gedrag op latere leeftijd. De baby heeft het pakken en het doen van dingen met de handen nu echt goed door. Hij kan een boekje openmaken en dichtklappen en gebruikt zijn handjes om zijn nieuwe passie voor de begrippen 'in', 'op', 'onder' en 'boven' te ontdekken. Door de sprong van relaties is de baby geïnteresseerd in de onderlinge afstanden en verhoudingen van dingen ten opzichte van elkaar. Zijn handjes worden nu gebruikt om dingen op elkaar te zetten, iets ergens in te stoppen, iets naast elkaar te zetten, of iets ergens tussen te zetten. De handjes worden dus gebruikt met hetzelfde doel als bij volwassenen: om iets mee te doen.

Gebaren en Taalontwikkeling

Wanneer een baby gebaren begint te gebruiken, is dit een enorme stap in zijn taalontwikkeling. De baby laat zien dat hij niet alleen begrijpt wat er gezegd wordt, maar ook dat hij zelf iets duidelijk wil maken. Dit is een belangrijke vooruitgang in de communicatie.

Motorische Ontwikkeling: Tijgeren en Kruipen

Naarmate de baby spieren kweekt, kan hij zijn hoofdje rechtop houden en beginnen met omrollen, vaak eerst van de buik naar de rug. Dit kan al rond de 4 maanden beginnen, met de helft van de baby's die dit rond 6 maanden kunnen. Na maanden van oefening en spieropbouw is de baby klaar om met ondersteuning rechtop te zitten. Tussen de 6e maand en 1 jaar leert de baby zelfstandig te zitten. Het is echter belangrijk om een baby niet te vroeg te veel te laten zitten, omdat dit de ontwikkeling kan belemmeren.

Een andere belangrijke ontwikkeling is het voortbewegen. Vaak begint de baby met het draaien om zijn as, gevolgd door beweging op de buik vooruit en/of achteruit, oftewel tijgeren. Al snel daarna kruipt de baby in een snel tempo alle kanten op. Dit gebeurt meestal tussen de 6 en 10 maanden.

Eerste Hapjes en Tandjes

De eerste hapjes vormen een onbetaalbare mijlpaal, waarbij de baby 'echt' voedsel ontdekt. Hiermee kan al geoefend worden vanaf de 4e tot 6e maand, zodat de baby kan wennen aan nieuwe smaken. Kwijlen en een verhoogde bijtbehoefte kunnen duiden op het doorkomen van het eerste tandje, wat meestal gebeurt tussen de 4 en 7 maanden.

Sociale Mijlpalen: Lachjes en Kusjes

Een moment waarop het hart van ouders een sprongetje maakt, is het moment dat de baby hen voor de eerste keer bewust toelacht. Dit eerste echte lachje verschijnt meestal rond de 6 weken. Het eerste brabbelen begint rond de 4 maanden, waarbij de baby lettergrepen herhaalt en aan elkaar plakt tot een 'zinnetje'. Vanaf 6 maanden wordt er steeds meer structuur in deze 'zinnetjes' aangebracht.

Rond de 9 maanden oud bereikt de baby een mijlpaal die doet smelten: het geven van kusjes. Dit bouwt voort op het eerder aaien en is een uiting van affectie.

Zelfstandigheid: Zitten, Staan en Lopen

Na het kunnen zitten, leert de baby zich optrekken aan meubels, zoals de tralies van de box of een tafelpoot. Dit is een nieuwe, belangrijke stap in de ontwikkeling, hoewel het soms spannend kan zijn. Uiteindelijk, rond de eerste verjaardag, bereikt de baby een andere grote mijlpaal: het bewust benoemen van 'Mama' of 'Papa'. Hoewel de klanken 'mamama' en 'papapa' al eerder gehoord konden worden, wordt het nu bewust aan de ouders gekoppeld.

De eerste verjaardag zelf is ook een echte mijlpaal. Van een klein baby'tje is het kindje gegroeid naar een dreumes die mogelijk al kan lopen en de eerste woordjes zegt. In één jaar tijd is er ontzettend veel gebeurd en veranderd.

Communicatie via Lichaamstaal: Ogen en Handen

De lichaamstaal van een baby is de manier waarop hij of zij communiceert met het lichaam. De ogen en handen van een baby vertellen veel en leren luisteren naar deze signalen helpt ouders om hun baby beter te begrijpen. Alle baby's zijn verschillend in hun slaapjes, bewegingen, huiltjes en eetgewoontes. Het is belangrijk om te vertrouwen op het eigen gevoel en instinct, dat wordt aangewakkerd en sterker door te leren luisteren naar de baby en goed te kijken naar de lichaamstaal.

Wat de Ogen van je Baby Vertellen

• Volle blik: De ogen zijn open en kijken de ouder aan, vaak met opgetrokken wenkbrauwen. Dit betekent dat de baby contact maakt en het moment is om te praten en interactie aan te gaan.
• Oriënteren: De ogen draaien opzij en de kin draait mee. De baby is zich aan het oriënteren, kijkt waar hij is en wat er te zien is. Sommige baby's nemen alles in zich op, wat kan leiden tot overprikkeling.
• Knipperen/Glimlachen: De baby kijkt aan, knippert met de ogen en glimlacht. Dit is meestal een begroeting of herkenning. Een glimlach terwijl de baby wakker is en de ouder aankijkt, is echt voor de ouder. Gerichte glimlachen beginnen meestal vanaf week 4-6.
• Kijken naar de omgeving: De baby kijkt naar de omgeving, maar zoekt bevestiging bij de ouder en vraagt of de ouder meedenkt. Dit gebeurt vaak in nieuwe situaties of bij bezoek, waarbij de baby om goedkeuring lijkt te vragen.
• Neerslaan van de ogen: De baby raakt vermoeid en geeft aan dat het spel voorbij is. Als de baby niet meer aankijkt en de ogen sluit, is het belangrijk dit signaal te respecteren om overprikkeling te voorkomen.

Wat de Handjes van je Baby Vertellen

1. Ontspannen handje: De vingers liggen los om de duim of zijn helemaal open. Dit geeft aan dat de baby rust of slaapt. De armen liggen vaak naar boven, wat duidt op ontspanning.
2. Gestrekte en gespreide vingers: Dit kan duiden op schrik, of dat het allemaal te snel ging. Het kan een reflexmatige schrikreactie zijn. Als het een ontspannen en gespreid handje is, kan het ook een grijphandje zijn waarbij de baby oefent om iets te pakken.
3. Vingers ontspannen gespreid: Dit betekent vaak dat de baby oefent om iets te pakken. Dit 'grijphandje' begint meestal nadat de baby zijn eigen handjes heeft ontdekt en probeert iets te grijpen (vanaf ongeveer 3 maanden).
4. Ontspannen handje met duim en wijsvinger open: Deze houding wordt vaak gezien bij slapende baby's, maar kan ook een afwachtende houding aangeven. In combinatie met een oriënterende blik kan de baby afwachten wat er gaat gebeuren en om zich heen kijken.
5. Duimpje in een gespannen vuistje: In combinatie met huilen betekent dit vaak pijn, onrust, ongemak, schrik, inspanning, verzet of boosheid.
6. Vuistje tegen afgewend hoofd: Dit is een duidelijk teken van vermoeidheid. De baby heeft genoeg prikkels gehad en wil zich afsluiten.

Handgebruik tijdens de Voeding

Het gebruik van handjes bij baby's tijdens het aanleggen aan de borst kan soms leiden tot frustratie bij zowel moeder als kind. Baby's kunnen hun handjes gebruiken om de borst te masseren, wat de toeschietreflex kan stimuleren. Ook kunnen ze hun handjes gebruiken om zich af te zetten voor een beter zicht op de tepel of om de tepel te vinden. Soms sabbelen baby's op hun handjes om tot rust te komen voordat ze de tepel zoeken. Het is belangrijk om de baby de tijd te geven voor dit zoekproces en niet de armpjes weg te stoppen. Goede voedingshoudingen, zoals waarbij de baby in contact blijft met de borst, kunnen helpen bij dit proces.

Naarmate de baby ouder wordt, wordt hij handiger. Een baby van drie of vier maanden zal doelgericht zijn handjes gebruiken om bijvoorbeeld een toeschietreflex af te weren of op te wekken, of om de kleding van de moeder weg te trekken als hij wil drinken.

Gebruik van Handen voor Creativiteit en Fijne Motoriek

Naarmate de baby ouder wordt, ontwikkelt hij een steeds grotere handigheid. De dreumes geniet van het maken van tekeningen met stiften en verf. Speciaal voor kinderen ontworpen stiften, die iets dikker zijn dan normaal, stimuleren het oefenen van de kleinere handspieren. Blokken en Lego zijn ook uitstekend materiaal om de fijne handspieren te oefenen, met name bij het recht op elkaar zetten en aandrukken van de blokken.

Met wat oefening kan een kind een toren van acht blokken bouwen. Het kind gebruikt zijn handen steeds meer zoals volwassenen dat doen en voor dezelfde doeleinden. Met oefening kan hij zelfs al de knoopjes van zijn eigen kleding vast- en losknopen. Het aanmoedigen van zelfstandigheid hierin groeit het zelfvertrouwen van het kind.

Ontwikkeling van Handspier-Hersenontwikkeling

Er is een enorme sprong in de handspier-hersenontwikkeling bij kinderen. Het geven van een schaar en het laten knippen van dingen, stimuleert deze ontwikkeling verder. Hoewel vroeger werd gedacht dat rechtshandigheid beter was, weten we tegenwoordig dat ouders geen invloed kunnen uitoefenen op de dominante hand van hun kind. Als beide ouders linkshandig zijn, is de kans groter dat het kind ook linkshandig wordt. Het is normaal dat een kind op jonge leeftijd wisselt tussen links en rechts, om uiteindelijk een voorkeurshand te ontwikkelen.

Handjes bij Geboorte: Voetligging en Stuitbevalling

Een geboorte in voetligging is een vorm van stuitbevalling, die voorkomt bij 3 à 4% van alle geboorten. Meestal bevinden de armpjes zich ter hoogte van de buik van de baby en worden ze vlak na de billen geboren. Soms liggen de armpjes echter omhoog, bij het hoofd. Dit wordt geboren 'met opgeslagen armpjes'. Het lastige hierbij is dat de armpjes tegelijk met het hoofd door de baarmoederhals moeten passeren, wat problemen kan geven.

In een baringsverslag wordt de ligging van de baby tijdens de geboorte nauwkeurig aangegeven, om bij eventuele later geconstateerde problemen na te gaan of dit verband zou kunnen houden met de geboorte.

tags: #handjes #van #pasgeboren #ingepakt