De buitenboordmotor is het werkpaard van de boot en de juiste keuze hierin is cruciaal voor een prettige vaarervaring. Er zijn tal van buitenboordmotoren op de markt, en niet alle motoren passen zomaar op elke boot. Bij de aanschaf is het belangrijk om rekening te houden met factoren zoals de benodigde staartlengte (langstaart of kortstaart) en de gewenste trimfunctie (elektrisch of niet).
Propeller Rotatie
Een belangrijk aspect van de buitenboordmotor is de rotatie van de propeller. Deze kan twee kanten op gaan: naar links of naar rechts. Standaard zien we op boten met één motor een propeller die naar rechts roteert. Motoren met tegenrotatie, waarbij de propeller naar links draait in de vooruitversnelling, worden vaker aangetroffen op boten met meerdere motoren (twee, drie of zelfs vier).
Staartlengtes
De staartlengte van een buitenboordmotor wordt vaak aangeduid als langstaart of kortstaart. Het is van belang om de juiste staartlengte te kiezen die past bij de spiegel van uw boot om optimale prestaties te garanderen.
Startopties
Wat betreft het starten van de motor, zijn er verschillende opties beschikbaar:
- Manuele start: Hierbij wordt de motor gestart door middel van een koord. Motoren met een manuele start beschikken doorgaans ook over een manuele trim en tilt.
- Elektrische start: Deze optie is gebruikelijk bij motoren boven de 30 pk, omdat handmatig starten dan erg zwaar wordt. Motoren kunnen ook een combinatie van elektrische en manuele start bieden, wat handig kan zijn voor kleinere motoren mocht de startaccu leeg zijn.
Trim- en Tiltopties
Binnen de categorie van elektrisch gestarte motoren zijn er diverse trim- en tiltopties:
- Hydro tilt: Hiermee wordt de motor geholpen bij het omhoog tillen, maar het definitieve omhoog zetten vereist nog steeds handmatige inspanning.
- Power tilt: Met een knop op de gashendel kan de motor volledig omhoog en omlaag gekanteld worden.
Besturingssystemen
De keuze voor het besturingssysteem is een belangrijke overweging:
- Stuurhendel (Tiller): De meest eenvoudige optie, waarbij zowel de besturing als het gas met één hendel op de motor worden bediend. Dit systeem biedt directe controle.
- Afstandsbediening: Geschikt voor grotere boten, waarbij de versnellingshendel, gashendel en het stuurwiel zich op de roerpositie bevinden.
- Drive-by-Wire: Dit systeem maakt gebruik van elektronische kabels voor de versnellings- en gashendel, terwijl de besturing hydraulisch blijft. Dit zorgt voor responsieve bediening en vermindert mechanische slijtage.
- Digital Electric Steering: De meest geavanceerde optie, waarbij zowel de gashendel als het stuurwiel volledig elektronisch met de buitenboordmotor zijn verbonden.
Accu Controle en Onderhoud
De accu van een boot, waterscooter of jetski is essentieel voor de werking, maar heeft een beperkte levensduur. Vooral in de wintermaanden wordt de accu zwaar belast. Het wordt aangeraden om de accu uit het vaartuig te halen en deze op een druppellader te plaatsen op een niet te koude locatie.
Het Controleren van de Accuspanning met een Multimeter
Om de conditie van de accu te beoordelen, kan een multimeter worden gebruikt:
- Sluit de zwarte klem aan op de minpool en de rode klem op de pluspool van de accu.
- Rustspanning: Een volledig opgeladen 12V-accu moet in ruststaat (alle verbruikers uitgeschakeld) tussen de 12.4V en 12.7V aangeven.
- Spanning bij zwaar verbruik: Om te testen hoe de accu presteert onder belasting, start de motor terwijl u de multimeter aansluit. De spanning mag tijdens het starten niet verder dalen dan 9.6V.
- Laadspanning: Wanneer de motor draait, moet de laadspanning idealiter tussen de 14V en 14.5V liggen. Dit geeft aan dat de dynamo de accu correct bijlaadt.
Mogelijke Problemen met de Accu
Als de motor niet start door een lege accu, is het belangrijk om de laadspanning te controleren. Indien de laadspanning te laag is, wordt de accu niet (voldoende) bijgeladen, wat kan lijken op een defecte accu, terwijl het probleem bij de dynamo (diodebrug) kan liggen. Een te hoge laadspanning duidt op een defecte spanningsregelaar.
Een accu kan ook gedeeltelijk verslechterd zijn, waardoor na het opladen niet de volledige capaciteit wordt geleverd. Een definitieve diagnose van de accuconditie vereist vaak een speciale accu tester.
Vervangen van de Accu
Bij waterscooters en jetski's wordt aangeraden de accu elke twee jaar te vernieuwen om problemen te voorkomen. De accu is meestal achterin de boot te vinden, bij een waterscooter vaak midden bij de motor of achteraan. Controleer of de accu goed vastzit en of er geen corrosie is op de aansluitingen.
Problemen met de Trim Motor
Een veelvoorkomend probleem is dat de trim motor wel omhoog werkt, maar niet omlaag, of andersom. Dit kan te maken hebben met de relais, bedrading of de motor zelf.
Diagnose van Trim Problemen
Als de knoppen voor omhoog en omlaag beide spanning leveren op de betreffende relais (punt 87), dan is de aansturing vanuit de knop en de relais correct. Als bij het loskoppelen van een draad (bijvoorbeeld de groene draad voor omhoog) de pomp nog steeds omhoog gaat, maar er wel 12V op die losgekoppelde draad komt, duidt dit op een kortsluiting of een verkeerde bedrading.
Wanneer de blauwe draad (voor omlaag) losgekoppeld is en de pomp niet werkt, ook niet bij het bedienen van de omlaag knop, kan dit wijzen op een probleem met de blauwe draad, de motor zelf, of de omkering van de stroomrichting die nodig is voor de neerwaartse beweging.
Het omwisselen van de blauwe en groene draden waarbij de pomp alleen nog maar omlaag gaat (en dit alleen werkt bij het indrukken van de omhoog knop) bevestigt dat de bedrading of de motor niet correct is aangesloten voor beide richtingen.
Om deze problemen op te lossen, is het cruciaal om de bedrading nauwkeurig te volgen, de relais te controleren op correcte werking en de motor zelf te inspecteren op eventuele defecten of interne kortsluitingen.