De test meet de hoeveelheid LH (luteïniserend hormoon) in het bloed. LH wordt gemaakt in de hypofyse, een belangrijke klier voor de hormoonproductie in de hersenen. Aanmaak en werking van LH en FSH (follikel stimulerend hormoon) hangen nauw met elkaar samen.
Bij vrouwen stimuleert de toename van LH gedurende de eerste twee weken van de menstruele cyclus (de follikulaire fase) samen met FSH de aanmaak van het vrouwelijk geslachtshormoon, oestradiol. Tijdens de eisprong stimuleert een kortdurende zeer hoge productie van LH het vrijkomen van de eicel uit de rijpe follikel. Na de eisprong, in de zogenaamde luteale fase van de menstruatiecyclus, zorgt LH samen met FSH voor de aanmaak van progesteron.
Bij mannen stimuleert LH de aanmaak van het mannelijke geslachtshormoon testosteron in de zaadballen. LH is bij mannen vanaf de puberteit betrekkelijk constant aanwezig in het bloed. Bij pasgeborenen stijgt het LH snel na de geboorte en daalt dan vervolgens tot vrijwel onmeetbare hoeveelheden (na 6 maanden bij jongens en na 1 tot 2 jaar bij meisjes).
Een buisje bloed wordt afgenomen uit een ader aan de binnenkant van de arm, meestal in de plooi van de elleboog. Om deze ader goed te kunnen zien en voelen wordt een stuwbandje strak om de bovenarm getrokken. In de ader wordt geprikt met een holle naald waardoor het bloed in het buisje wordt gezogen.
Toepassingen van LH-meting
De dokter laat een LH test doen, meestal in combinatie met een test voor FSH, oestradiol, progesteron en testosteron, om de oorzaak van onvruchtbaarheid bij zowel mannen als vrouwen te onderzoeken. Bij kinderen worden deze hormonen gemeten om de oorzaken van een te vroege of te late seksuele ontwikkeling te onderzoeken. Het meten van LH is ook zinvol bij onderzoek naar oorzaken van een onregelmatige menstruatie en bij aanwijzingen voor een niet goed werkende hypofyse.
Bij intrede van de overgang (menopauze), als er geen eicellen meer uitrijpen, zal het LH stijgen, maar de stijging kan vergelijkbaar zijn met de LH-waarde van een normale cyclus. Daarom kan deze bepaling niet gebruikt worden om de overgang aan te tonen.
Variabiliteit van LH-waarden
De gemeten waarden zijn afhankelijk van de testmethode. Daarom variëren de referentiewaarden van laboratorium tot laboratorium. Gemiddelde waarden zijn in de tabel samengevat. Daarnaast varieert de concentratie van LH bij vrouwen per dag van de menstruele cyclus.
| Leeftijdsgroep/Status | Gemiddelde LH-waarde (IU/L) |
|---|---|
| Vrouwen (vruchtbare fase, cyclusafhankelijk) | Schommelt, met piek rond eisprong |
| Vrouwen (menopauze) | Verhoogd |
| Mannen | 1.5 - 8 |
| Pasgeboren jongens | Stijgt na geboorte, daalt daarna |
| Pasgeboren meisjes | Stijgt na geboorte, daalt daarna |
Verhoogde LH-waarden
Verhoogd: Te hoge LH en FSH waarden kunnen wijzen op niet goed functionerende eierstokken of zaadballen. Afwijkingen kunnen worden veroorzaakt door eerder doorgemaakte ziekten (bof), chemotherapie of bestraling, niet (volledig) indalen van de zaadballen in de jeugd, (vroegtijdige) menopauze of aangeboren afwijkingen (o.a syndroom van Klinefelter bij mannen, syndroom van Turner bij vrouwen). Ook bij een te vroege puberteit of bij cyclusstoornissen zoals bij polycysteus ovarium syndroom (PCOS) kunnen verhoogde LH waarden gevonden worden.
Verlaagde LH-waarden
Verlaagd: Te lage waarden kunnen wijzen op een slecht werkende hypofyse. Oorzaken voor een slecht werkende hypofyse zijn o.a. Daarnaast zijn tijdens het gebruik van de anticonceptiepil en hormoontherapie tijdens de overgang (oestrogeentherapie), LH waarden verlaagd.
De Rol van LH in de Menstruatiecyclus
Het luteïniserend hormoon (LH), ook wel lutropine genoemd, is een lichaamseigen hormoon dat wordt geproduceerd in de hypofyse (in de hersenen) onder invloed van het hypothalamus hormoon GNRH.
De Folikulaire Fase
De menstruatiecyclus begint met de follikulaire fase, die start op de eerste dag van de menstruatie en duurt tot aan de eisprong. Gedurende deze fase stimuleren FSH en LH de groei van meerdere follikels (eiblaasjes) in de eierstokken. Uiteindelijk rijpt één follikel volledig uit. Dit volgroeide follikel geeft een signaal aan de hersenen om de productie van LH te verhogen.
De Eisprong (Ovulatie)
De toename van LH leidt tot de eisprong of ovulatie. LH zorgt ervoor dat de Graafse follikel verandert in wat men noemt ‘het Gele Lichaam’ (Corpus Luteum) in de eierstokken. Het Gele Lichaam functioneert vervolgens als een hormoonklier na de eisprong en maakt progesteron en oestrogeen aan. De LH-piek, de hoogste concentratie LH in het bloed, treedt ongeveer twee dagen voor de eisprong op en duurt 24 tot 36 uur. Het meten van deze piek is cruciaal voor het bepalen van de vruchtbare periode.
Menstruatiecyclus: Fasen en hormonale regulatie
De Luteale Fase
Na de eisprong begint de luteale fase, die vrijwel altijd 14 dagen duurt en eindigt bij de start van de volgende menstruatie. In deze fase rijpt het baarmoederslijmvlies verder uit onder invloed van progesteron, wat de innesteling van een bevruchte eicel mogelijk maakt. Progesteron remt tevens de aanmaak van LH en FSH om te voorkomen dat nieuwe eicellen rijpen.
Menstruatie
Indien er geen bevruchting plaatsvindt, dalen de oestrogeen- en progesteronspiegels, wat leidt tot afstoting van het baarmoederslijmvlies en de menstruatie. De lage oestrogeenspiegel stimuleert de hypofyse opnieuw om FSH en LH af te geven, waarmee een nieuwe cyclus begint.
LH en Zwangerschap
Wanneer een eicel bevrucht is, nestelt deze zich in het baarmoederslijmvlies. Op de plaats van innesteling vormen zich nieuwe cellen die de basis vormen van de placenta. In de eerste drie maanden van de zwangerschap maken deze cellen het zwangerschapshormoon HCG aan. HCG lijkt sterk op LH en zorgt ervoor dat het gele lichaam in stand blijft en progesteron blijft produceren. Het placentahormoon HCG neemt dus de functie van het hypofysehormoon LH over. Tijdens de zwangerschap is de LH-waarde daardoor laag.
Als de LH-waarde getest wordt in het bloed, kan de arts deze pas interpreteren wanneer de fase van de cyclus, de menopauzale status, zwangerschap of andere invloeden zoals het gebruik van anticonceptie bekend zijn.
LH bij Specifieke Groepen
Sporters en Hormoontherapie
Voor mannen die TRT (testosteronvervangende therapie) of AAS (anabole steroïden) gebruiken, is het meten van LH van essentieel belang om de impact op de natuurlijke testosteron- en spermaproductie te begrijpen. Externe testosterontoediening onderdrukt de eigen LH-productie, wat kan leiden tot verminderde natuurlijke testosteronaanmaak en testiculaire atrofie. Regelmatige LH-controles helpen bij het monitoren van hormonale balans, het opsporen van bijwerkingen en het ondersteunen van herstel na gebruik van anabolen of testosteronvervanging.
Bij Bloedwaardentest.nl kun je eenvoudig je LH-waarden laten meten via een standaard bloedafname of een vingerpriktest.
Algemene Vruchtbaarheid en Hormonale Balans
Het luteïniserend hormoon (LH) speelt een cruciale rol in de regulatie van de voortplantingsfunctie bij zowel mannen als vrouwen. Het meten van LH kan inzicht bieden in:
- Vruchtbaarheid: Bepaling van de eisprong bij vrouwen en diagnose van vruchtbaarheidsproblemen.
- Hormonale onbalans: Hoge of lage LH-waarden kunnen wijzen op aandoeningen zoals PCOS, hypogonadisme, of de menopauze.
- Overgang: Bij vrouwen kan een stijging van LH wijzen op de start van de menopauze.
tags: #lh #waarde #bij #zwangerschap