Wanneer u borstvoeding geeft of moedermelk kolft voor uw kindje en u merkt dat u niet voldoende melk produceert, kan dit zorgwekkend zijn. Dit kan op elk moment gebeuren, maar komt vaker voor bij moeders die langdurig moeten kolven, bijvoorbeeld voor een ziek of te vroeg geboren baby. Soms kan de melkproductie ook plotseling afnemen, zelfs als u eerder wel voldoende melk had. Er kunnen diverse oorzaken ten grondslag liggen aan een verminderde melkproductie, waaronder langdurige scheiding van de baby.
Borstvoeding werkt volgens het principe van vraag en aanbod. Hoe vaker u de borsten leegt, hoe meer melk uw lichaam aanmaakt. Het is daarom essentieel om de melkproductie te stimuleren.
Factoren die de Melkproductie Beïnvloeden
De melkproductie wordt in de eerste dagen na de bevalling op gang gebracht door hormonen die vrijkomen wanneer de baby aan de borst drinkt of wanneer er gekolfd wordt. Daarna regelt het principe van vraag en aanbod de productie: hoe vaker de baby drinkt of hoe vaker u kolft, hoe meer melk uw lichaam aanmaakt. Soms duurt het langer voordat de melkproductie goed op gang komt, of kan deze later afnemen.
Oorzaken van een Verminderde Melkproductie
- Aanlegproblemen: De baby hapt mogelijk niet goed aan, heeft te weinig energie om actief te drinken, of drinkt de borst niet goed leeg. Een te kort tongriempje kan hierbij een rol spelen.
- Onvoldoende aanleggen of vaste tijden aanleggen: Een baby die op verzoek mag drinken, stimuleert de melkproductie vaak effectiever.
- Bijvoeding: Als de baby bijvoeding krijgt zonder dat de moeder kolft, zal de baby minder actief aan de borst drinken.
- Problemen met kolven: Pijn bij het kolven, te weinig kolven, een verkeerd kolfprogramma of een niet goed passende kolfschelp kunnen de melkproductie beïnvloeden.
- Stress bij de moeder: Stress kan de toeschietreflex belemmeren doordat het de aanmaak van oxytocine kan remmen.
- Gebruik van bepaalde kruiden of medicatie: Sommige kruiden (zoals salie, munt, kervel, zoethout, peterselie en lavas) en medicijnen (zoals bepaalde anticonceptiepillen) kunnen de melkaanmaak remmen.
- Te weinig drinken: Onvoldoende vochtinname kan de melkproductie negatief beïnvloeden.
- Roken en alcoholgebruik: Deze gewoonten kunnen een negatief effect hebben op de toeschietreflex en melkproductie.
- Menstruatie: Hormonale veranderingen tijdens de menstruatie kunnen tijdelijk invloed hebben.
- Gebruik van een fopspeen of fles: Dit kan de zuigbehoefte bevredigen, waardoor de baby minder vaak en minder effectief aan de borst drinkt.
- Medische problemen: Dit kan variëren van te weinig melkklierweefsel en hormonale afwijkingen tot problemen na een borstoperatie of schildklierproblemen.
Wat U Kunt Doen om de Melkproductie te Stimuleren
De melkproductie wordt geregeld via vraag en aanbod. Hoe vaker u aanlegt of kolft, hoe meer melk u aanmaakt. Hieronder vindt u diverse strategieën om uw melkproductie te stimuleren.
Aanleggen en Voeden
- Veel huid-op-huidcontact: Breng veel tijd door met uw baby, bijvoorbeeld door een draagdoek te gebruiken of samen in bad te gaan. Huidcontact is ontspannend en stimuleert de borstvoedingshormonen, waardoor de baby vaak zelf de weg naar de borst vindt.
- Vaak aanleggen: Volg de voedingssignalen van uw baby en leg hem aan zodra hij wil drinken. Vermijd het geven van een fopspeen, omdat dit voedingssignalen kan maskeren.
- Effectief drinken controleren: Let erop of uw baby goed aan de borst ligt, actief drinkt en slikgeluiden maakt. Borstvoeding mag niet pijnlijk zijn.
- Wisselvoeden: Wissel van borst zodra uw baby overgaat van actief drinken naar sabbelen. U kunt tijdens één voeding 2 tot 4 keer wisselen.
- Borstcompressie: Als uw baby zuigt maar niet slikt, kunt u de melkstroom vergroten door de borst met uw hand te ondersteunen en druk uit te oefenen wanneer de baby zuigt. Ontspan de druk als de baby pauzeert.

Kolven
- Direct na het aanleggen kolven: Kolf een aantal keren per dag direct na het voeden om de melkproductie extra te stimuleren. De afgekolfde melk kan als bijvoeding dienen.
- Frequentie van kolven bij bijvoeding: Als u op advies van een arts tijdelijk kunstvoeding of donormoedermelk bijgeeft, kolf dan net zo vaak als u bijvoeding geeft.
- Kolfschelp controleren: Zorg ervoor dat de kolfschelp goed past om effectief te kunnen kolven.
- Stimuleren van de melkstroom: Warmte en een lichte borstmassage vooraf kunnen helpen om de melk beter te laten stromen. Start het kolfapparaat eventueel opnieuw op de eerste stand voor extra stimulatie.
- Ontspanning en routine: Een ontspannen sfeer en een vaste routine tijdens het kolven bevorderen de melkstroom. Huid-op-huidcontact, denken aan uw baby en de geur van uw baby kunnen hierbij helpen.
- Experimenteren met kolfstanden: Probeer verschillende standen en zuigkrachten uit om de hoogste comfortabele stand te vinden. Kolven mag geen pijn of irritatie veroorzaken.
- Nakolven met de hand: Kolven met de hand na gebruik van het kolfapparaat kan de melkproductie flink verhogen door de borst extra te legen.
- Vaker kolven: Vaker korter kolven geeft meer stimulatie dan minder vaak lang. Probeer 8 tot 10 keer per dag te kolven, verdeeld over 24 uur. Overweeg om 1 tot 2 dagen extra vaak te kolven (10 tot 12 keer).
- Clusterkolven (Powerkolven): Dit bootst de signalen van een baby na om de melkproductie te verhogen. Gebruik een dubbelzijdige elektrische kolf gedurende één uur per dag, met korte pauzes.
6 TIPS OM JE MELKPRODUCTIE TE VERHOGEN | Borstvoeding | Kolven | Kruiden | Medicijnen |Clusterkolven
Medicatie en Hulpmiddelen
- Oxytocine neusspray: Indien u moeite heeft met het krijgen van een toeschietreflex, kan uw huisarts oxytocine neusspray voorschrijven. Oxytocine is het hormoon dat de toeschietreflex opwekt. De spray wordt één keer in elk neusgat toegediend, waarna direct met kolven of voeden wordt begonnen.
- Domperidon: Dit medicijn, oorspronkelijk tegen misselijkheid, kan bij borstvoeding de melkproductie verhogen door het hormoon prolactine te stimuleren. Het is alleen op recept verkrijgbaar.
- Syntocinonspray: Een neusspray met synthetisch oxytocine. De effectiviteit is niet altijd voldoende bewezen en wordt daarom alleen voorgeschreven als andere methoden niet werken.
Dieet en Levensstijl
- Gezonde voeding: Zorg voor een gezond en gevarieerd dieet. Hoewel sommige voedingsmiddelen zoals havermout worden genoemd als melkproductie-stimulerend, is dit niet altijd wetenschappelijk bewezen.
- Voldoende drinken: Moedermelk bestaat voor 88% uit water. Het is daarom cruciaal om voldoende (water) te drinken, ongeveer 2,5 tot 3 liter per dag.
- Vermijden van remmende middelen: Gebruik geen kruiden (zoals salie, munt, kervel, zoethout, peterselie, lavas) of medicijnen die de melkaanmaak remmen.
- Leefstijl: Vermijd roken en beperk alcoholgebruik, aangezien deze de toeschietreflex negatief kunnen beïnvloeden.
Voedingsmiddelen die de Melkproductie Kunnen Ondersteunen
Hoewel wetenschappelijk bewijs vaak beperkt is, worden de volgende voedingsmiddelen door moeders gebruikt om de borstvoeding te stimuleren:
- Havermout: Rijk aan volkoren vezels en eiwitten, wat kan bijdragen aan een stabiele bloedsuikerspiegel en mogelijk een positieve invloed heeft op de melkproductie.
- Eiwitten: Essentieel tijdens de zwangerschap en kraamtijd. Eieren zijn een goede bron van "complete proteïnen".
- Gezonde vetten: Zoals te vinden in avocado, lijnzaadolie, kokosolie, olijfolie en noten. Noten bevatten ook tryptofaan, wat kan bijdragen aan de aanmaak van serotonine.
- Gefermenteerde voeding: Griekse yoghurt (van rauwe melk) bevat probiotica die het immuunsysteem kunnen ondersteunen. Kies bij voorkeur voor varianten zonder suiker of zoetstoffen.
- Bonen en peulvruchten: Rijk aan vezels, eiwitten, ijzer, zink en calcium, wat kan helpen bij het energieniveau en de aanmaak van moedermelk.
- Fruit en groenten: Een gevarieerd dieet met veel fruit en groenten levert belangrijke vitaminen en mineralen.
- Omega 3 vetzuren: Belangrijk voor de hersenontwikkeling van de baby en kunnen ontstekingsremmend werken.
- Zilvervliesrijst: Bevat vezels en kan de aanmaak van serotonine bevorderen, wat kan helpen bij slaap en stressmanagement.
- Dadels: Bekend als lactogeen, wat betekent dat ze de melkproductie bij zogende moeders kunnen verhogen.

Wanneer Professionele Hulp Zoeken
Als u twijfelt of uw baby voldoende melk krijgt, of als u aanhoudende problemen ervaart met de melkproductie, is het raadzaam om contact op te nemen met een lactatiekundige. Zij kan de oorzaak vaststellen en u helpen met een passend advies en ondersteuning.
tags: #wat #stimuleerd #de #borstvoeding