In Nederland bestaat momenteel één officiële moedermelkbank. Het nut van meerdere moedermelkbanken zou zijn om meer kwetsbare en zieke kinderen in ons land te kunnen helpen en moeders te ondersteunen die een moeilijke start hebben met borstvoeding. Moedermelk bevat essentiële voedingsstoffen en antistoffen die van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van een baby, met name voor prematuur geboren baby’s. Dit zorgt ervoor dat meerdere baby’s gebruik kunnen maken van gepasteuriseerde moedermelk.
Financiering en Steun voor Moedermelkbanken
Om een moedermelkbank te kunnen financieren, is hulp van iedereen essentieel, in eerste instantie door middel van een donatie. Elke donatie is dan ook meer dan welkom.
Wat is Donormoedermelk?
Donormoedermelk is afgekolfde moedermelk van een vrouw die niet de biologische moeder is van de baby die de melk drinkt. Deze melk is van wezenlijk belang voor de baby, vooral wanneer de moeder zelf geen borstvoeding kan of wil geven.
Veiligheid en Kwaliteit van Donormoedermelk
De veiligheid en kwaliteit van donormoedermelk zijn van groot belang, aangezien baby’s gevoelig zijn voor voedselinfecties. Er zijn verschillende factoren waar rekening mee gehouden moet worden om de veiligheid te waarborgen:
- Gezondheid van de donor: De donor mag geen hiv of hepatitis B of C hebben.
- Gebruik van middelen: Het is belangrijk dat er geen alcohol, roken of andere drugs in de moedermelk terechtkomen.
- Hygiëne: Zowel het afkolven als het bewaren van de moedermelk moet op een hygiënische manier gebeuren.
Er zijn online netwerken die vraag en aanbod van moedermelk bij elkaar brengen. Hoewel deze netwerken vaak protocollen hebben voor hygiëne, is er doorgaans weinig tot geen controle op de naleving hiervan. Het is daarom cruciaal om zelf te controleren of de moedermelk veilig te gebruiken is voor je baby.
Belangrijke Vragen voor Donoren en Ontvangers
Bij het overwegen van donormoedermelk is het belangrijk om de volgende vragen te stellen:
- Heeft de donor een infectie zoals hepatitis of hiv?
- Is het kolven op een hygiënische manier gedaan?
- Hoe is de melk bewaard (in de koelkast of in de vriezer)?
- Hoe is de melk getransporteerd na ontvangst?
- Gebruikt de donor medicijnen, alcohol of andere drugs?
Sommige medicijnen kunnen in de moedermelk terechtkomen. De donormoeder kan hierover navragen bij haar arts.
Voedingsadviezen voor Donormoeders
Het is aan te raden om gezond en gevarieerd te eten, bij voorkeur volgens de Schijf van Vijf. Daarnaast is het advies om niet meer dan 200 milligram cafeïne per dag te consumeren en geen venkel-, kaneel- of anijsthee te drinken. Meer informatie over voedingsadviezen tijdens borstvoeding is te vinden op gespecialiseerde pagina's.
Mogelijkheden voor Moedermelkdonatie
Prematuur geboren kinderen en pasgeborenen met darmproblemen kunnen via het ziekenhuis donormoedermelk krijgen van officiële moedermelkbanken. Ouders van gezonde voldragen baby’s die donormoedermelk wensen, zijn aangewezen op informele kanalen, zoals vriendinnen, kennissen, virtuele gemeenschappen en initiatieven als Borstvoeding Donormelk en Moedermelk Netwerk. Bij het doneren van moedermelk is de donor zelf verantwoordelijk voor de veiligheid van de melk.
Doneren bij de Nederlandse Moedermelkbank
Als u borstvoeding geeft en meer dan genoeg melk heeft voor uw eigen kindje, kunt u donor worden bij de Nederlandse Moedermelkbank. U kunt uw naam en telefoonnummer doorgeven, waarna u wordt teruggebeld. De moedermelkbank is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 15.00 uur. Na aanmelding volgt een telefonisch intakegesprek.
Contactgegevens Nederlandse Moedermelkbank:
Telefoon: 06 - 3000 2830
De wie, waarom en hoe van het opzetten van een moedermelkbank, deel 2
Alternatieven voor Kunstvoeding
Indien u ondanks een goed borstvoedingsmanagement toch niet genoeg melk voor uw baby kunt maken, kan donormoedermelk een alternatief zijn voor kunstvoeding, indien beschikbaar. Vroeger was het in Nederland gebruikelijk dat moeders met overschot aan moedermelk dit doneerden aan moedermelkbanken of direct deelden met bekenden.
De Noodzaak van Moedermelkbanken
Wanneer een baby te vroeg geboren wordt, kan het zijn dat de eigen melkproductie onvoldoende is. In Nederland is er momenteel geen gereglementeerde manier om aan donormoedermelk te komen, behalve voor premature kindjes op beperkte schaal. Het verdwijnen van moedermelkbanken heeft ertoe geleid dat het belang van moedermelk soms ondergesneeuwd raakt.
Risico's van Informele Melkdonatie
Het gebruiken van moedermelk van een andere moeder is niet zonder risico's. Via donormoedermelk dat niet van een officiële moedermelkbank komt, kunnen bacteriën, virussen, werkzame stoffen uit medicijnen, en schadelijke stoffen door onhygiënisch afkolven of verkeerd bewaren worden overgedragen. Vertrouwen speelt een belangrijke rol bij alle vormen van informele melkdonatie.
Máxima MC en de Nederlandse Moedermelkbank
Het Máxima Medisch Centrum (MMC) biedt donormelk aan voor te vroeg geboren baby’s op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU). Deze donormelk is afkomstig van de Nederlandse Moedermelkbank in Amsterdam en is bestemd voor baby’s die geboren zijn bij een zwangerschapsduur korter dan 30 weken en/of bij de geboorte minder dan 1000 gram wegen, en van wie de moeder onvoldoende eigen moedermelk heeft.
Kimberley Wagemans-Bonouvrié, algemeen kinderarts op de NICU van MMC, benadrukt het belang van moedermelk voor te vroeg geboren baby’s. Indien er geen of onvoldoende eigen moedermelk beschikbaar is, wordt donormelk van de Nederlandse Moedermelkbank als beste alternatief beschouwd. Onderzoek toont aan dat prematuren die moedermelk krijgen, zich beter ontwikkelen en minder vatbaar zijn voor infecties dan kinderen die kunstvoeding krijgen.
Het proces om donormelk op de NICU te krijgen, wordt vergeleken met het proces van een bloedtransfusie, inclusief het testen van donormoeders, het verzamelen, kweken en transporteren van de melk, en de borging op de NICU. MMC is hiermee het eerste perifere ziekenhuis met een NICU dat hiermee start, naast enkele academische ziekenhuizen.
De Rol van de Nederlandse Moedermelkbank
Sinds de heropening in 2011 bevindt de Nederlandse Moedermelkbank zich in het VU medisch centrum in Amsterdam. Aanvankelijk werd donormelk voornamelijk verstrekt aan te vroeg geboren kinderen die deelnamen aan de Early Nutrition Study.
Statistieken over Vroeggeboorte
In Nederland treedt extreme prematuriteit op bij ongeveer 2 tot 3% van alle zwangerschappen. Het aantal te vroeg geboren baby’s neemt toe, en komt in 7 tot 8% van alle geboortes voor. Een premature baby is extra kwetsbaar en heeft meer bescherming nodig vanwege een lagere weerstand.
Proces voor Donors bij de Moedermelkbank
Potentiële donors doorlopen een gestructureerd proces:
- Telefonisch intakegesprek: Een gesprek met de moedermelkbank over medicijngebruik, drugs, alcohol en dieet.
- Keuring door Sanquin bloedvoorziening: Donors worden gekeurd door een arts. Bij langdurige donatie (langer dan 3 maanden) vindt elke 3 maanden een herkeuring plaats, inclusief een bloedafname.
- Instructie: Donors ontvangen instructies over het veilig afkolven en bewaren van moedermelk via instructiefilmpjes en een naslagwerk.
- Flesjes en etiketten: De moedermelkbank levert gratis afkolf flesjes. Speciale etiketten worden per post opgestuurd en moeten zelf op de flesjes geplakt worden. De melk wordt thuis opgehaald door een koerier.
tags: #moedermelk #doneren #eindhoven