Het erkennen van een kind is een juridische handeling die u in staat stelt om de wettelijke ouder te worden van een kind, ook al bent u niet de biologische ouder of niet getrouwd met de moeder. Dit proces, ook wel erkenning van de ongeboren vrucht genoemd, kan in elke gemeente in Nederland worden geregeld. In Hendrik-Ido-Ambacht kunt u dit ook doen. Dit artikel beschrijft de voorwaarden, het proces en de gevolgen van erkenning.
Wanneer is erkenning nodig?
Erkenning is doorgaans noodzakelijk in de volgende situaties:
- U bent niet getrouwd of heeft geen geregistreerd partnerschap met de moeder van het kind.
- U bent een man en uw partner is zwanger, en u bent niet getrouwd of geregistreerd partner.
- U bent een duomoeder (de partner van de biologische moeder) en het kind is verwekt met een onbekende donor. In dit geval is erkenning niet nodig als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft met de biologische moeder, omdat u dan automatisch moeder wordt.
- U wilt het stiefkind van uw partner erkennen, terwijl alleen uw partner ouderlijk gezag heeft.
In de volgende gevallen is erkenning niet nodig:
- U bent getrouwd of heeft een geregistreerd partnerschap met de moeder van het kind. U bent dan automatisch de juridische vader.
- Twee vrouwen zijn getrouwd of hebben een geregistreerd partnerschap, en het kind is verwekt met een onbekende donor. De duomoeder wordt dan automatisch moeder.
- U bent de biologische moeder van het kind, ongeacht uw leeftijd. U bent automatisch ouder volgens de wet.
- U bent man en vrouw en het kind is geboren tijdens uw huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Voorwaarden voor erkenning
Om een kind te kunnen erkennen, moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:
- U moet 16 jaar of ouder zijn.
- Er moet sprake zijn van een wettelijk onbekende vader (of duomoeder/duovader).
- U heeft toestemming nodig van de moeder en, afhankelijk van de leeftijd van het kind, ook van het kind zelf.
Toestemming van de moeder
Indien de (aanstaande) moeder niet meekomt naar de gemeente om de erkenning te regelen, dient zij schriftelijke toestemming te geven voor de erkenning. Bij een meerlingzwangerschap kan het kind worden erkend. Indien u de erkenning tegelijkertijd met de keuze voor een achternaam wilt regelen, dient de moeder persoonlijk aanwezig te zijn als u wilt dat het kind de achternaam van de erkenner krijgt. Voor de erkenning van het eerste kind dient de moeder altijd mee te komen naar het gemeentehuis.
Toestemming van het kind
- Voor kinderen jonger dan 12 jaar is alleen toestemming van de moeder vereist.
- Voor kinderen tussen de 12 en 16 jaar is toestemming nodig van zowel de moeder als het kind zelf.
- Voor kinderen vanaf 16 jaar is geen toestemming van het kind meer nodig, maar wel van de moeder.
Vanaf de leeftijd van 12 jaar is ook toestemming van het kind zelf nodig.
Wanneer kunt u een kind erkennen?
De erkenning van een kind kan op verschillende momenten plaatsvinden:
- Voor de geboorte: Dit wordt ook wel 'erkenning van de ongeboren vrucht' genoemd.
- Tijdens de geboorteaangifte: De aangifte van de geboorte moet binnen 3 dagen na de geboorte plaatsvinden in de gemeente waar het kind is geboren. In Hendrik-Ido-Ambacht kan dit digitaal.
- Na de geboorteaangifte: Dit kan ook als het kind al ouder of zelfs meerderjarig is. Het maakt niet uit hoe oud het kind is.
Voor het erkennen van een eerste kind dient u samen naar het gemeentehuis te komen. Zolang ouders niet met elkaar getrouwd zijn, moet elk volgend kind apart erkend worden. Als u als vader of duomoeder al een eerder kind uit dezelfde relatie heeft erkend, hoeft de moeder niet mee te komen voor de erkenning van een volgend kind. Wel dient de moeder toestemming te geven, wat in persoon aan de balie in de gemeente waar uw kind geboren is kan geschieden. Erkennen tijdens de zwangerschap heeft daarom de voorkeur.
Het proces van erkenning in Hendrik-Ido-Ambacht
De erkenning van een kind regelt u gratis bij uw gemeente. Meestal moet u hiervoor een afspraak maken. De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt van uw erkenning een officieel document op, de zogenaamde ‘akte van erkenning’. Wilt u hier een kopie van, dan zijn daar wel kosten aan verbonden. U kunt de erkenning ook regelen via een notaris, wat geld kost.
Digitale geboorteaangifte
In Hendrik-Ido-Ambacht kunt u de geboorteaangifte digitaal doen. De staat beschrijft duidelijk per stap hoe dit werkt. Als het u niet lukt om de aangifte digitaal door te geven, kunt u een afspraak maken voor aan de balie. Uw aangifte wordt dan gecontroleerd en een akte wordt opgemaakt. Als u in Hendrik-Ido-Ambacht woont, ontvangt u van de gemeente een kraamcadeautje. Woont uw kind in een andere gemeente, dan ontvangt u de informatie van de woongemeente.
Indien de laatste dag voor aangifte in het weekend of op een feestdag valt, schuift de termijn één dag op. Als u vóór de geboorte een akte van erkenning heeft laten opmaken, is dit van belang.
Voor de digitale aangifte heeft u een DigiD nodig. Ons digitale loket is 24 uur per dag open.
Wat neemt u mee?
Voor de erkenning dient u het volgende mee te nemen:
- Een geldig identiteitsbewijs (paspoort, rijbewijs, identiteitskaart of verblijfsdocument) van uzelf en (een kopie) van de moeder.
- Een ingevuld en ondertekend toestemmingsformulier door de moeder, indien van toepassing (Formulier toestemming erkenning niet 1e kind).
Als het kind geboren buiten de gemeente Moerdijk is, kan het zijn dat het kind zelf mee moet komen. Bij de erkenning van uw eerste kind kunt u een achternaam kiezen. De moeder moet dan wel aanwezig zijn. Alle kinderen uit dezelfde relatie krijgen dezelfde achternaam als het eerste kind. De keuzes zijn: de achternaam van de moeder, de achternaam van de erkenner, of een combinatie van de achternamen. In 2024 geldt een overgangsregeling voor kinderen geboren op of na 1 januari 2016 om een gecombineerde achternaam te krijgen.
Gevolgen van erkenning
Door erkenning wordt u wettelijk de juridische ouder van het kind. Dit betekent dat u voor de wet als ouder wordt erkend. U krijgt meestal automatisch ouderlijk gezag, wat inhoudt dat u het recht heeft om uw kind te zien en financieel voor uw kind te zorgen.
Als de biologische vader van het kind kunt u de erkenning niet terugdraaien. Als niet-biologische vader of meemoeder kunt u soms wel de erkenning ongedaan maken, maar alleen als u tijdens de geboorte niet getrouwd of geregistreerd partner was met de moeder. Was u wel getrouwd of geregistreerd partners met de moeder toen het kind geboren werd? Dan kunt u als niet-biologische vader of duomoeder soms uw ouderschap ontkennen.
Als u niet getrouwd bent en geen geregistreerd partnerschap heeft, krijgt de erkenner (vader of duomoeder/duovader) sinds 1 januari 2023 bij het erkennen van het kind ook automatisch het ouderlijk gezag.
Ouderlijk gezag
U kunt aangeven dat u niet wilt dat de erkenner ouderlijk gezag krijgt. Dit kan alleen als de moeder hiermee instemt. Indien de moeder of het kind geen toestemming geeft voor de erkenning, maar u wel vervangende toestemming van de rechter krijgt, kan dit van invloed zijn op het ouderlijk gezag.
Als u niet getrouwd bent en geen geregistreerd partnerschap heeft, en het kind wordt erkend, dan krijgt de erkenner bij het erkennen van het kind ook automatisch het ouderlijk gezag. Als u niet wilt dat de erkenner gezag krijgt en hij of zij is het daarmee eens, ga dan samen naar de gemeente. Als de erkenner het niet met u eens is en wel ouderlijk gezag wil, kunt u weigeren toestemming te geven voor de erkenning. Zonder uw toestemming kan de erkenner uw kind niet erkennen. De erkenner kan dan om vervangende toestemming en ouderlijk gezag vragen bij de rechter.
Belangrijk: Elk kind moet apart erkend worden. Ook een tweede of volgend kind uit een relatie. De moeder moet altijd toestemming geven voor erkenning.
Uitzonderingen en speciale situaties
Kind geboren in het buitenland
Als het kind, de moeder of de erkenner in het buitenland is geboren of daar heeft gewoond, kunnen er extra documenten nodig zijn. Neem in dat geval vóór het maken van een afspraak contact op met de gemeente.
Stilgeboren kind
Als uw baby stilgeboren is (levenloos), doet u niet zelf digitaal aangifte van de geboorte. U kunt als ouder bij de gemeente wel een akte van geboorte (levenloos) laten opmaken en een verzoek tot registratie in de BRP doen.
Erkenning door een minderjarige
Ook als u minderjarig bent, kunt u uw kind erkennen. U bent dan automatisch ouder volgens de wet.
Curatele
Indien u onder curatele staat vanwege een psychische ziekte, kunt u alleen met toestemming van de rechter uw kind erkennen. Staat u onder curatele vanwege drank- of drugsgebruik, dan heeft u toestemming nodig van uw curator, maar ook van de moeder.
Twee mannen die samen een kind krijgen
Krijgen u en uw partner samen een kind via een draagmoeder? Dan kan een van u het kind erkennen. De ander moet het kind adopteren om juridisch ouder te worden. U en uw partner kunnen ook samen een kind adopteren.
Als twee mannen samen een kind krijgen en niet getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, heeft het kind voor de wet één ouder: de biologische moeder. De erkenner (vader of duomoeder) moet eerst het kind erkennen om voor de wet ook ouder te worden van het kind.
Contact
Heeft u vragen over de erkenning van uw kind? Stel deze dan via het contactformulier op de website van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht.