Stuitligging: Oorzaken, Behandeling en Gevolgen voor de Bevalling

Een stuitligging doet zich voor wanneer een baby in de baarmoeder met het hoofd naar boven ligt, in plaats van met het hoofd naar beneden gericht, wat de gebruikelijke en meest gunstige positie is voor de geboorte.

Wat is een Stuitligging?

Bij een stuitligging ligt het hoofdje van de baby bovenin de baarmoeder, terwijl de billen of de beentjes zich lager bevinden, bij de ingang van het bekken. Er zijn verschillende soorten stuitliggingen:

• Onvolkomen stuitligging: De billen liggen het laagst, maar de beentjes zijn omhoog langs het lichaam gestrekt.
• Volkomen stuitligging: De beentjes zijn gebogen en de voeten liggen naast de billen.
• Half (on)volkomen stuitligging: Eén been ligt gestrekt omhoog en het andere been ligt gebogen naar beneden.
• Voetligging: Eén of beide beentjes liggen gestrekt naar beneden, met de voetjes onder de billen.

Vroeg in de zwangerschap is een stuitligging heel normaal; baby's hebben dan nog voldoende ruimte om te draaien. Naarmate de zwangerschap vordert, neemt de kans op een stuitligging af. Rond de uitgerekende datum ligt minder dan 3% van de kinderen nog steeds in een stuitligging.

Oorzaken van Stuitligging

In de meeste gevallen is er geen duidelijke reden aan te wijzen waarom een kind in een stuitligging ligt. Soms zijn er echter aanwijsbare oorzaken:

• Een afwijkende vorm van de baarmoeder, bijvoorbeeld peervormig.
• De ligging van de placenta (moederkoek), bijvoorbeeld als deze laag ligt.
• Een laagliggend myoom (vleesboom) dat de baarmoedermond belemmert.
• De hoeveelheid vruchtwater; te veel vruchtwater geeft de baby meer bewegingsruimte, waardoor het moeilijker kan zijn om in de juiste positie te blijven.
• Bij een meerlingzwangerschap is er simpelweg minder ruimte in de baarmoeder.
• Bekkeninstabiliteit of -scheefstand kan de ingang van het bekken verkleinen of de vorm ervan veranderen, wat het draaien voor de baby moeilijker maakt.
• Verhoogde spanning in de buikspieren of bekkenbodemspieren kan de ruimte voor de baby beperken.
• In zeldzame gevallen kan een aangeboren afwijking van het kind de oorzaak zijn, zoals neurologische aandoeningen die de beweging beperken.
• Als een vrouw al eerder een baby in stuitligging heeft gehad, is de kans iets groter dat dit opnieuw gebeurt.

Wanneer Medische Hulp Inroepen?

Wanneer uw kind bij een zwangerschapsduur van 35 weken nog in een stuitligging ligt, wordt u meestal verwezen naar de gynaecoloog. De gynaecoloog zal met een echo beoordelen of er een aanwijsbare oorzaak is voor de ligging en het gewicht van het kind inschatten. Als het kind nog niet is ingedaald in het bekken, kan een afspraak voor een versiepoging (het handmatig draaien van de baby) worden gemaakt.

Het Draaien van de Baby (Versie)

Vanaf 36 weken zwangerschap kan geprobeerd worden om het kind handmatig te draaien naar de hoofdligging. Voor die tijd is dit niet altijd verstandig, omdat de baby dan nog gemakkelijk terug kan draaien. Het draaien van de baby, ook wel uitwendige versie genoemd, wordt uitgevoerd door een gespecialiseerde zorgverlener.

Procedure van het Draaien

Voordat de poging tot draaien wordt ondernomen, wordt er eerst een CTG (hartritmeregistratie) van de baby gemaakt om de conditie te beoordelen. Vervolgens probeert de zorgverlener de baby te laten ‘koppeltje duikelen’. Met één hand wordt de stuit van de baby gepakt, en met de andere hand wordt het hoofdje naar beneden geduwd. Als dit lukt, draait de baby met het hoofd naar beneden.

Het draaien kan voor de aanstaande moeder onprettig aanvoelen, maar duurt meestal niet lang. Na het draaien wordt opnieuw een CTG gemaakt. Als de bloedgroep van de moeder Rhesus-D negatief is, krijgt zij een injectie met antistoffen toegediend, ongeacht of het draaien is gelukt.

Succeskans en Factoren

Het draaien van een baby in stuitligging lukt gemiddeld in 50% van de gevallen. De kans op succes is groter bij:

• Vrouwen die al vaker zwanger zijn geweest.
• Slanke vrouwen.
• Vrouwen bij wie de moederkoek aan de achterzijde van de baarmoeder ligt.
• Voldoende vruchtwater.
• Een soepele buikwand.

Het meest geschikte tijdstip voor de versie is rond de 36 weken zwangerschap.

Voor- en Nadelen van het Draaien

Het belangrijkste voordeel van het succesvol draaien van de baby is dat de bevalling dan meestal via de normale, vaginale weg kan plaatsvinden, begeleid door de eigen verloskundige. Een nadeel van de versieprocedure zelf is dat het tijdelijk een onprettig of pijnlijk gevoel kan geven. Soms kan de buikwand na de procedure een paar dagen gevoelig zijn.

Bevallen met Stuitligging: Keuzes en Opties

Als de baby in stuitligging blijft liggen, zullen de aanstaande ouders samen met de gynaecoloog de opties voor de bevalling bespreken: een vaginale stuitbevalling of een keizersnede.

Wanneer een Keizersnede Adviseren?

In bepaalde situaties zal de gynaecoloog een keizersnede adviseren:

• Bij een te verwachten groot kind.
• Als het kind niet goed is ingedaald in het bekken.
• Na een eerdere moeizame bevalling (bijvoorbeeld een vacuüm- of tangverlossing).
• Bij een dwars- of voetligging, waarbij een vaginale bevalling niet mogelijk is.
• Als de ontsluiting of uitdrijving tijdens de bevalling niet goed vordert.
• Als de hartslag van de baby tijdens de bevalling verslechtert.

Een geplande keizersnede wordt meestal pas vanaf 39 weken zwangerschapsduur uitgevoerd, om te voorkomen dat de baby met onrijpe longen geboren wordt.

Wanneer is een Vaginale Stuitbevalling Mogelijk?

Een vaginale bevalling bij stuitligging kan veilig zijn onder de volgende voorwaarden:

• Er waren geen ernstige problemen bij een vorige bevalling.
• Het geschatte gewicht van het kind is niet te hoog.
• Het hoofdje van het kind ligt voorovergebogen.
• De stuit is enigszins ingedaald in het bekken.
• De ontsluiting en uitdrijving verlopen goed.
• De hartslag van de baby blijft optimaal tijdens de bevalling.

In veel gevallen kunnen ouders zelf kiezen tussen een vaginale stuitbevalling of een keizersnede, mits de gynaecoloog de vaginale bevalling verantwoord acht.

Risico's van een Stuitbevalling

Hoewel een vaginale stuitbevalling mogelijk is, brengt deze enkele risico's met zich mee in vergelijking met een hoofdligging:

• Problemen bij de ontsluiting: Soms komen de voetjes en beentjes al ter wereld voordat er volledige ontsluiting is, wat complicaties kan geven bij de geboorte van het hoofdje.
• Beoordeling van het hoofdje: Het is lastiger te beoordelen of het hoofdje door het bekken past, omdat dit als laatste geboren wordt.
• Zuurstoftekort: Er is een grotere kans op zuurstoftekort bij de baby.
• Opname op de couveuse: Baby's na een stuitbevalling komen vaker op de couveuse terecht, bijvoorbeeld vanwege een moeizame start van de ademhaling.
• Zwaarder voor de moeder: Een stuitbevalling kan zwaarder zijn voor de moeder dan een bevalling in hoofdligging.

Stuitligging en X-benen

Hoewel de term 'stuitligging' specifiek betrekking heeft op de ligging van de baby in de baarmoeder, kan het voorkomen dat er bij kinderen ook sprake is van X-benen. X-benen, ook wel genu valgum genoemd, is een stand van de benen waarbij de knieën naar binnen toe buigen. Dit is een veelvoorkomende fase in de ontwikkeling van de benen bij kinderen en herstelt zich in de meeste gevallen spontaan. Bij kinderen kunnen tijdens de groei hormonale stoornissen ontstaan die kunnen bijdragen aan O-benen of X-benen. In zeldzame gevallen kunnen afwijkingen zoals rachitis, stofwisselingsstoornissen of skeletdysplasie de oorzaak zijn. Bij volwassenen kan artrose leiden tot X-benen. De behandeling van X-benen bij kinderen kan bestaan uit een beenstandcorrectie, waarbij de groei tijdelijk wordt geremd door de groeischijf met een implantaat vast te zetten.

Chiropractie bij Stuitligging

Sommige benaderingen, zoals chiropractie, bieden een niet-invasieve methode om de oorzaken van stuitligging aan te pakken. De Webster Techniek is een specifieke chiropractische methode die gericht is op het corrigeren van bekkeninstabiliteit bij zwangere vrouwen. Door het bekken te corrigeren, de spanning in ligamenten en spieren te verminderen en druk op de baarmoeder te verlichten, kan meer ruimte worden gecreëerd voor de baby om te draaien. Onderzoek suggereert dat deze techniek een hoog slagingspercentage heeft bij het helpen keren van baby's in stuitligging. Chiropractie kan ook verlichting bieden bij rug- en bekkenpijn tijdens de zwangerschap en wordt gezien als een aanvulling op reguliere zwangerschapszorg.

tags: #stuitligging #veroorzaakt #x #benen