Jonge cavia's, ook wel pups genoemd, zijn ontzettend schattig en brengen veel vreugde in huis. Met hun vriendelijke karakter en uiterlijk is het een speciale tijd om ze te verwelkomen. Een goede verzorging vanaf de geboorte is essentieel om ze de beste start in het leven te geven.
Begin van het Leven: Geboorte tot Zelfstandigheid
Pasgeboren cavia's worden geboren met vacht, open ogen en oren, en al tandjes. Ze kunnen zich vrij snel na de geboorte voortbewegen. Vanaf twee dagen oud beginnen ze al met het eten van vast voedsel en zijn ze doorgaans na drie weken volledig gespeend.
In het wild biedt deze snelle ontwikkeling voordelen, zoals een verminderde kwetsbaarheid voor roofdieren.
Voeding: De Sleutel tot Groei
Net als veel jonge dieren, groeien cavia-pups razendsnel. Ze groeien in enkele weken tijd van ongeveer 60 gram bij de geboorte tot wel 500 gram of meer. Daarom is goede voeding vanaf het begin cruciaal.
Omdat ze al vroeg beginnen met vast voedsel, moet de voeding optimaal zijn afgestemd op hun specifieke behoeften.
Aanbevolen Voeding voor Jonge Cavia's
Science Selective Junior Guinea Pig biedt een ideale balans van voedingsstoffen voor cavia's tot 20 weken oud. Dit voer bevat extra eiwitten ter ondersteuning van de groei en voldoende vezels voor een gezond gebit en spijsverteringsstelsel.
De geëxtrudeerde brokjes zijn verrijkt met natuurlijke ingrediënten zoals paardenbloem en venkel, zonder toegevoegde suikers. Junior Guinea Pig met extra vitamine C zorgt voor een goede start voor uw nieuwe huisdier.
Naast speciaal voer, moet het dieet van jonge cavia's, net als bij volwassen dieren, voor minstens 80% uit hooi bestaan.
Het Belang van Vitamine C
Cavia's missen, net als mensen, het enzym dat nodig is om zelf vitamine C aan te maken. Dit maakt vitamine C een essentieel onderdeel van hun voeding.
Vitamine C is cruciaal voor de aanmaak van collageen, de bouwsteen voor veel lichaamsweefsels. Dit is met name belangrijk voor de ontwikkeling van jonge cavia's.
Vitamine C is echter onstabiel en breekt af onder invloed van licht, hitte en vocht. Volg daarom altijd de bewaar- en houdbaarheidsinstructies op de verpakking.
Gezelschap en Vertrouwen opbouwen
Cavia's zijn sociale dieren en gedijen het best in gezelschap van soortgenoten. Het is aan te raden om ze in paartjes of groepen te houden, bij voorkeur van hetzelfde geslacht. Een gecastreerde beer met een zeugje kan ook een goede combinatie zijn.
Niet-gecastreerde mannetjes kunnen onderling vechten, vooral in aanwezigheid van vrouwtjes. Het is daarom af te raden om niet-gecastreerde mannetjes en vrouwtjes samen te houden.
Hoewel cavia's van nature vriendelijk zijn, kunnen ze nerveus zijn in een nieuwe omgeving. Het opbouwen van vertrouwen vereist geduld en een rustige, zachte benadering. Het aanbieden van kleine traktaties kan helpen bij het vormen van een band.
Selective Naturals Woodland Loops zijn hiervoor geschikt; ze zijn rijk aan natuurlijke ingrediënten zonder kunstmatige kleurstoffen of toegevoegde suikers en passen in een dieet voor alle leeftijden.
De Zoogperiode: Een Gedetailleerd Overzicht
De zoogperiode bij cavia's is een fascinerend proces dat zich in verschillende fasen ontvouwt.
De Eerste Dag
Pasgeboren cavia's ontvangen direct na de geboorte antistoffen en reserves van hun moeder, waardoor ze de eerste 12 uur geen voeding nodig hebben. Echter, de meeste pups beginnen al binnen enkele uren te knabbelen aan groenvoer, hooi en alles wat interessant lijkt.
De eerste dag staat in het teken van wennen: de moeder aan haar jongen, en de jongen aan hun bestaan. Ze lopen vaak nog wat wankelend, aangezien ze nog moeten leren lopen.
De Eerste Dagen
In het begin kan de moeder soms wat moeite hebben met de aanhankelijkheid van haar jongen. Na een dag of twee is deze fase meestal voorbij en gedraagt de moeder zich alsof ze dit altijd al gedaan heeft.
De Eerste Week
De pups kunnen in de eerste dagen wat afvallen, maar dit halen ze snel weer in. Sommige pups groeien dagelijks, terwijl anderen een dag op hetzelfde gewicht blijven staan. Ze volgen hun moeder overal en imiteren haar gedrag, inclusief het proberen mee te eten, hoewel ze nog niet echt met de pot mee-eten.
De Tweede Week
In de tweede week zijn zowel moeder als jongen volledig gewend aan de situatie. De pups leren door hun moeder na te doen en ontdekken ook hun grenzen in de omgang met haar en andere cavia's. Dit sociale leerproces is essentieel voor hun latere interacties met soortgenoten.
De Derde Week
De derde week markeert een overgangsfase. De pups zijn niet langer heel klein en onervaren, maar nog niet klaar om het nest te verlaten. Ze worden erg actief en rennen en racen door het hok.
De Vierde Week: Spenen
De vierde week is de periode van spenen, wat betekent dat ze stoppen met het drinken van moedermelk. Dit proces verloopt geleidelijk; het kan zijn dat de moeder de pups wegjaagt, of dat de pups zelf geen behoefte meer hebben aan melk.
Voeding tijdens de Zoogperiode
Zodra de jongen geboren zijn, mag de moeder meer voer krijgen. Dit omvat veel groente, onbeperkt hooi en extra brokjes van hoge kwaliteit. Bijvoeding met knaagdierenmuesli of havervlokken is ook mogelijk.
Melkproductie en Voeding
Pasgeboren dieren kunnen nog niet direct zelfstandig voedsel verzamelen. Moedermelk bevat alle benodigde voedingsstoffen en antistoffen tegen ziekten, wat zorgt voor een betere weerstand en bescherming tegen infecties.
Zijn Twee Tepels Genoeg?
Een cavia kan meerdere jongen voeden, ook al heeft ze maar twee tepels. Bij meer dan twee jongen zullen ze om beurten drinken. Bij meer dan vier jongen, of als een jong achterblijft in groei, is bijvoeding aan te raden.
Melk wordt aangemaakt in de melkklieren, waarbij grondstoffen uit het bloed worden onttrokken. Tijdens de zwangerschap is prolactine belangrijk; na de geboorte wordt melk aangemaakt wanneer de klieren leeg zijn.
Moeder met Te Weinig of Te Veel Melk
Als de moeder onvoldoende melk produceert, kan een pleegmoeder een oplossing zijn. Anders is het noodzakelijk de jongen zelf te voeden.
Interactie en Ontwikkeling
Vanaf Wanneer Jonge Cavia's Aanraken?
De jongen mogen direct na de geboorte even worden opgepakt om de gezondheid te controleren. Als ze nog nat zijn, kunnen ze glibberig zijn; wacht tot ze droog zijn als u zich hier onzeker over voelt.
Vanaf dag twee mogen ze dagelijks even worden opgepakt om te wennen aan menselijke handen. Na de eerste week kunnen ze langer worden vastgehouden en kort op schoot genomen. In de laatste twee weken mag dit verder worden uitgebreid.
Normaal Gewicht van de Moeder en de Jongen
Het gewicht van de moeder na de bevalling hangt af van haar gewicht voor de bevalling, het aantal jongen en het gewicht van de jongen en het vruchtwater. Vruchtwater weegt ongeveer 20-50 gram per jong, en een jong weegt tussen de 60-110 gram.
Een zeugje zal gemiddeld 300-500 gram lichter zijn na de bevalling, maar dit kan variëren.
Een normaal geboortegewicht voor de jongen ligt tussen de 60 en 100 gram. Een laag geboortegewicht is tussen 40-60 gram, en een hoog geboortegewicht tussen 100-140 gram.
Groei van de Jonge Cavia's
De jongen moeten met vier weken een gewicht van 300 gram hebben bereikt. Uitgaande van een gemiddeld geboortegewicht, betekent dit een dagelijkse gewichtstoename van ongeveer 7-8 gram. Elke groeicurve is echter uniek.
Het belangrijkste is dat de jongen gezond zijn, goed eten en dagelijks aankomen. Een dagelijkse stagnatie in gewicht is niet direct zorgwekkend.
Wanneer Mogen Cavia's Weg bij de Moeder?
In principe mogen cavia's met vier weken weg bij de moeder, mits ze minimaal 300 gram wegen en volledig zelfstandig eten.
Zeugjes zijn over het algemeen kleiner dan beertjes. Een kleiner zeugje kan beter nog een week of twee bij de moeder blijven. Grotere zeugjes kunnen ook baat hebben bij langer verblijf.
Beertjes kunnen met vier weken geslachtsrijp zijn en moeten daarom bij de moeder weg. Als een beertje erg klein is, nog drinkt bij de moeder en geen seksueel gedrag vertoont, kan hij langer blijven. Zodra hij wel seksueel gedrag vertoont, moet hij onmiddellijk gescheiden worden.
Vroegrijpe Beertjes
Beertjes kunnen al vroeg seksueel gedrag vertonen, zoals rijden op andere cavia's, wiegend lopen en brommen. Dit is een oefening van seksueel gedrag. Echter, beertjes jonger dan drie weken zijn nog niet voldoende ontwikkeld om een zeugje te dekken.
Als een beertje met drie weken al meer dan 300 gram weegt, zelfstandig eet en seksueel gedrag vertoont, is het verstandig hem te scheiden om ongewenste dekking te voorkomen. Zet hem nooit alleen, maar samen met een andere cavia.
Geslachtsbepaling
Het bepalen van het geslacht bij jonge cavia's kan lastig zijn. Bij zeugjes is de opening Y-vormig. Beertjes hebben een penis boven de anus, die bij jonge dieren moeilijk te zien is. Ze hebben ook testikels, die ze kunnen terugtrekken.
Specifieke Aandachtspunten en Medische Problemen
Navelstreng
Een navelstreng die na de geboorte nog aanwezig is, kan geen kwaad zolang deze niet bloedt. De navelstreng droogt in en valt na enkele dagen tot een week vanzelf af. Indien de navelstreng het jong hindert, kan een stukje worden afgeknipt, maar niet te dicht bij de buik.
Oogproblemen
- Scheelzien: Een oog dat omhoog kijkt wordt veroorzaakt door een te korte oogbalspier. Dit trekt meestal vanzelf bij. Indien niet, raadpleeg een dierenarts.
- Waas over het oog: Een witte of blauwe waas kan worden behandeld met oogzalf of colloïdaal zilver. Een dierenarts kan vitamine A- of cafzalf voorschrijven.
- Dichtzittend oog: Kan worden behandeld met oogzalf of colloïdaal zilver.
- Entropion (naar binnen krullende wimpers/haren): Veroorzaakt irritatie en ontsteking van het hoornvlies. Komt vaker voor bij rassen met gekruld haar. Behandeling kan bestaan uit zalven; definitieve oplossing is het uitschakelen van haarzakjes door een dierenarts. Fokken met deze dieren wordt afgeraden.
- Ectropion (naar buiten hangend ooglid): Kan variëren in ernst. Indien het oog ontstoken raakt of tranen, is een dierenartsbezoek nodig.
Cafzalf
Er zijn twee soorten cafzalf: een lichte en een zware variant met antibioticum. De zware variant kan bijwerkingen hebben. Indien de zware variant niet noodzakelijk is, geef de voorkeur aan de lichtere versie (bijvoorbeeld Aureomycin oogzalf).
Tepelproblemen
Bij intensief zuigen kunnen tepels kapot gaan. Bijvoeding en tepelverzorging zijn dan nodig. Tepels kunnen groter en langer worden; dit is geen probleem zolang de cavia er geen last van heeft.
- Rode tepel of rode plekken: Symptoom van ontsteking (mastitis).
- Dikke tepel: Abnormale dikte duidt op ontsteking.
- Harde tepel of knobbel: Duidt op ontsteking, ook indien niet gevoelig.
Melkklierontsteking (Mastitis)
Mastitis is een pijnlijke ontsteking van de melkklier, veroorzaakt door bacteriën of melkstuwing. Symptomen zijn roodheid, zwelling, pijn, koorts, lusteloosheid en verminderde eetlust.
Behandeling kan bestaan uit koelen (bij roodheid/gloeiing) of warme compressen (bij hardheid/pijn). Verminder tijdelijk de groente-inname om de melkproductie te verminderen.
Tepelverzorging
Gevoelige of kapotte tepels (zonder ontsteking) kunnen worden verzorgd met Kamillosan crème of uierzalf. Indien geen verbetering optreedt, raadpleeg een dierenarts.
Een alternatieve methode is het afwisselend inzalfen en intapen van de tepels, zodat ze rust krijgen. Zorg er wel voor dat de jongen voldoende voeding binnenkrijgen.
Cavia's in het Algemeen
Gedrag en Leefomgeving
Cavia's zijn echte groepsdieren en moeten samenleven met soortgenoten. Ze zijn van nature actief in de ochtend en avond. De ideale omgevingstemperatuur is rond de 20 graden Celsius.
Buiten houden is mogelijk, mits de overgang naar lagere temperaturen geleidelijk verloopt en het buitenhok wind- en waterdicht is. Voorkom oververhitting in de zomer.
Voeding in het Algemeen
- Hooi: Onbeperkt beschikbaar, het belangrijkste onderdeel van het dieet. Timotei hooi, grashooi of alfalfa hooi zijn goede opties.
- Caviavoer: Pellets speciaal voor cavia's, geen konijnenvoer (teveel vitamine D). Vermijd voer met veel zaden, dit kan leiden tot selectief eten.
- Groente: Geef met mate, introduceer geleidelijk. Goede opties zijn paprika, andijvie, witlof, wortel en appel. Harde groenten zoals winterpeen stimuleren het kauwen.
- Vitamine C: Essentieel, aangezien cavia's dit niet zelf kunnen aanmaken. Minimaal 10-30 mg per dag. Kan via voer, groente of supplementen.
- Water: Altijd vers drinkwater beschikbaar, in een fles of bakje.
Cavia's zijn herbivoren met een lang spijsverteringskanaal. Vezelrijk voedsel is belangrijk voor de gebitsslijtage, energie en darmbeweging.
Gezondheid en Gewichtsmonitoring
Het wekelijks wegen van uw cavia is belangrijk, aangezien gewichtsverlies een eerste teken van ziekte kan zijn. Raadpleeg een dierenarts bij plotseling gewichtsverlies.
Anorexie (niet eten) kan diverse oorzaken hebben, waaronder verkeerd voer, pijn, stress, blaas-/nierstenen, hormonale problemen, tumoren, oververhitting, huidproblemen, gebitsproblemen of tekorten aan vitamine C of D.
Gebitsproblemen en Vitamine D Tekort
Tanden en kiezen van cavia's groeien continu en moeten slijten. Gebrek aan vezelrijk voedsel of te weinig zonlicht (en dus vitamine D) kan leiden tot slappe tanden die makkelijk afbreken.
Vitamine D helpt calcium op te nemen in botten en gebit. Cavia's die niet buiten komen, hebben mogelijk een vitamine D supplement nodig (bijvoorbeeld via een druppel op waterbasis, verkrijgbaar bij de drogist).
Voeding bij Problemen
Bij problemen met de melkproductie of als de moeder de jongen verstoot, kan bijvoeding nodig zijn. Volle geitenmelk of een mix van water en gecondenseerde melk kan worden gebruikt. Een baby cavia kan het beste gevoerd worden met een theelepel.
Bij verstoten jongen is het belangrijk ze op temperatuur te houden (bijvoorbeeld met een warme kruik) en de ontlasting te stimuleren gedurende de eerste dagen.
Voedingsadvies van Dierenartsen
Dierenartsen adviseren doorgaans:
- Hooi: Onbeperkt
- Caviavoer: 20-40 gram per dag, verdeeld over twee maaltijden
- Groente: Rijk aan vitamine C
- Vitamine C: Supplement van 40-70 mg per cavia per dag
Het beperken van caviavoer en groenvoer is belangrijk om maagdarmproblemen en overgewicht te voorkomen.
Calcium en Blaasstenen
Cavia's scheiden veel calcium uit, wat kan leiden tot blaasstenen. Symptomen zijn pijn bij het plassen, vaker plassen en bloed bij de urine.
Voedingsmiddelen met veel calcium (zoals paardenbloembladeren, boerenkool, spinazie, alfalfa hooi) kunnen bijdragen aan de vorming van stenen. Een diuretisch effect kan de urineproductie verhogen.
Cavia's voor kinderen | Leer alles over deze schattige, staartloze knaagdieren
tags: #voeding #pasgeboren #cavia