Je kind wil geen speen. Daarom lees je waarschijnlijk dit artikel. Wees gerust, er is geen nood aan de man. Misschien is het geluk juist aan jouw zijde. Lees snel door welke mogelijkheden er voor jou zijn en kies wat er goed bij jullie past.
Waarom een fopspeen gebruiken?
Het proces van een baby laten wennen aan een speen is een belangrijk onderdeel van de vroege ontwikkeling. Het begint vaak met het introduceren van de speen op een moment waarop de baby kalm en ontspannen is, zoals tijdens het voeden of wanneer ze in hun wiegje liggen. Het is essentieel om geduldig te zijn en de baby de ruimte te geven om de speen op hun eigen tempo te verkennen. Soms kan het even duren voordat ze comfortabel zijn met de speen in hun mond, dus zachte aanmoediging en geruststelling zijn cruciaal. Het laten wennen aan de speen kan helpen bij het kalmeren van de baby en kan zelfs bijdragen aan het verminderen van de behoefte aan duimen of andere zuiggewoonten, terwijl het ook de ouders wat welkome rust kan brengen.
Waarom wordt een fopspeen gebruikt? Omdat zuigen een onrustige of huilende baby kalmeert. Een baby wil graag zuigen, en misschien wil of kun je je baby niet altijd aanleggen als hij wil zuigen. Een fopspeen is dan een uitkomst; het is een handig vervangingsmiddel voor jou. Zuigen heeft een kalmerende werking. Een baby wil daarom ook graag zuigen, zeker wanneer hij zich ongemakkelijk voelt. Een fopspeen gebruiken ouders vaak om een huilende of onrustige baby te kalmeren.
Een fopspeen is vooral in de eerste maanden aan te raden omdat baby's een natuurlijke zuigbehoefte hebben die hen kalmeert als ze hun vingers nog niet naar hun mond kunnen bewegen. Daarnaast kan een speen volgens onderzoek het risico op wiegendood verlagen. Baby’s hebben een zuigbehoefte. In de buik zuigen alle baby’s op hun vingers. Omdat in de buik weinig ruimte is en de vingers automatisch dichtbij de mond zitten, gaat dit vrij eenvoudig. Eenmaal uit de buik is deze handeling een stuk lastiger voor je baby. Pasgeboren baby’s kunnen niet zelf hun vingers naar hun mond bewegen, dit komt gemiddeld pas na 4 maanden. Hierdoor kan het nodig zijn je baby op een andere manier te kalmeren, bijvoorbeeld door te zuigen aan de borst, fles of speen.
De redenen achter het huilen van je baby
Misschien wil je dat je kind stopt met huilen. Het huilen van je eigen kind kan door merg en been gaan. Het liefst wil je dat dit zo snel mogelijk stopt. Niet alleen voor je kind maar ook voor jezelf. De makkelijkste optie is vaak een speen in de mond van de kleine stoppen. Je merkt dan dat de baby stopt met huilen. Je moet je realiseren dat huilen de enige manier van communiceren is voor baby’s. Op die manier trekken ze de aandacht van hun papa of mama en willen ze aangeven dat er wat aan de hand is. Maar wat er dan aan de hand is, dat is de vraag. Dat is aan jou om uit te zoeken. En dat kan soms een hele zoektocht zijn.
Ga na waarom jij denkt waarom je kindje huilt en wat voor jou de reden is om je kind de speen te willen geven. Dus als je kind niet veel huilt, zou ik er niet eens aan beginnen als ik jou was.
Alternatieven voor de fopspeen
Je kunt proberen om de duim zachtjes in het mondje van je kind te duwen. Misschien vindt jouw kleine dit prettiger dan een plastic speen? Ik moet je wel waarschuwen. Het is een stuk lastiger om van een duimend kind af te komen, dan van een kind die van een speen houdt. En in de nacht heb je er al helemaal geen zicht op.
Sommige ouders steken hun pink in de mond van hun kind. Ze likken hun eigen pink af en stoppen deze dan in de het mondje van hun baby. Het is een manier om van het huilen af te komen. Effectief, zeker. Hygiënisch, dat betwijfel ik. Merk je echt dat een pink even helpt, zorg dan dat je je handen bij de kraan even goed wast. Zo loopt je kind minder kans op infecties.
Ligt je kindje in de box te huilen. Dan kun je hem ook een bijtring in zijn handen geven waar hij afleiding in vindt, maar waar hij ook zijn tandloze mondje in kan zetten.
Omgaan met de speen 's nachts
In de nacht kan je kindje weleens zijn speen kwijtraken. Er zijn knuffels te koop waar je de speen in kan drukken en deze op de buik van je kindje laten rusten. Zoals dit schattige girafje hier. Hopelijk kun je zo meer slaapuren maken in de nacht. Als je kindje wat ouder is, dan kan hij dit girafje zelf sneller vinden in zijn bedje en hoef jij er misschien niet uit.
Nadelen en overwegingen bij fopspeengebruik
Het gebruik van een fopspeen heeft ook nadelen. Een fopspeen kan je baby in de war maken. Zuigen op een fopspeen vraag een andere zuigtechniek dan drinken aan je borst. Een fopspeen kan er (soms ongemerkt) voor zorgen dat je je baby minder vaak aan de borst legt, ook ’s nachts. Hierdoor drinkt je baby minder aan de borst, waardoor hij minder kan gaan groeien.
Zuigen aan een (fop)speen is anders dan drinken aan de borst. De speen is voorgevormd en stevig. De borst is zacht en vormbaar. Je baby moet zijn mond wijd opendoen om de borst te pakken. Voor een fopspeen hoeft hij zijn mondje niet wijd te openen. De tepel komt ver achter in de mond van je kindje liggen; een (fop)speen ligt vrij voorin de mond. Je baby pakt de borst zelf; een fopspeen kan hem in de mond worden gestopt. Een baby die aan de borst zuigt zoals aan een speen, krijgt geen melk. Het is heel moeilijk voor een baby die nog leert aan de borst te drinken, om de ene keer de borst en de andere keer een speen in zijn mond te krijgen. Een baby die op de speenmanier melk uit de borst probeert te krijgen, zal gemakkelijk gefrustreerd raken, huilen en de borst loslaten of zelfs weigeren.
De tijd die een baby op een fopspeen zuigt, gaat vaak ten koste van de tijd die een baby aan de borst zou moeten drinken. De borsten worden zo minder gestimuleerd om melk aan te maken, waardoor de melkproductie afneemt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als een baby een fopspeen krijgt om zo de voedingen steeds uit te stellen. Maar het kan ook doordat een baby na een vastgestelde tijd van de borst wordt gehaald en een fopspeen krijgt. De baby krijgt dan veel minder calorierijke achtermelk en zal minder goed gaan groeien.
Een speen is niet geschikt voor het bevredigen van de zuigbehoefte van een pasgeborene, omdat die nog moet leren aan de borst te drinken. Wacht daarom in ieder geval met een fopspeen tot borstvoeding goed loopt.
Wanneer je baby ouder wordt, wil hij misschien aan de borst blijven, ook al heeft hij zijn buikje vol. Dat is normaal. Je baby wil niet alleen drinken bij jou, maar ook gewoon bij jou zijn. Bovendien zijn de laatste druppels melk die je baby aan het einde van een voeding drinkt heel vet en verzadigend. Een prima slaapmuts; de slagroom op de taart. Er is dus niets mis mee als je je baby al zijn zuigbehoefte bij jou aan de borst laat bevredigen.
Toch kan een fopspeen soms ook handig zijn. Met beleid gebruikt, kan het op momenten een uitkomst zijn. Een fopspeen kan je baby rustig houden, als jij even niet meteen kan voeden. Bijvoorbeeld omdat je heel nodig naar het toilet moet, net als je baby zich begint te roeren. Is je baby onrustig door krampjes en wil hij daardoor niet goed aan de borst drinken? Een speen kan hem kalmeren, waarna je het speentje uit zijn mondje haalt en hem overlegt naar de borst. Misschien heb je een tweeling, en geef je de ene baby een fopspeen omdat hij moet wachten terwijl je voor de andere baby zorgt.
Er zijn ook allerlei andere manieren dan een fopspeen om je baby te kalmeren. Je baby bij je dragen, in je armen of in een doek bijvoorbeeld. Je kunt je baby ‘s nachts bij je in bed laten slapen. Op die manier ben je al bij hem, voordat hij onrustig kan worden.
Een fopspeen kan ‘verslavend’ werken. Wanneer een speen te vaak wordt gebruikt, kan dit problemen veroorzaken. Niet alleen voor de borstvoeding, maar ook voor de ontwikkeling van de spraak, de stand van de kaken en de ontwikkeling van de mondspieren.
Fopspeengebruik wordt in verband gebracht met een verminderd risico op wiegendood. Dit zou kunnen worden verklaard uit het feit dat baby’s die zuigen, minder diep slapen. Een fopspeen is echter een vervanger van de moederborst. Baby’s die bij hun moeder in bed liggen voor de nachtvoedingen, liggen het grootste deel van de tijd naar hun moeder gedraaid. Deze baby’s drinken vaker aan de borst, huilen minder en slapen meer, ondanks dat ze meer bewegen en minder tijd doorbrengen in een diepe slaap; de soort slaap die het meest in verband wordt gebracht met wiegendood.
Sommige baby’s raken in de war door een fopspeen. Het zuigen op een fopspeen is namelijk anders dan drinken aan je borst. Door een fopspeen te gebruiken kan het (onbedoeld) gebeuren dat je je baby minder vaak laat drinken aan de borst omdat de baby zich niet of anders meldt voor een voeding. Drinken aan de borst is bovendien heel anders dan zuigen aan een fopspeen. Je borst is zacht en vormbaar en je baby moet zijn mond wijd open doen om aan te happen. Wanneer hij dan zuigt, komt er melk. Een fopspeen echter is voorgevormd en stevig waardoor het mondje maar een klein stukje open hoeft. Ook komt er geen melk. Het is heel moeilijk voor een baby die het goed aan de borst drinken nog aan het leren is, om de ene keer de borst en de andere keer een speen te krijgen. Een baby die op de speenmanier aan de borst probeert te drinken, krijgt niet de melk die hij verwacht en kan gefrustreerd raken, gaan huilen en de borst loslaten of zelfs weigeren.
Als een baby op een fopspeen zuigt, kan hij daar zo moe van raken dat hij in slaap valt en daardoor later om een voeding vraagt. Het kan ook zijn dat hij daardoor minder krachtig aan de borst kan drinken. Wees je bewust dat wanneer je een fopspeen geeft, je soms onbedoeld de voedingstijd uitstelt. In de praktijk blijkt ook dat wanneer je gekozen hebt een fopspeen te gebruiken, deze ook wel eens bewust gebruikt wordt om een voeding uit te stellen (omdat je bijvoorbeeld eerst nog even iets wilt doen voor je rustig kunt gaan zitten voeden).
Wanneer introduceren en hoe?
Het advies is om pas een fopspeen te gaan gebruiken wanneer de borstvoeding goed gaat. Soms is dit al zo in de kraamweek maar vaak duurt het een week of twee om de borstvoeding goed op gang te brengen.
Hoe leer je een baby een speen gebruiken en zuigen? Je kunt dit het beste doen door je baby de speen te geven en de speen er direct weer een beetje uit te trekken. Dat klinkt een beetje raar maar de kans is groot dat je baby dan automatisch harder gaat zuigen, als tegen reactie. Houd er rekening mee dat niet alle baby’s een speen accepteren. Wil je baby de speen niet gebruiken? Dan kan je een andere speen proberen of accepteren dat je baby geen behoefte heeft aan een speen.
Hoe leer je een baby de speen zelf te gebruiken? Kijk als eerste hoe ver je baby is met zijn motorische ontwikkeling. De meeste baby’s leren vanaf 8 maanden een speen te gebruiken. Sommige baby’s zullen dit al wat eerder onder de knie krijgen, bijvoorbeeld rond de 6 maanden. Denk je dat je baby er klaar voor is? Dan wil je gaan stimuleren dat hij de speen zelf gebruikt. Stop de speen niet meer direct in zijn mond. Als dit goed gaat, geef je een paar dagen later alleen de speen aan. Lukt het je kind om de speen zelf naar de mond te brengen? Een paar dagen later verplaats je dit object naar zijn borst of zet je het op een andere plek in bed.
De zoektocht naar de juiste speen
Er zijn ontzettend veel spenen te koop. Hoe weet je wat de beste speen is? Dit zul je zelf moeten uitzoeken: welke speen past bij jouw eisen en wensen en welke speen werkt voor je baby? Ook kan het zijn dat je een baby hebt die totaal geen behoefte heeft aan de speen. In onderstaand overzicht vind je spenen die voor onze cliënten vaak fijn werken. Het kan even zoeken zijn naar de juiste speen. Soms weigert je baby de ene speen, terwijl de andere speen wel acceptabel is.
Het is belangrijk om de speen goed schoon te houden. Maak de speen na aankoop schoon in kokend water. Veel ouders maken daarnaast de speen schoon in hun eigen mond, maar wij raden dit af.
Uitleg over de BIBs-speen
Ontvang persoonlijke slaaptips Schrijf je in en ontvang slaaptips die passen bij de leeftijd van jouw kind!