Kubb, ook wel bekend als het spel met houten blokken, is een populair buitenspel dat zowel met twee spelers als in grotere groepen gespeeld kan worden, zelfs met maximaal 12 personen. Het spel vereist strategie en biedt diverse speelmogelijkheden, wat het zowel uitdagend als leuk maakt.
Het Doel van het Spel
Het hoofddoel van Kubb is om de Koning omver te werpen met behulp van houten stokjes. Voordat dit echter mogelijk is, moeten eerst alle Kubbs (kleine houten blokjes) van de tegenstander worden omvergeworpen. Als de Koning eerder wordt omgegooid dan alle Kubbs, verliest het team dat de Koning heeft omgegooid direct het spel.
Benodigdheden voor Kubb
Om Kubb te kunnen spelen, heb je het volgende nodig:
- 10 kleine houten blokjes, genaamd Kubbs.
- 1 groot houten blok, genaamd de Koning.
- Per team 6 werpstokjes (totaal 12 werpstokjes).
- Optioneel: 4 hoekpaaltjes om het speelveld af te bakenen.
De beste ondergrond voor het spel is gras, stevig zand of grind. Hoewel het spel online gekocht kan worden, is het ook mogelijk om de benodigdheden zelf te maken. Hierbij is het belangrijk dat de blokken en werphoutjes van een harde houtsoort zijn en dezelfde afmetingen hebben voor een eerlijk spel.
Spelregels en Opzet
Kubb wordt gespeeld tussen twee teams. Het aantal spelers in elk team is flexibel; een team kan uit 1 of 2 spelers bestaan, maar voor recreatieve spellen is het toegestaan om in het ene team meer mensen te hebben dan in het andere. Officieel mogen er maximaal 6 spelers per team zijn.
Het Speelveld
Het speelveld is doorgaans 8 x 5 meter, maar voor beginners en kinderen wordt een kleiner veld aanbevolen. De lijnen aan beide kanten van het speelveld worden de "basislijnen" genoemd. De denkbeeldige lijn evenwijdig met de basislijnen in het midden van de baan is de "Middenlijn".
De Koning wordt in het midden van het speelveld geplaatst. Vervolgens worden er 5 Kubbs op gelijke afstand van elkaar langs elke basislijn geplaatst: één aan elk uiteinde, één in het midden en de overige twee op gelijke afstand daartussen. De Kubbs die in het begin op de basislijn staan, worden "Basislijn Kubbs" genoemd.
Verloop van het Spel
Nadat is besloten welk team er eerst aan de beurt is, kan het spel beginnen.
- Gooien van de werpstokjes: Het eerste team gooit de 6 werpstokjes naar de Basislijn Kubbs van de tegenstander. Stokjes moeten onderhands en recht worden geworpen, zonder te draaien.
- Omgooien van Kubbs: Het doel is om de Basislijn Kubbs van de tegenstander om te gooien.
- Teruggooien van Kubbs: Als er een Basislijn Kubb is omgegooid, moet het team waarvan de Kubb is omgegooid deze teruggooien naar de speelhelft van het gooiende team.
- Veld Kubbs: De teruggegooide Kubbs worden "Veld Kubbs" genoemd. Deze worden geplaatst op de plek waar ze terechtkomen.
- Omgooien van Veld Kubbs: Voordat de Basislijn Kubbs mogen worden omgegooid, moeten eerst alle Veld Kubbs van de tegenstander worden omgegooid. Gooi je per ongeluk toch een Basislijn Kubb om voordat alle Veld Kubbs zijn omgegooid, dan verlies je het spel direct.
- Nieuwe worp: Nadat alle stokjes zijn gegooid, is het andere team aan de beurt.
- Plaatsen van Veld Kubbs: Als een Veld Kubb buiten het speelveld of niet over de middellijn terechtkomt, kan het team dat de Kubb moet teruggooien deze opnieuw gooien. Als de Kubb dan nog steeds op de verkeerde plaats terechtkomt, mag het andere team de Kubb zelf met de hand plaatsen, maar dit moet minimaal 15 centimeter achter de Koning gebeuren.
- De Koning omgooien: Het team dat als eerste alle Veld Kubbs en Basislijn Kubbs van de tegenstander omver heeft gegooid, mag proberen de Koning om te gooien. Dit moet altijd vanaf de startlijn gebeuren.
Belangrijke Regels en Veelgemaakte Fouten
Er zijn een aantal specifieke regels waar je je aan moet houden tijdens een potje Kubb:
- Per ongeluk de Koning omgooien: Als je tijdens het spel per ongeluk de Koning omgooit, heb je het spel direct verloren.
- Plaatsen van Veld Kubbs: Als een team een Veld Kubb omgooit, moet het overige team deze teruggooien naar de andere kant. Ze krijgen hiervoor twee pogingen. Als de Kubb dan nog steeds niet aan de andere kant of buiten het speelveld belandt, mag het werpende team de Kubb zelf met de hand plaatsen, minimaal 15 centimeter achter de Koning.
- Worptechniek: De werpstokjes moeten onderhands en recht worden geworpen.
- Balans: Voor een perfecte balans is het aan te raden om steeds één ander werpstokje in je andere hand te houden, in plaats van alle werpstokjes in je lege hand te verzamelen.
Hoe speel je Kubb?
Geschiedenis van Kubb
Kubb zou zijn oorsprong vinden in Zweden, tijdens het tijdperk van de Vikingen, op het eiland Gotland. Hoewel de naam in het Nederlands "houtblok" betekent, werd het spel in die tijd mogelijk gespeeld met botten van veroverde stammen. Er zijn echter meerdere theorieën over het precieze ontstaan van Kubb. Wat zeker is, is dat het een erg oud groepsspel is en dat er tegenwoordig zelfs kampioenschappen in Nederland worden gespeeld.
Het spel Mölkky is een vergelijkbaar spel waarbij 12 genummerde paaltjes omgegooid moeten worden, en de speler die als eerste 50 punten behaalt, wint.