Oorzaken van een uitblijvende menstruatie bij een negatieve zwangerschapstest

Het uitblijven van de menstruatie kan verwarrend zijn, zeker wanneer een zwangerschapstest negatief is. Dit betekent niet automatisch dat er niets aan de hand is; er zijn diverse redenen waarom de menstruatie kan uitblijven, zelfs als zwangerschap niet de oorzaak is.

Factoren die de menstruatiecyclus beïnvloeden

De menstruatiecyclus wordt grotendeels gereguleerd door hormonen. Verstoringen in de hormoonhuishouding, door uiteenlopende oorzaken, kunnen leiden tot het uitblijven van de eisprong en daarmee de menstruatie. Dit kan resulteren in een situatie waarin men niet ongesteld en niet zwanger is.

Wanneer de menstruatie uitblijft, vindt er geen eisprong plaats. Dit betekent dat men tijdelijk niet vruchtbaar is. De vruchtbaarheid kan echter op elk moment terugkeren; de volgende cyclus kan bijvoorbeeld wel weer een eisprong plaatsvinden. Om ongewenste zwangerschap te voorkomen, is het gebruik van anticonceptie aan te raden.

Meest voorkomende oorzaken van een uitblijvende menstruatie

Er zijn diverse redenen waarom de menstruatie kan uitblijven, ook al is er geen sprake van zwangerschap:

Hormonale schommelingen

Schommelingen in de hormoonhuishouding kunnen leiden tot een onregelmatige of uitblijvende menstruatie. Dit komt met name voor bij jonge vrouwen in de eerste jaren van hun menstruatiecyclus, maar ook vrouwen die altijd al een onregelmatige cyclus hebben gehad, kunnen hiermee te maken krijgen.

Stress

Langdurige stress kan leiden tot de aanmaak van stresshormonen. Deze hormonen kunnen de menstruatiecyclus verstoren doordat de hersenen minder hormonen aanmaken die essentieel zijn voor de eisprong. Het gevolg kan zijn dat de menstruatie uitblijft.

Gewichtsverlies, ondergewicht en overgewicht

Een laag lichaamsvetpercentage kan ertoe leiden dat er geen eisprong plaatsvindt, aangezien het lichaam voldoende energie nodig heeft voor een zwangerschap. Naast ondergewicht kan ook overgewicht de hormoonhuishouding uit balans brengen, wat kan resulteren in het uitblijven van de menstruatie. Vaak komt de menstruatie weer op gang zodra het lichaamsgewicht weer binnen een gezond bereik valt.

Anticonceptie

Bepaalde vormen van anticonceptie, zoals de pil, de prikpil of een hormoonspiraaltje, kunnen ervoor zorgen dat de menstruatie uitblijft. Na het stoppen met anticonceptie kan de vruchtbaarheid zich meestal snel herstellen, al kan het bij sommige vrouwen langer duren voordat de cyclus weer normaal verloopt (gemiddeld tot een half jaar).

Medicijngebruik

Sommige medicijnen kunnen tijdelijk leiden tot het uitblijven van de menstruatie. Voorbeelden hiervan zijn medicijnen die worden voorgeschreven bij psychose, depressie of angststoornissen.

Extreme lichaamsbeweging (topsport)

Net als bij stress en ondergewicht kan extreme fysieke inspanning de hormoonhuishouding verstoren. Dit kan leiden tot het overtijd zijn of een tijdelijk uitblijven van de menstruatie.

Ziekte

Ziekte, zowel acuut als chronisch, kan leiden tot schommelingen in de hormoonhuishouding. Een griepje kan bijvoorbeeld al invloed hebben op het uitblijven van de menstruatie.

Verstoord dag- en nachtritme

De menstruatiecyclus is gekoppeld aan de biologische klok. Een verstoord dag- en nachtritme, bijvoorbeeld door nachtdiensten, kan de cyclus ontregelen en ervoor zorgen dat men overtijd is.

De overgang

Wanneer er onvoldoende eicellen aanwezig zijn voor een eisprong, kan dit duiden op de (vervroegde) overgang. De productie van oestrogeen en progesteron neemt af, wat leidt tot steeds vaker uitblijvende menstruaties en onvruchtbaarheid.

Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)

Vrouwen met PCOS hebben vaak grotere eierstokken met cysten. Dit leidt tot een overmatige productie van mannelijke hormonen, wat de eisprong en menstruatie kan belemmeren.

Borstvoeding

Tijdens volledige borstvoeding na de bevalling blijft de menstruatie vaak de eerste zes maanden uit. De hormonen die vrijkomen bij borstvoeding onderdrukken namelijk het hormoon dat de eisprong initieert.

Levensstijl

Een minder gezonde levensstijl kan de hormonen negatief beïnvloeden. Denk hierbij aan een dieet met veel suikers en verkeerde vetten, intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen (zoals gluten of lactose), roken, overmatig alcoholgebruik of drugsgebruik. Ook slaaptekort kan een rol spelen.

Wanneer medische hulp zoeken?

Overtijd zijn betekent niet automatisch zwangerschap. Het uitblijven van de menstruatie heeft vaak een onschuldige oorzaak. Indien de menstruatie echter meerdere maanden uitblijft, of indien er zorgen zijn, is het raadzaam om een afspraak te maken met de huisarts. Langdurig uitblijven van de menstruatie (langer dan zes maanden na een eerdere regelmatige cyclus) wordt secundaire amenorroe genoemd. Hoewel dit vaak vanzelf herstelt, is medisch onderzoek aan te raden, met name in de volgende gevallen:

• Er is een kinderwens.
• Er is sprake van snelle gewichtstoename.
• Naast het uitblijven van de menstruatie treden andere klachten op, zoals buikpijn.
• Er is sprake van extreme stress.
• De BMI duidt op ondergewicht.

Zwangerschapstesten en het timingseffect

Wanneer men overtijd is, is het verleidelijk om zo snel mogelijk een zwangerschapstest te doen. De timing van de test kan echter invloed hebben op de betrouwbaarheid van de uitslag.

1 dag overtijd

Een zwangerschapstest kan al gedaan worden wanneer men 1 dag overtijd is. Vroege zwangerschapstesten kunnen zelfs tot vier dagen voor de verwachte menstruatie (NOD) een uitslag geven, al zijn deze minder betrouwbaar. Bij een negatieve uitslag op de NOD is het raadzaam om twee dagen later opnieuw te testen.

2 dagen overtijd

Met 2 dagen overtijd is de kans op een positieve zwangerschapstest groter, aangezien de hoeveelheid hCG (zwangerschapshormoon) elke twee tot drie dagen verdubbelt. Bij twijfel aan de testuitvoering kan opnieuw getest worden, bij voorkeur met ochtendurine.

3 dagen overtijd

Bij 3 dagen overtijd is de hoeveelheid hCG doorgaans hoog genoeg voor een betrouwbare testuitslag. Een negatieve uitslag is dan waarschijnlijk correct. Bij een onregelmatige cyclus kan een herhalingstest na enkele dagen zinvol zijn.

4 dagen overtijd

Herhaald testen na 4 dagen overtijd is alleen zinvol bij een onregelmatige cyclus. Een digitale zwangerschapstest kan hierbij duidelijkheid bieden.

5 dagen overtijd

Met 5 dagen overtijd is de kans op een te lage hCG-productie vrijwel nihil. Een negatieve testuitslag duidt dan waarschijnlijk op het niet-zwanger zijn. Bij aanhoudende onzekerheid of zorgen, is overleg met de huisarts aan te raden.

Buikpijn: meer dan menstruatieklachten

Buikpijn, met name krampen in de onderbuik, wordt vaak geassocieerd met de menstruatie. Echter, deze pijn kan ook andere oorzaken hebben.

Oorzaken van buikpijn per locatie

• Krampen of steken in onderbuik: Kan wijzen op menstruatie, voedselvergiftiging, prikkelbare darm syndroom (PDS) of maagzweer.
• Links onder buikpijn: Mogelijk een ontsteking in de dikke darm (colitis ulcerosa), diverticulitis, of pijn gerelateerd aan de eierstokken of endometriose.
• Buikpijn rechterzijkant: Kan duiden op blindedarmontsteking of pijn aan de eierstok.
• Buikpijn bovenbuik (rechts): Galstenen of galblaasproblemen. Bij linkszijdige bovenbuikpijn kan er sprake zijn van een alvleesklierprobleem, vaak gepaard gaand met misselijkheid en een opgeblazen gevoel.
• Pijn in onderbuik én onderrug: Vaak gerelateerd aan menstruatieklachten of een blaasontsteking. Pijn specifiek in de onderrug kan wijzen op PDS.
• Zeurend gevoel onderbuik en rond de navel: Kan duiden op een ontsteking in de dunne darm (ziekte van Crohn), parasitaire of bacteriële infecties, gluten- of lactose-intolerantie.

Menstruatiekrampen zonder menstruatie

Wanneer men menstruatieachtige krampen ervaart maar niet ongesteld is, kunnen de volgende oorzaken een rol spelen:

1. Prikkelbaar darmsyndroom (PDS): Stress kan de symptomen van PDS verergeren, leidend tot hevige buikkrampen door darmcontracties.
2. Verrekte spier: Een verrekte buikspier kan pijn en samentrekkingen veroorzaken. Rust en voldoende hydratatie helpen bij herstel.
3. Constipatie: Moeilijke stoelgang kan leiden tot hevige krampen door samentrekkingen van de darmspieren. Vezelrijk voedsel en voldoende waterinname kunnen helpen.
4. Inflammatoire darmziekte (IBD): Een chronische auto-immuunziekte die maagzweren, diarree en krampen veroorzaakt. Medische diagnose en behandeling zijn noodzakelijk.
5. Ovulatie: Rond de eisprong kan de vrijgave van prostaglandine krampen veroorzaken, ook al is de menstruatie nog niet begonnen.
6. Lucht in de darmen: Ophoping van lucht kan leiden tot krampachtige pijn. Het laten van winden kan verlichting bieden.
7. Diverticulitis: Ontsteking van uitstulpingen in de dikke darm kan krampen, koorts en misselijkheid veroorzaken.

Zwangerschap en menstruatieachtige krampen

Tijdens de zwangerschap, vooral in het begin, is het normaal om menstruatieachtige krampen te ervaren. Dit komt door:

• Groei van de baarmoeder: Zwangerschapshormonen zorgen ervoor dat de baarmoeder uitzet, wat krampen kan veroorzaken.
• Voorbereiding op de bevalling: Rond 37 weken zwangerschap kunnen samentrekkingen van de baarmoeder lijken op menstruatiepijn.
• Blaasontsteking: Vaker voorkomend bij zwangere vrouwen en kan zeurende buikpijn veroorzaken. Symptomen zijn branderigheid bij het plassen en vaak kleine beetjes plassen.

Bij bloedverlies naast de krampen is het raadzaam direct contact op te nemen met de verloskundige of arts, aangezien dit in zeldzame gevallen kan duiden op een miskraam.

Definitie van overtijd zijn

Officiële definitie: men spreekt van een te late menstruatie of overtijd zijn wanneer de menstruatie 8 dagen na de verwachte datum nog niet is begonnen. De cycluslengte varieert normaal gesproken tussen de 21 en 35 dagen. Een cyclus langer dan 42 dagen wordt oligomenorroe genoemd, en meer dan 6 maanden zonder menstruatie na een eerdere regelmatige cyclus is secundaire amenorroe.

Andere oorzaken voor het uitblijven van de menstruatie

Naast de reeds genoemde factoren, zijn er nog enkele minder voorkomende oorzaken:

• Chirurgische ingrepen: Operaties aan de baarmoeder of baarmoedermond.
• Schildklierproblemen: Een te hoge of te lage schildklierhormoonproductie kan de cyclus beïnvloeden.
• Vervroegde overgang: Voor het 40e levensjaar.
• PCOS: Zoals eerder genoemd, beïnvloedt dit de eisprong en menstruatie.
• Verhoogde prolactineproductie: Kan leiden tot melkproductie uit de borsten.
• Overproductie van mannelijke hormonen: Door de eierstokken of bijnieren.

Zwangerschapssymptomen bij uitblijvende menstruatie

Wanneer de menstruatie uitblijft, kunnen verschillende zwangerschapssymptomen optreden:

• Niet ongesteld (overtijd): Het eerste en meest duidelijke teken.
• Misselijkheid en overgeven: Vaak 'ochtendmisselijkheid' genoemd, maar kan op elk moment van de dag optreden door het hCG-hormoon.
• Gevoelige borsten: Spanning, gevoeligheid en vergroting van de borsten.
• Huidveranderingen: Toename van pigmentatie rondom navel, tepels, borsten, schaamlippen en gezicht.
• Vermoeidheid: Het lichaam verbruikt veel energie voor de groei van de baby.
• Verstopping en opgeblazen gevoel: Door vertraagde darmwerking door progesteron.
• Hoofdpijn: Vaak gerelateerd aan andere zwangerschapssymptomen.
• Vaker plassen: Door druk van de groeiende baarmoeder op de blaas en toegenomen bloedvolume.
• Stemmingswisselingen: Hormonale veranderingen beïnvloeden de stemming.

tags: #1 #week #overtijd #krampen