Mirena Spiraal: Anticonceptie en Gevolgen

De Mirena spiraal is een intra-uterien systeem dat dagelijks een kleine hoeveelheid van het hormoon levonorgestrel afgeeft. Dit hormoon zorgt voor betrouwbare anticonceptie en beïnvloedt verschillende processen in het lichaam om zwangerschap te voorkomen. Het is een populaire keuze voor vrouwen die een langdurige anticonceptiemethode wensen zonder dagelijkse inname van pillen.

Illustratie van een Mirena spiraal en de baarmoeder

Hoe Werkt de Mirena Spiraal?

De Mirena spiraal werkt op meerdere manieren om zwangerschap te voorkomen:

  • Het hormoon levonorgestrel maakt het slijm van de baarmoederhals taaier, waardoor zaadcellen er moeilijker doorheen kunnen dringen en minder goed kunnen bewegen en functioneren in de baarmoeder. Hierdoor wordt de kans op bevruchting verkleind.
  • Het spiraaltje zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies (endometrium) nauwelijks wordt opgebouwd. Hierdoor kan een eventueel bevruchte eicel zich niet innestelen.
  • De aanwezigheid van het spiraaltje als vreemd voorwerp in de baarmoeder kan eveneens de innesteling van een bevruchte eicel voorkomen.

Veel vrouwen die een hormonaal spiraaltje gebruiken, blijven ovuleren. Echter, het progestageen in het spiraaltje kan de hormooncyclus verstoren en mogelijk de eisprong beïnvloeden. Bij een spiraaltje met een hogere dosering, zoals 52 mg, kan het voorkomen dat de ovulatie na plaatsing stopt.

Mirena vs. Kyleena: Verschillen en Overeenkomsten

De Mirena en Kyleena zijn beide hormoonspiraaltjes die vergelijkbaar werken, maar er zijn enkele belangrijke verschillen:

Kenmerk Kyleena Mirena
Afmetingen 28 mm (horizontaal) x 30 mm (verticaal). Inbrengbuis diameter: 3,8 mm. 32 mm (horizontaal) x 32 mm (verticaal). Inbrengbuis diameter: 4,4 mm.
Geschikt voor Jonge tieners, vrouwen in de perimenopauze, vrouwen die nog geen kinderen hebben gebaard. Vaker aanbevolen voor vrouwen die al minstens één kind hebben gebaard.
Effect op menstruatie (kans op geen menstruatie na 1 jaar) 12% 20%
Werkingsduur 5 jaar 8 jaar (verwijdering na 8 jaar is noodzakelijk)

Door de kleinere afmetingen van de Kyleena kan het inbrengen als minder pijnlijk worden ervaren. Beide spiraaltjes hebben een betrouwbaarheid van meer dan 99%.

Vergelijkende infographic van Mirena en Kyleena spiraaltjes

Voordelen en Mogelijke Gevolgen van Hormonale Anticonceptie

Een van de meest voorkomende effecten van hormoonspiraaltjes is dat de menstruatie lichter wordt of zelfs volledig verdwijnt (amenorroe). Hoewel dit voor veel vrouwen als praktisch wordt ervaren, is de menstruatiecyclus een belangrijke indicator voor de algehele gezondheid.

Onderzoek toont aan dat hormonale anticonceptie, waaronder het Mirena spiraaltje, de kans op baarmoederhalskanker kan verkleinen met ongeveer 45%. Dit wordt mogelijk verklaard doordat het hormoonspiraaltje immuuncellen stimuleert die het HPV-virus bestrijden.

Echter, hormonale anticonceptie kan ook bijwerkingen hebben. Hormonen reizen door de bloedbaan en hebben nooit uitsluitend een lokale impact. Vergeleken met een koperspiraaltje worden bij het hormoonspiraaltje hogere percentages van amenorroe, huid- en haaraandoeningen en hoofdpijn waargenomen.

Mogelijke bijwerkingen van Mirena kunnen zijn:

  • Misselijkheid
  • Verhoogd risico op cysten in de eierstokken
  • Beïnvloeding van haargroei
  • Verhoogd risico op borstkanker (onderzoek onder 1,8 miljoen vrouwen toonde een verband aan met hormonale anticonceptiva)

Het is belangrijk om je bewust te zijn van de impact die hormonen op je lichaam kunnen hebben.

Toepassingen van de Mirena Spiraal Buiten Anticonceptie

Naast anticonceptie kan de Mirena spiraal ook therapeutische voordelen bieden:

  • Behandeling van overmatige bloedingen (menorragie) en pijnlijke menstruaties (dysmenorroe): Het spiraaltje kan de pijn tijdens de menstruatie aanzienlijk verminderen.
  • Hulp bij overgangsklachten: Bij vrouwen in de overgang kan Mirena helpen om overmatige opbouw van baarmoederslijmvlies, veroorzaakt door oestrogeentherapie, te onderdrukken. Dit verkleint de kans op kanker van het baarmoederslijmvlies.
  • Verbetering van de huid: Sommige vrouwen ervaren een opklaring van de huid.
  • Aanpakken van stemmingswisselingen: Hoewel het spiraaltje kan helpen, pakt het niet altijd de onderliggende oorzaak van stemmingswisselingen aan.

Plaatsing, Verwijdering en Controle

De Mirena spiraal wordt door een arts ingebracht, meestal binnen 7 dagen na het begin van de menstruatie, of na de bevalling zodra de baarmoeder weer normaal van grootte is (niet eerder dan 6 weken na de bevalling). Het inbrengen kan pijnlijk zijn en gepaard gaan met bloedverlies of flauwvallen. Een pijnstiller een uur voor de procedure kan verlichting bieden.

Na plaatsing wordt aangeraden om na 6 weken terug te komen voor controle, en daarna minstens één keer per jaar. De arts zal bepalen hoe vaak en welke controles nodig zijn.

De Mirena spiraal is ontworpen om 8 jaar werkzaam te zijn. Na 8 jaar moet het spiraaltje worden vervangen. Verwijdering gebeurt door voorzichtig aan de draadjes te trekken en dient altijd door een arts te worden uitgevoerd. Zelf verwijderen wordt sterk afgeraden.

Aan het uiteinde van Mirena zitten twee dunne draadjes waarmee je zelf kunt controleren of het spiraaltje nog op de juiste plaats zit door de draadjes in de vagina te voelen. Als de draadjes niet meer voelbaar zijn, is het raadzaam contact op te nemen met de arts.

Diagram dat de zelfcontrole van de spiraaldraadjes toont

Wanneer Mirena Niet Gebruiken?

Er zijn specifieke situaties waarin Mirena niet mag worden gebruikt:

  • Zwangerschap of vermoeden van zwangerschap
  • Kwaadaardige aandoeningen die afhankelijk zijn van progestageenhormonen (bv. bepaalde vormen van borstkanker)
  • Acute of terugkerende ontstekingen in het kleine bekken
  • Ontsteking van de baarmoederhals (cervicitis) of geslachtsorganen, inclusief soa's
  • Ontsteking van het baarmoederslijmvlies na een bevalling (endometritis postpartum)
  • Infectie na abortus in de afgelopen drie maanden
  • Aandoeningen die de weerstand verminderen of kunnen verergeren door bacteriën in de bloedbaan (bv. hartklepafwijkingen)
  • Abnormale veranderingen van cellen van de baarmoedermond (cervixdysplasie)
  • Kwaadaardige aandoening van de baarmoeder of baarmoederhals (of vermoeden daarvan)
  • Onverklaarbare abnormale bloedingen uit de vagina
  • Vleesbomen (myomen) die de baarmoederholte vervormen
  • Acute leverziekte of levertumor
  • Allergie voor een van de bestanddelen van Mirena

Belangrijke Overwegingen

Mirena beschermt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's); hiervoor is een condoom noodzakelijk.

Mirena kan gebruikt worden tijdens borstvoeding. Er worden zeer kleine hoeveelheden levonorgestrel in moedermelk aangetroffen, maar dit wordt als veilig beschouwd voor de baby.

Mocht er ondanks het spiraaltje toch een zwangerschap optreden, dan moet Mirena door een arts worden verwijderd en moet de noodzaak van zwangerschapsbeëindiging worden besproken. Een zwangerschap met een spiraal in de baarmoeder verhoogt het risico op miskraam of vroegtijdige bevalling en vereist nauwlettende controle.

Na verwijdering van Mirena keert de normale vruchtbaarheid snel terug. Het is over het algemeen aan te raden om te wachten tot na de eerste natuurlijke menstruatie voordat opnieuw zwangerschap wordt nagestreefd.

Hoe werkt een spiraaltje? | 3D-animatie

tags: #ovulateren #met #mirena #spiraal