Verschillende datums, verschillende betekenissen
Op verpakkingen van voedingsmiddelen vind je twee soorten datums die iets zeggen over de houdbaarheid: de Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) en de Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Het is belangrijk om het verschil te kennen, want dit bepaalt of je een product na de aangegeven datum nog kunt consumeren.
THT: Ten Minste Houdbaar Tot (Kwaliteit)
De 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT) gaat over de kwaliteit van een product. Deze datum vind je op voedingsmiddelen zoals melk, rijst, groenten in pot of droge producten zoals pasta en koffie. Het geeft aan tot wanneer de producent de optimale kwaliteit garandeert, wat betreft smaak, geur en kleur. Na deze datum kan de kwaliteit wel iets achteruitgaan, maar het product is vaak nog prima te eten.
Vertrouw op je zintuigen: gooi producten met een THT-datum niet zomaar weg na het verstrijken ervan. Kijk, ruik en proef of het product nog goed is. De meeste producten met een THT-datum mogen volgens de wet na deze datum nog verkocht worden.
Hoe lang is THT-voedsel houdbaar na de datum?
De houdbaarheid na de THT-datum kan sterk variëren:
- Enkele dagen langer: cake, desserts, eieren, yoghurt, halfconserven (die in de koelkast moeten).
- Enkele maanden langer: harde kaas, koekjes, ontbijtgranen, margarine, boter, chocolade, mayonaise, olie, zacht snoep, chips, pindakaas, ingevroren brood.
- Een jaar of langer: diepvriesproducten, houdbare producten in blik of pot (groenten, fruit, jam), gedroogde pasta, thee, rijst, koffie, honing.
TGT: Te Gebruiken Tot (Veiligheid)
De 'te gebruiken tot'-datum (TGT) gaat over de veiligheid van een product. Deze datum staat op zeer bederfelijke producten zoals vers vlees, vis, voorgesneden groenten en zuivelproducten die niet lang houdbaar zijn. De TGT-datum geeft aan tot wanneer het product veilig te consumeren is. Na deze datum kunnen er ziekteverwekkers in gaan groeien die je niet kunt zien, ruiken of proeven, maar die wel ziekte kunnen veroorzaken.
Belangrijk: is de TGT-datum verstreken, dan moet je het product weggooien, ook al ziet het er nog goed uit en ruikt het normaal. De producent is na deze datum niet meer aansprakelijk voor de veiligheid van het product.
Wanneer is voedsel bedorven?
Niet al het voedsel dat 'over datum' is, is direct bedorven. Het onderscheid tussen THT en TGT is hierbij cruciaal.
Microbieel bederf (bij TGT-producten)
Dit bederf wordt veroorzaakt door bacteriën, virussen en schimmels. Symptomen kunnen zijn: beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak. Hoewel je deze symptomen vaak wel kunt waarnemen, kunnen ziekteverwekkende bacteriën zoals listeria en salmonella onzichtbaar en reukloos zijn. Goed koel bewaren (maximaal 4 °C) helpt om dit soort bederf te beperken.
Fysisch en chemisch bederf (bij THT-producten)
Dit soort bederf is onschuldig en maakt je niet ziek. Het leidt tot veranderingen in de eigenschappen van het product, zoals minder knapperige koekjes, rimpelige appels, oudbakken brood of ranzige vetten. Bij producten met een THT-datum kun je met je zintuigen beoordelen of het nog goed genoeg is.
Voedselverspilling tegengaan
Jaarlijks belandt er in Nederland enorm veel voedsel in de afvalbak, mede door verwarring tussen de THT- en TGT-datums. Een deel van deze verspilling is te voorkomen door beter onderscheid te maken:
- Bij THT-producten: kijk, ruik en proef. Vaak is het product nog prima.
- Bij TGT-producten: bij twijfel, of na het verstrijken van de datum, direct weggooien.
Een product dat bijna over de TGT-datum is, kun je vaak nog invriezen om verspilling te voorkomen. Ingevroren kan het dan nog enkele maanden bewaard worden.
Wat is het verschil tussen een bacterie en virus?
Voedingsmiddelen zonder houdbaarheidsdatum
Niet op alle producten is een houdbaarheidsdatum wettelijk verplicht. Dit geldt onder andere voor:
- Azijn
- Verse, niet-gesneden groenten, aardappelen en fruit
- Vers brood en banket (bedoeld voor directe consumptie)
- Keukenzout
- Kauwgom
- Suiker
- Suikerwerk (snoep)
- Wijn en andere dranken met meer dan 10% alcohol
Belang van bewaren
Ongeacht het type houdbaarheidsdatum, geldt dat alle producten op de juiste manier bewaard moeten worden om bederf te voorkomen. Dit kan betekenen dat bepaalde producten gekoeld moeten worden, terwijl andere op kamertemperatuur bewaard kunnen worden.
Let op: zodra een verpakking geopend is, vervalt de oorspronkelijke houdbaarheidsdatum vaak en moet het product sneller geconsumeerd worden. Bij vlees en vis, bijvoorbeeld, geldt na opening dat het product de dag zelf geconsumeerd moet worden om gezondheidsrisico's te voorkomen, zelfs als de TGT-datum nog niet verstreken is.
tags: #overtijdse #producten #eten