Het verschil tussen sparen en besparen is subtiel, maar de impact ervan is significant. Besparen levert direct financieel voordeel op en past goed bij de Nederlandse spaarzaamheid. Echter, sparen in de zin van verzamelen biedt ook veel plezier en nostalgische waarde. Velen koesteren verzamelingen van items uit hun jeugd, die hen herinneren aan zorgeloze tijden.
Verzamelingen die harten veroverden
In de jaren zestig en daarna was het verzamelen van diverse objecten populair. Deze items waren niet alleen tastbare herinneringen, maar ook bronnen van plezier en trots voor kinderen.
1. Speldjes: herinneringen aan bioscoopbezoek en muziekhelden
De eerste verzamelingen bestonden vaak uit speldjes. Deze werden bewaard in speciale plastic mappen, ontworpen om de speldjes netjes te presenteren. Een bijzonder speldje was dat van de Rialto, een bioscoop in Amsterdam waar verjaardagsfeestjes gevierd konden worden. Het enige speldje dat de auteur nog bezit, is een exemplaar van The Beatles, een symbool van muzikale jeugdliefde.
2. Sigarenbandjes: een kleurrijke verzameling
In een tijd waarin roken gangbaarder was, vormden sigarenbandjes een geliefd verzamelobject. Ooms en andere bezoekers leverden graag hun sigarenbandjes aan, wat resulteerde in indrukwekkende verzamelingen met goudgerande bandjes van merken als AGIO en Elisabeth Bas.
3. Sleutelhangers: mini-werelden aan een ring
Sleutelhangers waren immens populair en sierden menige kinderkamer als een slinger. Deze kleine miniatuurtjes van bekende merken, zoals Hero (jampotjes), Dubro en Dreft (schoonmaakmiddelen), Persil en Dash (wasmiddelen), en Duyvis, waren een vroege vorm van branding gericht op jonge consumenten. Metalen sleutelhangers van automerken waren bijzonder duurzaam en zijn vandaag de dag nog geld waard.
4. Samples: de eerste kennismaking met cosmetica
Samples, met name van parfums en crèmes, waren gewild bij vriendinnen die samen experimenteerden met make-up. Het verkrijgen van deze proefmonsters vereiste enige moed, aangezien elfjarige meisjes niet altijd welkom waren in parfumerieën. De smoes dat de samples voor de moeders waren, werkte niet altijd. Toen de lokale parfumerie hen doorhad, moesten ze uitwijken naar andere buurten, wat uiteindelijk het einde betekende van deze verzameling, aangezien hun moeders nauwelijks parfumerieën bezochten.
5. Suikerzakjes: een bescheiden verzameling
Suikerzakjes waren praktisch om te verzamelen vanwege hun formaat en de eenvoudige verkrijgbaarheid. De plaatjes op de zakjes waren echter vaak niet erg spectaculair, wat leidde tot minder interesse in deze verzameling. Bovendien aten gezinnen vroeger minder vaak buitenshuis, wat de aanvoer van suikerzakjes beperkte.
Van verzamelen naar spelen: fantasie als drijfveer
Hoewel de digitale wereld tegenwoordig veel tijd in beslag neemt, konden kinderen vroeger veel meer plezier halen uit simpel speelgoed en hun eigen fantasie. De huidige generatie lijkt sneller verveeld te zijn, ondanks een overvloed aan speelgoed.
Speelgoed en spelletjes die de jeugd kleurden
- Tamagotchi: Een virtueel huisdier dat een ware verslaving was.
- Polly Pocket: Kleine poppenhuisjes die overal mee naartoe genomen konden worden.
- Flippo’s: Ronde schijfjes die verzameld, geruild en gewonnen konden worden.
- Slime: Kleurrijk slijm in potjes voor uren speelplezier.
- Kubus puzzel: Een foam kubus die opgelost moest worden.
- Tutjes: Kleine voorwerpen in verschillende kleuren en vormen, perfect voor het maken van kettingen.
- Waterspel: Een simpel spel dat nog steeds voor bezigheidstherapie zorgt.
Televisie en muziek: de soundtrack van de jeugd
Televisieseries zoals Dawson's Creek, Charmed, Boy Meets World, Full House, Buffy the Vampire Slayer, The Fresh Prince of Bel-Air en The Simpsons waren populaire programma's. Muziek werd beluisterd via grote stereo’s met LP’s, radio en cassettes. De komst van de Walkman, Discman en later de CD maakte het mogelijk om muziek overal mee naartoe te nemen.
Kleine geneugten: snoepjes, shokers en armbandjes
Kleine uitstapjes naar de buurtwinkel met wat geld van moeder leverden heerlijke snoepjes op. Ook shokers, gratis bij tijdschriften zoals de Joepie, en de armbanden die om de arm geslagen moesten worden, waren populaire items. Zelfgemaakte armbandjes en halve hartjes waren symbolen van vriendschap en liefde.
Communicatie en technologie: de eerste stappen
De Erikson gsm, met zijn grote antenne en zonder kleurenscherm of apps, was de eerste mobiele telefoon voor velen, uitsluitend bedoeld voor bellen en sms'en. De diskette vertegenwoordigde de opkomst van de personal computer en de mogelijkheid om informatie op te slaan.