Het HCG-hormoon: Toepassingen en Controverses

Inleiding tot het HCG-hormoon

Het humaan choriongonadotrofine (hCG) is een hormoon dat een cruciale rol speelt tijdens de zwangerschap. Het wordt geproduceerd door de trofoblastcellen, die zich ontwikkelen tot de placenta. hCG is al vroeg in de zwangerschap aantoonbaar, zowel in het bloed als in de urine, en speelt een sleutelrol in het ondersteunen van de zwangerschap en het veroorzaken van diverse lichamelijke reacties.

Oorspronkelijk werd de inzameling van urine van zwangere vrouwen rond 1930 gestart om er een geneesmiddel van te maken dat hCG bevat. Deze medicijnen, zoals Pregnyl en Brevactid, worden gebruikt om de eisprong te stimuleren en zijn essentieel bij IVF-behandelingen. Echter, de toepassing van hCG als afslankmiddel is onderwerp van aanzienlijke controverse.

De HCG-Afslankkuur: Werkingsmechanisme en Geschiedenis

De afslankkuur, die ruim 3 weken duurt, is gebaseerd op een strikt vetvrij dieet van ongeveer 500 kilocalorieën per dag, gecombineerd met een kleine injectie van het HCG-hormoon. Het idee achter deze kuur is dat het hormoon het hongergevoel zou onderdrukken en de vetverbranding zou stimuleren.

Dit concept werd ruim 50 jaar geleden geïntroduceerd door de Britse arts Albert Simeons. Hij ontdekte dat een kleine hoeveelheid hCG vet sneller zou losmaken, de vetverbranding zou bevorderen en tegelijkertijd het hongergevoel zou verminderen. In de vroege jaren zestig werd het dieet ook in Nederland bekend en won langzaam aan populariteit.

Illustratie van het HCG-molecuul en zijn structuur.

Controverses en Wettelijke Status

Ondanks dat de HCG-kuur toegestaan is, is deze tegenwoordig nogal controversieel. Een belangrijk punt van kritiek is dat het HCG-hormoon wordt gewonnen uit de urine van zwangere vrouwen. Hoewel het HCG-hormoon niet wetenschappelijk is bewezen effectief te zijn bij mannen en vrouwen die willen afvallen, ageert het Ministerie van Volksgezondheid (VWS) tegen het gebruik ervan als afslankmiddel.

Sinds 2011 treedt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) harder op tegen bedrijven die HCG voor dit doeleinde aanprijzen. Hoewel de HCG-kuur legaal is, blijft de organisatie Moeders voor Moeders (MvM) zich fel verzetten tegen het zogenaamde ‘oneigenlijk gebruik’ van HCG. Sandra Hoes, productmanager bij MvM, benadrukt dat zij het zeer betreuren dat geneesmiddelen die van het HCG-hormoon zijn gemaakt, voor andere doeleinden worden voorgeschreven dan waarvoor ze bedoeld zijn. Zij hebben echter als producent van de grondstof geen invloed op het voorschrijfgedrag van artsen.

Medische Toepassingen van HCG

HCG speelt een vitale rol in de zwangerschap, onder meer door de aanmaak van nieuwe eicellen te voorkomen en de innesteling van de bevruchte eicel te ondersteunen. Het hormoon zorgt er ook voor dat het gele lichaam, dat progesteron aanmaakt, niet wordt afgebroken. Dit progesteron is essentieel voor het behoud van het baarmoederslijmvlies, wat de groei van het embryo faciliteert. Zonder hCG zou het embryo niet kunnen overleven.

HCG wordt ook gebruikt in de diagnostiek. Bij trofoblastziekten, waarbij de trofoblastcellen ongecontroleerd hCG blijven produceren, kunnen er veel hogere concentraties hCG in het bloed aanwezig zijn dan bij een normale zwangerschap. Dit kan leiden tot versterkte zwangerschapsklachten zoals misselijkheid en braken. De meting van hCG is ook belangrijk bij het monitoren van het herstel na een mola-zwangerschap, waarbij de hCG-waarden geleidelijk moeten dalen.

Grafiek die de verwachte daling van hCG-waarden na een mola-zwangerschap weergeeft.

Wetenschappelijk Onderzoek naar HCG en Zwangerschapskwalen

Recent onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, suggereert dat het hormoon GDF15 een belangrijke rol speelt bij zwangerschapsmisselijkheid. Hogere waarden van GDF15 tijdens de zwangerschap kunnen leiden tot misselijkheid, vooral in het eerste trimester. Vrouwen met hyperemesis gravidarum, een extreme vorm van zwangerschapsmisselijkheid, hebben significant hogere bloedhoeveelheden van dit hormoon.

Het onderzoek wijst ook op het belang van de hoeveelheid GDF15 die iemand al vóór de zwangerschap in het lichaam had. Vrouwen met een van nature hoge GDF15-waarde door een zeldzame bloedaandoening hadden bijvoorbeeld nauwelijks last van misselijkheid. Deze ontdekking kan leiden tot de ontwikkeling van effectievere behandelingen en medicatie, en mogelijk zelfs tot het voorkomen van (extreme) zwangerschapsmisselijkheid.

HCG in de Diagnostiek en Behandeling

De chemische structuur van hCG bestaat uit twee delen: een alfa-keten en een beta-keten. Deze ketens kunnen afzonderlijk of gekoppeld voorkomen. Verschillende meetmethodes in laboratoria kunnen niet alle varianten van hCG meten, wat kan leiden tot variaties in meetresultaten tussen laboratoria.

In de geneeskunde kan het meten van hCG-waarden helpen bij het vaststellen van de zwangerschapsduur en het monitoren van het verloop van de zwangerschap. Een hCG-waarde boven de 10 IU/L duidt op zwangerschap. Verdubbeling van de hCG-waarden elke 48 tot 72 uur in de eerste 8 weken van de zwangerschap is normaal. De waarden bereiken een piek tussen week 7 en 12 en dalen daarna geleidelijk. Afwijkingen in de stijging of daling van hCG kunnen wijzen op complicaties zoals een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Inzicht in hCG-waarden in de vroege zwangerschap 📈🤰

HCG en Gerelateerde Producten

Van den Berg, die in zijn kliniek In Balans al 19 jaar de HCG-kuur aanbiedt, benadrukt dat de toegepaste dosis van 150 eenheden HCG aanzienlijk lager is dan de hoeveelheid die een zwangere vrouw dagelijks produceert (tot wel 200.000 eenheden). Hij verklaart dat HCG in combinatie met dieet en leefregels helpt het dieet vol te houden zonder hongergevoel en met voldoende energie.

Hij uit zich echter kritisch over aanbieders van zogenaamd ‘Bio-HCG’. Deze producten bevatten niet het hormoon HCG, maar worden wel zo aangeprezen dat onoplettende consumenten gemakkelijk misleid kunnen worden. Van den Berg benadrukt dat HCG niet nagemaakt kan worden en dat deze aanbieders misbruik maken van de onwetendheid van consumenten.

Het HCG-hormoon en Zwangerschapstesten

Een zwangerschapstest maakt gebruik van de detectie van hCG in de urine. Voor een positieve zwangerschapstest moet de hCG-waarde in de urine ongeveer 25 IU/l zijn. Deze waarde kan vanaf de eerste dag van een gemiste menstruatie (NOD) worden gemeten, hoewel een week later meer zekerheid biedt. Een bloedtest, die al een week na de eisprong kan worden afgenomen met een verwijzing van de huisarts, is betrouwbaarder maar vereist laboratoriumanalyse.

De hoeveelheid hCG in het lichaam wordt gemeten in International Units per liter (IU/I). Deze hoeveelheid varieert gedurende de zwangerschap en kan worden gebruikt om de zwangerschapsduur in te schatten. Een verhoogd hCG-gehalte in een vroeg stadium kan wijzen op een meerlingzwangerschap of, in sommige gevallen, op de aanwezigheid van trisomie 21. Echter, de hCG-waarden alleen zijn niet voldoende om dergelijke diagnoses te stellen.

HCG en de Schildklierfunctie

Vrouwen met een mola-zwangerschap kunnen soms last hebben van een te snel werkende schildklier. Dit komt doordat het hCG-hormoon structureel lijkt op het schildklierhormoon TSH (Thyroid-Stimulating Hormone). Hierdoor kan de schildklier versneld gaan werken. Dit effect is meestal tijdelijk en verdwijnt naarmate de hCG-waarden dalen.

HCG in Onderzoek en Ontwikkeling

Er wordt ook onderzoek gedaan naar nieuwe toepassingen van stoffen afgeleid van het HCG-hormoon. Het medicijn EA-230, afgeleid van HCG, wordt onderzocht op zijn beschermende werking bij patiënten die een open hartoperatie ondergaan. Dit medicijn is gebaseerd op de ontdekking dat bij zwangere vrouwen de ontstekingsreactie van het lichaam wordt onderdrukt, een proces dat mogelijk door zwangerschapshormonen wordt beïnvloed.

Schema van de verschillende stadia van zwangerschap en de rol van hCG.

tags: #wetenschappelijk #artikel #hcg #hormoon