Bevallen is een proces dat met pijn gepaard gaat, maar de ervaring van weeën en de intensiteit van de pijn verschillen per vrouw en per bevalling. Een goede voorbereiding kan helpen om beter met deze pijn om te gaan. De duur en de ernst van de pijn tijdens een bevalling wisselen, en hoewel het lichaam zelf stoffen met een pijnstillend effect aanmaakt, kan de pijn toch als ondraaglijk worden ervaren door factoren als uitputting, angst of spanning.
Er zijn diverse mogelijkheden om de pijn tijdens de bevalling te verzachten, zowel met als zonder medicatie, thuis of in het ziekenhuis. Het is belangrijk om je van tevoren goed te informeren over deze opties om je meer op je gemak te voelen en de pijn te verminderen.
Niet-medicamenteuze Pijnverlichting
Veel vrouwen ervaren dat thuis bevallen minder pijnlijk is. Dit komt mede doordat er thuis goede mogelijkheden zijn om de eigen beleving van pijn te beïnvloeden. Verloskundigen kunnen hierin begeleiden.
Ademhalings- en Ontspanningsoefeningen
Ademhalings- en ontspanningsoefeningen zijn essentieel om weeën op te vangen. Door het ritme van de ademhaling te volgen, richt je je minder op de pijn, wat helpt te ontspannen en de weeën beter op te vangen. Langzame uitademingen, langer dan de inademingen, kunnen hierbij helpen. Angst en spanning kunnen de pijn verergeren, dus proberen zo ontspannen en comfortabel mogelijk te zijn is belangrijk, omdat angst de aanmaak van endorfine, een natuurlijke pijnstiller, kan belemmeren.
Tussen de weeën door zijn er momenten van pauze die gebruikt kunnen worden om te ontspannen en je voor te bereiden op de volgende wee. Mentaal en lichamelijk ontspannen kan ook door middel van yoga, geuren of massages.
Warmte en Water
Warmte is een effectieve pijnstiller en kan helpen ontspannen. Onder de douche of in bad gaan, met een warme straal water gericht op de buik of rug, helpt om de pijn te verzachten en spieren te ontspannen. Bevallen in een speciaal bevalbad wordt gezien als een natuurlijke en ontspannen manier van bevallen. Het warme water werkt ontspannend, waardoor het lichaam meer endorfine aanmaakt.
Lichamelijke Houdingen en Beweging
Het uitproberen van verschillende bevallingshoudingen is cruciaal. Op den duur worden de weeën sterker en komen vaker; probeer dan verschillende houdingen uit. De een loopt graag, de ander ligt graag op de zij. Welke houding je ook aanneemt, het belangrijkste is dat je op die manier de weeën goed kunt opvangen. Wisselen van houding kan helpen om spieren te ontlasten en de druk van het hoofdje van de baby in het bekken te verminderen. Staan of zitten kan spanning in de onderrug verlichten, terwijl knielen of op handen en knieën zitten de druk in het bekken kan verminderen. Dit kan er ook voor zorgen dat de baby in een gunstigere positie komt, waardoor de bevalling beter vordert en je minder lang pijn hebt.
Massage en Lichamelijk Werk
Massage tijdens de bevalling is zeer effectief. Een lijf geeft voorrang aan het voelen van aanraking boven pijn. Denk aan het wrijven over je buik bij buikpijn; dat verlicht de pijn. Zo ook met weeën. Een massage werkt rustgevend, ontspant de spieren en leidt af van de pijnprikkel. Ook tegendruk, waarbij de partner tijdens een wee stevig drukt op plekken waar veel druk in het bekken wordt gevoeld (vaak onderrug, heupen of billen), kan de pijn van een wee verlichten.
Vrouwen die tijdens hun zwangerschap iets van lichaamswerk hebben gedaan, hebben vaak een voorsprong tijdens de bevalling. Door bij spanningspatronen of pijnplekken in het bekken te blijven met zachte, liefdevolle aanraking, kan het lichaam spanning loslaten. Dit brengt je meer in contact met je bekken, waar de baby geboren moet worden.
Andere Methoden
- GeboorteTENS: Een TENS-apparaat met elektrodes op de rug die kleine stroomstootjes geven tijdens weeën om de overdracht van pijnprikkels naar de hersenen te verstoren.
- Acupunctuur en Acupressuur: Traditionele Chinese geneeswijzen die werken met naalden of druk op specifieke punten om de aanmaak van endorfines te stimuleren.
- Aromatherapie: Het gebruik van aangename geuren, zoals etherische oliën, om een prettig en op je gemak gevoel te creëren.
- Homeopathie: Middelen die worden voorgeschreven door een homeopaat om te ontspannen, angst te verminderen en pijn te verlichten.
- Hypnose: Zelfhypnose kan helpen om in diepe ontspanning te komen, wat de aanmaak van endorfines bevordert en de focus versterkt.
- Instinct volgen: Het volgen van natuurlijke neigingen tijdens de weeën, zoals het zoeken van stilte, een bepaalde houding aannemen of een geluid maken.
- Mindfulness: Het leren waarnemen van gedachten en gevoelens zonder er direct op te reageren of te oordelen, wat kan helpen om rustiger te blijven en de pijn te accepteren.
- Rebozo: Een Mexicaanse geweven doek die wordt gebruikt om delen van het lichaam te ondersteunen en te ontspannen, en kan helpen bij het geven van tegendruk.
- Voetreflexologie: Een voetmassage die in verbinding staat met andere delen van het lichaam en kan zorgen voor ontspanning en pijnverlichting.
- Virtual reality/visualiseren: Het gebruik van een VR-bril of het visualiseren van prettige beelden om de aandacht te verleggen en te ontspannen.
- Warme kruik: Vergelijkbaar met een douche of bad, ontspant een warme kruik de spieren en biedt warmte op de huid als prikkel.
Mentale Voorbereiding en Steun
Focus op je kindje: Concentreer je tijdens de bevalling zoveel mogelijk op je baby, denk aan hoe de baby eruit zal zien, de gekozen naam en de babykamer. Dit geeft extra kracht om de pijn te verdragen. Onthoud dat elke wee die je hebt gehad, je een stap dichter bij de eerste ontmoeting met je baby brengt.
Zorg voor goede steun: Denk tijdens je zwangerschap na wie je ter ondersteuning bij je bevalling wilt hebben. De juiste persoon kan het verschil maken en je door de pijnlijke momenten heen helpen. Continue begeleiding, door een partner, vriendin, familielid of doula, heeft een bewezen positieve invloed op angstniveau, behoefte aan pijnstilling en de algehele bevallingervaring.
Vraag om hulp: Wees niet bang om tijdens de bevalling om hulp te vragen. Wordt de pijn te heftig? Vraag dan om extra ondersteuning, een ander glas water, een andere houding of pijnstilling. Het gaat erom wat op dat moment voor jou fijn is.
Positief denken: Hoe je denkt, beïnvloedt je gevoel. Probeer positief te denken en geloof erin dat je dit aankunt. Word niet boos op jezelf als het even niet lukt. Denk eraan dat elke wee je dichter bij je kindje brengt.
Vertrouw op je lichaam: Jouw lichaam is krachtig en gemaakt voor de bevalling. Vertrouw erop dat het je gaat lukken. Wereldwijd worden er veel baby's geboren; als andere vrouwen het kunnen, dan kan jij het ook.
Bevalling animatie
Pijnbestrijding met Medicatie
Voor pijnbestrijding met medicijnen is het noodzakelijk om naar het ziekenhuis te gaan. Dit komt doordat bij toediening van medicijnen voortdurend de hartslag, bloeddruk en ademhaling van zowel de moeder als de baby moeten worden gecontroleerd. De apparatuur hiervoor, zoals een cardiotocogram (CTG), is alleen in het ziekenhuis beschikbaar.
Je kunt tijdens de bevalling altijd aangeven dat je graag medicijnen tegen de pijn wilt. Er wordt dan op dat moment gekeken of dat mogelijk is en wat de opties zijn. In het ziekenhuis is pijnbestrijding mogelijk in de vorm van een ruggenprik (Epiduraal) of via een pompje aan je infuus waardoor je Remifentanil krijgt toegediend.
De nadelen van bepaalde medicatie, zoals pethidine, kunnen zijn dat je niet meer mag lopen en er misselijkheid met soms braken kan optreden. Hoewel er ook methoden zijn die claimen dat 95% van de vrouwen geen pijn voelt, brengt dit vaak nadelen met zich mee zoals moeten blijven op bed, een langere bevalling, meer kans op een kunstverlossing of knip, en een verhoogd risico op infecties. Soms moet er ook gewacht worden op het plaatsen van een ruggenprik.
