Het openbaar vervoer is er voor iedereen, en dat geldt ook voor reizigers met een beperking. De Nederlandse Spoorwegen (NS) en andere vervoerders zetten zich in om reizen zo zelfstandig en comfortabel mogelijk te maken. Dit omvat reisassistentie op stations, toegankelijke routes, en specifieke voorzieningen voor diverse hulpmiddelen zoals rolstoelen, scootmobiels, aangepaste fietsen, en kinderwagens.
Reisassistentie en Toegankelijke Routes
NS biedt op alle stations waar haar treinen stoppen reisassistentie aan. Dit is een gratis service die online of telefonisch aangevraagd kan worden. Voor reizigers met een visuele beperking is er een speciale '1 Stap Verder'-service op sommige stations, die extra begeleiding biedt. Daarnaast wordt er gewerkt aan toegankelijke routes, wat inhoudt dat reizigers een route kunnen kiezen zonder drempels en obstakels, met geleidelijnen op de vloer voor blinden en slechtzienden.
De informatie over de toegankelijkheidsmaatregelen per treinstation is beschikbaar in de NS-app. Voor reizigers die niet zelfstandig kunnen reizen, bestaat de mogelijkheid om een OV-Begeleiderskaart aan te vragen.
Vervoer van Hulpmiddelen in de Trein
Reizen met een rolstoel, scootmobiel of aangepaste fiets in de trein is onder bepaalde voorwaarden mogelijk. Het hulpmiddel moet voldoen aan specifieke eisen om veilig vervoer te garanderen. Een hulphond mag, mits voorzien van de juiste herkenningstekens, gratis mee in de trein. Ook aangepaste loopfietsen, driewielers, (elektrische) fietsen, ligfietsen, tandems en Segways mogen gratis worden meegenomen, ook tijdens de spits. Hiervoor is een mindervaliden-sticker op het voertuig vereist.
Er is een maximum aantal plaatsen voor reizigers met een hulpmiddel in de trein. De breedte van een mee te nemen fiets mag niet meer dan 70 cm bedragen (inclusief bagage). Voor het gebruik van een verrijdbare brug is vooraf assistentieverlening nodig.
Specifieke Voorwaarden voor Hulpmiddelen
- Rolstoelen: De lengte van het hulpmiddel mag niet meer dan 120-150 cm bedragen. Er is gedeeltelijke ruimte beschikbaar, wat manoeuvreren lastiger kan maken.
- Fietsen/Segways: Vereisen een mindervaliden-sticker. Bredere fietsen dan 70 cm zijn niet toegestaan.
- Hulphonden: Gratis mee, mits voorzien van een tuigje, dekje of beugel met logo van een hulphond-organisatie.
De ingang naar de rolstoelplekken is herkenbaar aan het blauwe rolstoelicoon op de deur. Naast of tegenover elke rolstoelplek is een zitplaats voor een begeleider beschikbaar. Alle treinen beschikken over een rolstoeltoegankelijk toilet, bereikbaar vanaf de rolstoelplek. Tevens zijn er priority seats, zitplaatsen dicht bij de deur voor reizigers die extra ondersteuning nodig hebben.
Toegankelijkheid van Bussen, Trams en Metro's
De meeste bussen zijn uitgerust met een lage vloer en een speciale rolstoelplek in het midden van de bus. Alle bussen van MeerPlus zijn bijvoorbeeld voorzien van een rolstoelplek en een lage vloer, met verhoogde haltes voor een gelijkvloerse instap. Op het busplatform IJ-zijde op Amsterdam Centraal is een lift aanwezig.
Voor het vervoer van een rolstoel in bussen gelden Europese richtlijnen: de rolstoel mag niet groter zijn dan 120 cm lang, 70 cm breed en 109 cm hoog. Het gezamenlijk gewicht van de rolstoel en passagier mag niet meer dan 250 kilo bedragen. Scootmobiels zijn in de bus niet toegestaan.
Regels voor Ruimtegebruik in de Bus
- Maximaal 1 rolstoel, 2 rollators of 2 kinderwagens/buggy's uitgeklapt in de daartoe aangewezen ruimte ("het balkon").
- Reizigers met een kinderwagen, buggy of rollator moeten plaatsmaken voor een rolstoelgebruiker. Rolstoelgebruikers hebben voorrang, gevolgd door reizigers met een rollator, en daarna reizigers met een kinderwagen/buggy of vouwfiets.
In steden met trams worden trams en haltes toegankelijk gemaakt. De trams van RandstadRail en de sneltram Utrecht-Nieuwegein zijn al toegankelijk, net als een deel van de stadstrams in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Ook metro's hebben in de meeste gevallen een gelijkvloerse in- en uitstap.
Specifieke Uitdagingen en Oplossingen
Ondanks de inspanningen zijn er nog uitdagingen. Een hoogteverschil tussen het perron en de trein kan optreden bij een schuiftrede, wat zelfstandig in- en uitstappen bemoeilijkt. Reizigers wordt geadviseerd om vooraf de NS-app of Reisplanner te raadplegen voor informatie over toegankelijke instappunten. De app kan ook informatie geven over de geschiktheid van materieel voor specifieke hulpmiddelen.
Liften op stations vormen een aandachtspunt, mede door vandalisme en wateroverlast. ProRail werkt samen met belangenorganisaties aan oplossingen, zoals het zo spoedig mogelijk repareren van storingen en het invoeren van actuele storingsinformatie in reisplanner-apps. Bij liftuitval kan de klantenservice helpen met alternatieve reismogelijkheden, zoals een door NS betaalde taxi.
Toegankelijkheid van Stations en Reisinformatie
Het doel is dat in 2030 alle 400 stations volledig toegankelijk zullen zijn. Momenteel zijn de meeste perrons van metro's, treinen, trams en bussen aangepast aan de standaard perronhoogte. Echter, op enkele stations, zoals Hoogkarspel en Bovenkarspel-Grootebroek, is het perron te smal voor een rolstoelbrug. Ook kunnen er problemen zijn met de aansluiting van geleidelijnen op de omgeving.
Voor reizigers met een visuele beperking wordt op 27 grote stations begeleiding aangeboden naar haltes van andere vervoersmiddelen of de taxistandplaats. Voor dove en slechthorende reizigers is betrouwbare visuele informatie essentieel. Rover zet zich ook in voor reizigers met beperkingen op het gebied van lees- en rekenvaardigheid en verstandelijke beperkingen, door te pleiten voor voorzieningen die door iedereen begrepen kunnen worden.
Toiletten en Overige Voorzieningen
De beschikbaarheid van toiletten onderweg is belangrijk, zowel voor reizigers met specifieke medische behoeften als voor reizigers met kleine kinderen. De Toiletalliantie, waar Rover deel van uitmaakt, zet zich in voor meer toiletten in de openbare ruimte. De meeste regionale treinen van Blauwnet hebben inmiddels een toilet, en ook R-Net treinen op de lijn Gouda - Alphen zijn voorzien van toiletten. Er wordt ook gekeken naar het plaatsen van toiletten op overstappunten en het verstrekken van informatie hierover in mobiele reisapps.
Hoe toegankelijk is het openbaar vervoer?
tags: #snelbus #ns #toegankelijkheid #kinderwagen