Een bloedneus, ook wel epistaxis genoemd, is een veelvoorkomend verschijnsel, met name bij kinderen. Hoewel het er soms alarmerend uitziet, is een bloedneus in de meeste gevallen onschuldig en goed zelf te behandelen. Dit artikel belicht de oorzaken, gevolgen en behandeling van neusbloedingen en neustrauma, met specifieke aandacht voor peuters en kinderen.
Oorzaken van een bloedneus
In ongeveer 75% van de gevallen is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen voor een bloedneus. Er zijn echter diverse factoren die de kans op een bloedneus kunnen vergroten:
- Droge lucht: Droge lucht, zowel binnen als buiten, kan het neusslijmvlies uitdrogen en kwetsbaarder maken.
- Neuspeuteren: Het peuteren in de neus kan het tere slijmvlies beschadigen en bloedvaatjes doen scheuren.
- Wondjes of irritatie: Kleine wondjes of irritatie van het neusslijmvlies, bijvoorbeeld door verkoudheid, allergieën of een ontsteking, verhogen het risico.
- Hard snuiten: Te krachtig de neus snuiten kan leiden tot het beschadigen van bloedvaatjes.
- Vreemd voorwerp in de neus: Vooral bij jonge kinderen kan het per ongeluk inbrengen van voorwerpen in de neus een bloedneus veroorzaken.
- Trauma: Een tik, stoot of val op de neus kan direct een bloedneus veroorzaken.
- Inspanning: Zware lichamelijke inspanning kan de bloeddruk verhogen en zo een bloedneus uitlokken.
- Omgevingsfactoren: Grote verschillen in hoogte of diepte, zoals bij klimmen of duiken, en warm, droog weer kunnen eveneens een rol spelen.
- Medische oorzaken: In zeldzamere gevallen kunnen bloedstollingsafwijkingen of het gebruik van bloedverdunners ten grondslag liggen aan frequente bloedneuzen.
Bloedneuzen bij kinderen
Kinderen tot tien jaar hebben vaker last van bloedneuzen dan volwassenen. Dit komt doordat hun neus kleiner is en de bloedvaten fijner, dunner en daardoor kwetsbaarder zijn. Kinderen zijn daarnaast actiever, wat de kans op een tik of val op de neus vergroot. Het zelf stoppen van voorwerpen in de neus is eveneens een veelvoorkomende oorzaak bij deze leeftijdsgroep.
Hoe een bloedneus stoppen bij een kind
Hoewel een bloedneus er heftig uit kan zien, is het belangrijk rustig te blijven. Volg deze stappen om de bloeding te stoppen:
- Stel het kind gerust: Zorg dat je kind zich niet te veel zorgen maakt en laat het rustig zitten.
- Adem door de mond en buig licht voorover: Laat je kind via de mond ademen en het hoofd iets naar voren buigen om te voorkomen dat bloed wordt ingeslikt.
- Neus snuiten: Laat het kind de neus voorzichtig snuiten om eventuele bloedstolsels te verwijderen. Belangrijk: sla deze stap over als je een gebroken neus of schedelletsel vermoedt. Raadpleeg in dat geval direct een arts.
- Neus dichtknijpen: Knijp de neus, net onder het neusbeen waar het zachte deel begint, gedurende tien minuten stevig dicht met duim en wijsvinger.
- Rust houden: Zodra de bloeding gestopt is, is het belangrijk dat het kind de neus met rust laat, er niet in peutert en niet te hard snuit.
- Herhaal indien nodig: Als de bloeding na tien minuten niet gestopt is, knijp de neus dan nogmaals tien minuten dicht.
Na de bloeding is het belangrijk dat het kind de neus de eerste twee tot drie dagen met rust laat om te voorkomen dat het genezingsproces wordt verstoord. Vermijd hard snuiten, neuspeuteren, te zware inspanning, te heet douchen/baden en activiteiten die drukverhoging in het hoofd veroorzaken, zoals diep bukken.
Bloedneus stoppen? Vaak bloedneuzen? 5 stappen wat te doen!
Wanneer naar de huisarts?
In de meeste gevallen is een bloedneus onschuldig en kan deze zelf worden verholpen. Neem echter contact op met de huisarts in de volgende situaties:
- De bloedneus is na twee pogingen van tien minuten dichtknijpen nog niet gestopt.
- De bloedneus is ontstaan na hoofdletsel, een val of een klap.
- Je kind heeft vaker dan eens per twee maanden een spontane bloedneus zonder duidelijke oorzaak.
- Je maakt je ernstige zorgen over de situatie.
De huisarts kan de situatie beoordelen en indien nodig doorverwijzen naar een specialist, zoals een KNO-arts.
Neustrauma: gevolgen van een val of klap op de neus
Een neustrauma ontstaat door een val, slag of stoot tegen de neus. Dit kan leiden tot kneuzingen of zelfs een breuk van het neusbeen. De symptomen van een neustrauma kunnen zijn:
- Pijn: De neus is erg gevoelig voor pijnprikkels.
- Zwelling: De neus kan snel opzwellen, wat de beoordeling van eventuele schade bemoeilijkt.
- Bloeding: Een neusbloeding gaat vaak gepaard met een neustrauma.
- Vervorming: In geval van een breuk kan de neus scheef komen te staan.
- Verstopte neus: Door zwelling of een bloeding aan de binnenkant kan de neus verstopt raken.
Brilhematomen, oftewel bloeduitstortingen rondom de ogen, kunnen ook wijzen op een neusfractuur.
Diagnose en behandeling van neustrauma
De diagnose van een neustrauma wordt doorgaans gesteld op basis van lichamelijk onderzoek. Een röntgenfoto is zelden nodig. De arts inspecteert de neus zowel van buiten als van binnen om de mate van beschadiging vast te stellen.
Direct na het trauma:
- Koelen: Koel de neus met een washandje met koud water of ijsblokjes (in een doek) om zwelling en pijn te verminderen.
- Voorzichtig snuiten: Snuit de neus voorzichtig om bloed en slijm te verwijderen.
- Neus dichtknijpen: Knijp de bloedende neushelft gedurende tien minuten dicht.
- Rust: Laat de neus de eerste dagen rusten en vermijd inspanning, warme dranken en douches.
Wanneer medische hulp zoeken bij neustrauma?
- Bij vermoeden van een gebroken neus.
- Bij scheefstand van de neus.
- Bij een bloeduitstorting in het neustussenschot (septumhematoom). Dit vereist beoordeling binnen 72 uur.
Behandeling door een KNO-arts:
Indien de neus gebroken is en scheef staat, kan de KNO-arts de neus rechtzetten. Dit moet bij voorkeur binnen 5 dagen na het trauma gebeuren. Bij kinderen kan dit onder narcose plaatsvinden. Na de ingreep worden er tampons in de neus geplaatst en soms een spalk aan de buitenkant.
Tips om neusbloedingen te voorkomen
Hoewel spontane bloedneuzen lastig volledig te voorkomen zijn, kunnen de volgende tips de kans erop verkleinen:
- Leer kinderen niet in hun neus te peuteren.
- Leer kinderen hun neus niet te hard te snuiten.
- Zorg voor voldoende luchtvochtigheid in huis, bijvoorbeeld door vochtige handdoeken op de verwarming te hangen.
- Moedig kinderen aan om voorzichtig te spelen.
Een kind dat een klap of val op het hoofd heeft gehad, kan naast een bloedneus ook andere symptomen vertonen die wijzen op hersenletsel. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Bel 112 bij bewusteloosheid, epileptische aanvallen na een val, of ernstige verkeersongevallen.