De bevalling is een bijzondere gebeurtenis, en een goede voorbereiding kan helpen om deze periode zo soepel en ontspannen mogelijk te laten verlopen. Door je in te lezen, te oefenen en je wensen kenbaar te maken, creëer je meer zelfvertrouwen en weet je beter wat je kunt verwachten. Hieronder vind je tien tips van verloskundigen om je op weg te helpen.
Tip 1: Maak een geboorteplan
Een geboorteplan is een document waarin je opschrijft wat jij belangrijk vindt voor de bevalling. Dit helpt je verloskundige en andere zorgverleners om je optimaal te begeleiden. In het plan kun je aangeven waar je het liefst wilt bevallen (thuis of in het ziekenhuis) en wat jou kan helpen ontspannen. Denk hierbij aan de resultaten van een cursus, je houding ten opzichte van pijn, eventuele angsten en de gewenste sfeer. Hoewel een geboorteplan de loop van de bevalling niet kan bepalen, biedt het wel houvast in verschillende situaties.
Tip 2: Ontdek wat jou helpt bij pijn
Het is nuttig om na te denken over manieren om met de pijn van weeën om te gaan, zelfs als je nog niet precies weet hoe een wee voelt. Overweeg wat jou prettig lijkt: een warme douche of bad, massage, of juist focussen op je ademhaling. Je kunt deze technieken alvast oefenen en bespreken met je partner hoe hij of zij je hierbij kan ondersteunen.
Tip 3: Lees je in over pijnstilling
In de meeste gevallen wordt een ruggenprik aangeboden als pijnstilling tijdens de bevalling, maar er zijn ook andere opties beschikbaar. Het is waardevol om op de hoogte te zijn van de verschillende mogelijkheden, inclusief hun voor- en nadelen. Deze kennis kan rust geven, omdat je tijdens de bevalling niet meer hoeft na te denken over deze keuzes.
Tip 4: Probeer bevalhoudingen uit
Het aannemen van prettige bevalhoudingen kan het omgaan met pijn vergemakkelijken en de geboorte van je baby bevorderen. Afwijken van de rugligging, zoals knielen of rechtop zitten, kan bijvoorbeeld de persfase verkorten. Door verschillende houdingen uit te proberen, ontdek je wat voor jou comfortabel is om te staan, zitten, liggen en hurken.
Tip 5: Beval met iemand die net zo goed voorbereid is als jij
Naast je verloskundige is het fijn om iemand bij je te hebben die volledig op jou is gericht. Dit kan je partner, zus, vriendin of een doula zijn. Zorg ervoor dat deze persoon op de hoogte is van jouw wensen en weet hoe hij of zij je kan steunen en helpen ontspannen. Bespreek praktische zaken zoals de locatie van je bevaltas, je drankjesvoorkeur, of je gefotografeerd wilt worden en beantwoord vragen die je partner namens jou kan stellen. Hierdoor kun jij je volledig op jezelf concentreren.
Tip 6: Bereid je voor op wat je (ongeveer) te wachten staat
Hoewel je lichaam weet wat het moet doen, is het zinvol om te weten wat je ongeveer kunt verwachten tijdens de bevalling. Dit vermindert het verrassingseffect en helpt je om je beter te voelen. Manieren om je voor te bereiden zijn onder andere het volgen van een cursus, het lezen van boeken of het luisteren naar podcasts.
Tip 7: Denk na over een fijne bevalplek
Het is belangrijk om op een plek te bevallen die goed voelt. Thuis is vaak de meest vertrouwde omgeving, maar ook het ziekenhuis of een geboortecentrum zijn opties. Je hoeft niet direct een definitieve keuze te maken; dit kan vaak nog tijdens de bevalling. Houd rekening met de mogelijkheid dat je niet op je voorkeursplek kunt bevallen en bedenk wat je kunt doen om het ook op een alternatieve locatie zo prettig mogelijk te maken. Je verloskundige regelt de benodigde faciliteiten.
Tip 8: Denk na over het gouden uur
Het gouden uur is het eerste uur na de geboorte, een bijzonder moment voor de kennismaking met je baby en het opbouwen van jullie band. Huid-op-huidcontact is hierbij essentieel. Ook vinden de eerste borstvoeding en de geboorte van de placenta plaats. Overweeg wanneer je de navelstreng wilt laten doorknippen en waarom er verschillende opties zijn. Je kunt je wensen voor het gouden uur vastleggen in je geboorteplan.
Tip 9: Weet wanneer je moet bellen
Het is cruciaal om te weten wanneer je contact moet opnemen met je verloskundige. Zij kunnen je adviseren over de signalen die erop wijzen dat de bevalling begint of dat er actie ondernomen moet worden.
Tip 10: Bereid je voor op de eerste 24 uur met je baby
Na het vertrek van de verloskundige en kraamverzorgende, of na thuiskomst uit het ziekenhuis, ben je verantwoordelijk voor de zorg van je baby. Informatie hierover wordt verstrekt, maar het helpt om je ook zelf voor te bereiden op wat je kunt verwachten in de eerste 24 uur: wat is normaal gedrag van een baby, waar moet je op letten, en wie kun je bellen voor hulp?
Waarom is het goed om je voor te bereiden op je bevalling?
Een bevalling is een ingrijpende gebeurtenis, en zeker de eerste keer is het lastig voor te stellen wat er gaat gebeuren. Zelfs bij een volgende bevalling kan deze anders verlopen. Een goede voorbereiding helpt je ontspannen, vergroot je zelfvertrouwen en zorgt ervoor dat je weet wat je wilt en wat je helpt. Dit kan leiden tot minder pijnervaring en een betere voortgang van de weeën. Betrek je partner, familielid of vriendin bij de voorbereiding, zodat ook zij weten wat er gaat gebeuren en hoe ze jou kunnen ondersteunen. Houd er rekening mee dat, ondanks alle voorbereiding, een bevalling niet altijd volgens plan verloopt. Dit ligt niet aan jou, want een bevalling is niet volledig te sturen.
Hoe bereid je je voor op een bevalling?
Er zijn diverse manieren om je op je bevalling voor te bereiden, kies wat het beste bij jou past:
- Zwangerschapscursus: Informeer naar het aanbod in je omgeving of vraag je verloskundige om advies. Cursussen variëren van puur informatief tot praktisch, met oefeningen zoals yoga of mindfulness voor zwangeren.
- Boeken: Vraag zwangere vrouwen of moeders in je omgeving om leestips. Er zijn ook boeken speciaal voor partners. Soms kun je boeken lenen bij de verloskundige.
- Ervaringen van anderen: Online vind je veel bevallingsverhalen op social media, forums en blogs. Praat ook met vrienden en familie. Als je liever geen enge verhalen hoort, geef dit dan aan. Je kunt heftige verhalen later met je verloskundige bespreken voor uitleg en geruststelling.
- Stel vragen aan je verloskundige: Zij kan je specifieke tips en informatie geven voor jouw situatie.
- Centering Zwangerschap: Sommige praktijken bieden deze groepsbegeleiding aan, waarbij je naast controles ook informatie deelt met andere zwangeren die ongeveer even ver zijn.
Advies: Maak een geboorteplan
Door een geboorteplan te maken, denk je rustig na over hoe je wilt bevallen. Dit omvat onderwerpen als pijnbeheersing, wie er aanwezig is, gewenste bevalhoudingen, het gebruik van een bad of baarkruk, en hoe je wilt omgaan met onverwachte wendingen. Het verzamelen van informatie over de mogelijkheden helpt je om weloverwogen keuzes te maken. Je verloskundige kan je hierbij ondersteunen en tips geven.
Wat vergoedt je zorgverzekering?
Sommige zorgverzekeringen vergoeden zwangerschapscursussen. Controleer vooraf welke cursussen jouw verzekering dekt en hoeveel je kunt terugkrijgen. Dit kan aanzienlijk schelen in de kosten.
Hoe bereid je je voor op een keizersnede?
Een keizersnede verschilt sterk van een vaginale bevalling. Aangezien de meeste bevallingen vaginaal plaatsvinden, is hierover meer informatie beschikbaar. Voor een keizersnede kun je je vragen stellen aan je verloskundige. Als er een geplande keizersnede plaatsvindt, bespreek dan met een gynaecoloog in het ziekenhuis wat je kunt verwachten.
Hoe bereid je je voor op een inleiding?
Soms begint een bevalling niet spontaan, maar is het medisch noodzakelijk dat de baby geboren wordt. In dat geval kan de bevalling worden ingeleid met verschillende methoden. Je verloskundige kan je hierover meer vertellen, inclusief de voor- en nadelen van de methoden en welke het meest geschikt is voor jouw situatie.
Wat kan je doen als je erg opziet tegen je bevalling?
Het is normaal om de bevalling spannend te vinden. Bespreek je angsten met je verloskundige; zij kan zorgen wegnemen en adviseren over hoe je met de spanning kunt omgaan. Als je angst zo groot is dat je de bevalling liever vermijdt, kan extra begeleiding van een coach, psycholoog of andere hulpverlener nodig zijn, afhankelijk van de aard en oorzaak van de angst.
Voorbereiding op het ouderschap
Tijdens de zwangerschap bereid je je niet alleen voor op de bevalling, maar ook op je nieuwe rol als ouder. Dit omvat zowel praktische zaken, zoals het in huis halen van benodigdheden voor je baby, als emotionele voorbereiding. Een goede voorbereiding helpt bij het vormen van een realistisch beeld van de eerste tijd met je baby.
Hoe kan je je voorbereiden op het ouderschap?
Er zijn verschillende manieren om je voor te bereiden:
- Cursussen: Denk aan cursussen over de bevalling of borstvoeding, vaak aangeboden door verloskundigenpraktijken, gemeenten of consultatiebureaus.
- Boeken: Er is een breed scala aan boeken over de kraamtijd en het ouderschap, met diverse invalshoeken. Verloskundigen lenen vaak boeken uit, en de bibliotheek is ook een optie.
- Podcasts: Luister naar gesprekken met experts of andere ouders. Vraag je verloskundige om aanbevelingen voor podcasts over specifieke onderwerpen.
- Ervaringen van andere ouders: Het delen van ervaringen kan inzicht geven en het gevoel geven dat je er niet alleen voor staat. Je kunt andere ouders ontmoeten bij bijeenkomsten, zoals voorleesochtenden, borstvoedingscafés of sportclubs voor moeders.
Wat heb je nodig voor de baby?
Hier is een lijst van basisbenodigdheden voor de eerste weken:
- Babykleding (maat 50-56 tot maximaal 62): 6x romper lange mouwen, 6x romper korte mouwen, 6x broekje, 6x truitje of T-shirt met lange mouwen, 6x sokken, 3x muts, 1x jasje.
- Verzorging: Wegwerpluiers (maat 1), billendoekjes, 10x hydrofiele doek (60x60 cm), 2x hydrofiele doek (100x100 cm), 4x hydrofiele washand, spuugdoekjes, 2x thermometer, babybad met standaard of Tummy Tub, zalf voor babybillen, nagelvijl geschikt voor baby's.
- Borstvoeding: Zoogkompressen (wegwerp of wasbaar), tepelzalf, vitamine K en D. Een kolfapparaat hoef je niet van tevoren te kopen.
- Kunstvoeding: Melkpoeder (nummer 1 standaard), 2-4x fles geschikt voor baby's van 0-3 maanden, vitamine D.
- Slapen en verschonen: Wieg, ledikant of co-sleeper, matras, 2x molton, 3x hoeslaken, 3x laken, 2x deken (geen dekbed of fleecedeken!), commode, aankleedkussen, 4x aankleedkussenhoes, luieremmer.
- Overig: Klossen om je bed te verhogen tot ten minste 80 cm (te huur bij thuiszorgwinkel), kraampakket (vaak vergoed door zorgverzekeraar; indien niet, zelf kopen: 1 pak celstofmatjes, 2 pakken kraamverband, handzeep, klein flesje alcohol 70% voor thuisbevalling: 2x emmer met vuilniszak).
Wat moet je regelen voordat de baby wordt geboren?
Het is verstandig om tijdig de volgende zaken te regelen:
- Kraamzorg: Meld je aan aan het begin van de zwangerschap. Je verloskundige kan je adviseren over bureaus of zelfstandige kraamverzorgenden.
- Kinderopvang: Vanwege vaak lange wachtlijsten is het raadzaam hier vroegtijdig over na te denken. Bepaal je behoefte aan opvangdagen en -tijden en vraag rondleidingen aan bij locaties.
- Erkenning: Als je niet getrouwd bent of geen geregistreerd partnerschap hebt, regel dan de erkenning bij het gemeentehuis om je partner officieel als ouder te registreren.
- Zwangerschapsverlof: Vraag verlof aan bij je werkgever (uiterlijk zeven weken voor de uitgerekende datum) of het UWV (bij een uitkering). Als zzp'er kun je een ZEZ-uitkering aanvragen. Bespreek de verlofregelingen en doorbetaling met je partner en werkgever(s).
- Geldzaken: Denk na over financiële regelingen, zoals minder werken, het aanvragen van kinderopvangtoeslag en eventuele gemeentelijke regelingen voor ouders.
Een kraampakket, vaak vergoed door de zorgverzekeraar, bevat benodigdheden voor de kraamtijd. Als dit niet (volledig) vergoed wordt, kun je de spullen los kopen bij de drogist.
Wat moet je regelen zodra de baby is geboren?
Direct na de geboorte zijn er enkele belangrijke zaken te regelen:
- Geboorteaangifte: Doe dit binnen drie dagen na de bevalling bij het gemeentehuis van de geboorteplaats.
- Aanmelden zorgverzekeraar: Je baby moet binnen vier maanden na de geboorte worden aangemeld bij je zorgverzekeraar.
- Aanmelden huisarts: Hoewel de huisarts een bericht ontvangt, is het goed om je kind zelf in te schrijven.
- Aanvragen kinderopvangtoeslag: Doe dit via 'Mijn toeslagen' (Belastingdienst) binnen drie maanden nadat je kind voor het eerst naar de opvang gaat.
- Kinderbijslag: Dit wordt automatisch geregeld na de geboorteaangifte en wordt uitbetaald na het kwartaal waarin je baby is geboren.
Welke uitdagingen zijn normaal?
Het ouderschap brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Je hersenen bereiden zich voor op deze taak, maar onzekerheid in de eerste periode is normaal. Enkele tips:
- Rolverdeling: Bespreek de verdeling van nieuwe taken en eventuele behoefte aan hulp.
- Hulp vragen en accepteren: Familie en vrienden vinden het vaak fijn om te helpen. Vraag om praktische hulp zoals boodschappen doen of koken.
- Omgaan met emoties: Hormonale schommelingen, slaaptekort en grote veranderingen kunnen leiden tot wisselende emoties. Zoek uit wat jou helpt tijdens moeilijke momenten.
- Onenigheid: Moeheid kan leiden tot snellere conflicten. Spreek een codewoord af om discussies te pauzeren en later rustig te bespreken.
- Adviezen en meningen: Wees kritisch op adviezen. Betrouwbare informatie vind je bij professionals zoals je verloskundige, consultatiebureau of huisarts.
- Leren vertrouwen op je gevoel: Je lichaam is afgestemd op je baby; vertrouw op je intuïtie.
- Slaapgebrek: Dit is normaal, omdat baby's behoefte hebben aan nabijheid. Als je door slaapgebrek niet meer kunt reageren op de behoeften van je baby, vraag dan om hulp.
- Fouten maken mag: Ouderschap gaat met vallen en opstaan. Praat met andere ouders en deel ervaringen.
Waar kan je vragen stellen over de baby en opvoeding?
Je verloskundige is je eerste aanspreekpunt na de bevalling. Na zes weken neemt het consultatiebureau de zorg over. Hier kun je terecht met vragen over voeding, slaap, vaccinaties, de behoeften van je baby en opvoeding.
Tijdens een gesprek rond 34 weken zwangerschap bespreken we je vragen, je voorkeursbevalplek, pijnstillingsmethoden en eventuele andere wensen. Deze worden vastgelegd in je dossier. Een geboorteplan is optioneel.
Een bevalling laat zich niet plannen, maar je kunt je wel voorbereiden op verschillende scenario's. Cursussen en informatiebijeenkomsten in het ziekenhuis kunnen hierbij helpen.
Cursusaanbod
- Bevalwijzer
- Rondom de geboorte
- Hypnobirthing
- Childbirthclass
- Gale (English course)
Handige informatie
- Amstelland
- Bevalhoudingen
Bestel tijdig je kraampakket bij je zorgverzekeraar. Dit pakket bevat benodigdheden die ook wij gebruiken tijdens de bevalling.
Wat neem je mee voor een ziekenhuisbevalling? De "vluchtkoffer" bevat essentiële spullen. Een checklist helpt je hierbij.
Wil je thuis in bad bevallen? Een bevalbad kan huren via diverse aanbieders.
De meeste mensen hebben veel vragen over bevallen. Vrouwen en partners die zich goed hebben ingelezen, beginnen vaak met meer zelfvertrouwen aan de bevalling.
Het warme water van een bevalbad werkt ontspannend en kan de bevalling versoepelen. Het maakt bewegen en het aannemen van andere houdingen gemakkelijker, wat ideaal is bij rug- of bekkenklachten. Verloskundigen van Utrecht West zijn ervaren in begeleiding onder water. In verschillende ziekenhuizen zijn baden beschikbaar. Voor thuis of zekerheid in het ziekenhuis kun je een bad huren.
Je bevalplan is een manier om je wensen rondom de bevalling vast te leggen en met je partner te bespreken. Door je goed te informeren, blijf je betrokken bij de gebeurtenissen en beslissingen. Het bevalplanformulier dat je rond 27 weken zwangerschap ontvangt, is ontwikkeld in samenwerking met collega-verloskundigenpraktijken en gynaecologen uit de regio.
Wij bereiden je voor en begeleiden je veilig door de bevalling. Bij een ziekenhuisbevalling bepalen we samen het juiste moment om te vertrekken. We zijn medisch geschoold en monitoren continu jouw en je kindje's welzijn. Bij onverwachte situaties, zoals een te lange bevalling of meconiumhoudend vruchtwater, neemt de dienstdoende verloskundige contact op met de gynaecoloog en draagt de zorg over.
De folder ‘Jouw bevalling, hoe bereid je je voor’ bevat algemene informatie en is beschikbaar in tien talen.