Rechten en bescherming van zwangere werknemers op de werkplek

Een werkgever mag een werknemer niet ongelijk behandelen op basis van zwangerschap of een kinderwens. Dit geldt voor alle aspecten van het werk, van sollicitatie en promotie tot contractverlenging. Discriminatie op basis van geslacht, inclusief zwangerschap, is in Nederland verboden.

Zwangerschap en sollicitatie

Tijdens een sollicitatiegesprek hoeft u niet te vertellen dat u zwanger bent of een kinderwens heeft, zelfs als de werkgever hiernaar vraagt. U kunt er zelf voor kiezen om dit wel te delen, maar de werkgever mag dit niet gebruiken als reden om u af te wijzen voor een baan. Dit geldt ook voor tijdelijke functies of werk via een uitzendbureau.

Een werkgever mag een sollicitante niet afwijzen, zelfs niet voor werk dat potentieel risicovol is tijdens de zwangerschap, op basis van haar zwangerschap of kinderwens. De werkgever mag ook niet vragen naar kinderopvangregelingen.

Bescherming tijdens het dienstverband

Uw werkgever mag u niet ontslaan of weigeren uw tijdelijke contract te verlengen omdat u zwanger bent of wilt worden. Hoewel een tijdelijk contract wel kan aflopen tijdens de zwangerschap, mag de zwangerschap niet de reden zijn voor niet-verlenging. Na uw zwangerschapsverlof heeft u recht op terugkeer in uw oude functie. Als de werkgever u weigert terug te laten keren omdat u moeder bent geworden, is er sprake van zwangerschapsdiscriminatie.

Een werkgever mag de arbeidsvoorwaarden van een zwangere werknemer niet wijzigen vanwege haar zwangerschap. De functie, het aantal uren en het salaris moeten gelijk blijven, zowel tijdens als na de zwangerschap.

Rechten op het werk tijdens de zwangerschap

Als u zwanger bent, heeft u specifieke rechten om uw werk veilig en gezond te kunnen voortzetten:

• Veilig en gezond werken: Uw werkgever is verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Dit kan betekenen dat uw taken aangepast moeten worden.
• Aangepaste werktijden en extra pauzes: U heeft recht op aangepaste werktijden en extra pauzes, tot maximaal een achtste van uw werkdag.
• Geen blootstelling aan gevaarlijke stoffen: U mag tijdens uw zwangerschap niet werken met gevaarlijke stoffen en niet te veel tillen of dragen.
• Doorbetaling bij controles: U wordt doorbetaald als u tijdens uw werk controles heeft die verband houden met uw zwangerschap.
• Gelijke kansen op promotie: U moet dezelfde kansen op promotie behouden als uw niet-zwangere collega's.

Ziekte tijdens de zwangerschap

Als u ziek bent door uw zwangerschap, heeft u recht op 100% van uw loon doorbetaald. Als de ziekte niet gerelateerd is aan uw zwangerschap, ontvangt u minimaal 70% van uw loon doorbetaald. In sommige gevallen neemt het UWV de loondoorbetaling over via een ziektewetuitkering.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof

U heeft recht op minimaal 16 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Bij een meerling (tweeling of meer) is dit minimaal 20 weken. De geboorte van uw baby moet binnen twee dagen na de bevalling aan uw werkgever worden gemeld.

Rechten na de bevalling

Na de bevalling heeft u ook na de bevalling nog extra rechten:

• Ouderschapsverlof: U kunt gebruikmaken van ouderschapsverlof. De eerste 9 weken hiervan worden doorbetaald, daarna is het verlof onbetaald.
• Kolven of borstvoeding geven: U heeft recht om onder werktijd te kolven of borstvoeding te geven. Dit geldt voor de eerste 9 maanden na de bevalling.
• Aangepaste werktijden: U heeft recht op aangepaste werktijden tot 6 maanden na de bevalling, inclusief extra pauzes.
• Geen overwerk en nachtdiensten: Tot 6 maanden na de bevalling mag u geen overwerk verrichten en geen nachtdiensten draaien.

Melden van discriminatie en mogelijke stappen

Als u vermoedt dat u benadeeld wordt op uw werk vanwege uw zwangerschap of kinderwens, zijn er verschillende stappen die u kunt ondernemen:

1. Gesprek met leidinggevende: Bespreek uw vermoedens eerst met uw leidinggevende. Bereid dit gesprek goed voor door uw rechten als zwangere werknemer te kennen en eventuele aanvullende afspraken in uw cao te raadplegen.
2. Ondernemingsraad of vertrouwenspersoon: Als een gesprek met de leidinggevende niet helpt, kunt u advies inwinnen bij de ondernemingsraad of een vertrouwenspersoon.
3. Melding bij vakbond of klacht indienen: Als de organisatie het probleem niet naar tevredenheid oplost, kunt u contact opnemen met een vakbond, een klacht indienen bij het College voor de Rechten van de Mens, of een melding maken bij een lokaal anti-discriminatiebureau.
4. Controle door Nederlandse Arbeidsinspectie: De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of bedrijven zich aan de antidiscriminatieregels houden, inclusief die met betrekking tot zwangerschap.

Het College voor de Rechten van de Mens onderzoekt klachten over discriminatie. Als er sprake is van discriminatie, kan het College de naam van het bedrijf openbaar maken. U kunt ook een schadevergoeding vorderen bij de rechter.

Rol van de werkgever bij zwangerschap en werk

Werkgevers hebben een zorgplicht om ervoor te zorgen dat zwangere werknemers veilig en gezond kunnen werken. Dit omvat:

• Het uitvoeren van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) waarin specifieke risico's voor zwangere werknemers worden meegenomen.
• Het tijdig aanpassen van werkzaamheden of aanbieden van ander passend werk indien de eigen functie niet meer uitgeoefend kan worden.
• Het zorgen voor een veilige werkomgeving en het tegengaan van discriminatie.
• Het faciliteren van gesprekken over werkdruk en het bieden van ondersteuning, eventueel met hulp van een bedrijfsarts of praktijkondersteuner.
• Het zorgen voor een hygiënische kolfruimte indien gewenst.

Het is belangrijk dat werkgevers en werknemers open communiceren over de zwangerschap en mogelijke aanpassingen op de werkplek. Dit helpt om onnodig verzuim te voorkomen en zorgt voor een prettige werkomgeving voor de zwangere werknemer.

tags: #werkgever #niet #blij #met #zwangerschap