Tijdens de borstvoedingsperiode kan het voorkomen dat een vrouw pijnstillers nodig heeft. Hoewel veel medicijnen in de bijsluiter vermelden dat ze in de moedermelk terechtkomen, is deze informatie alleen onvoldoende om een direct risico voor het kind vast te stellen. De meeste geneesmiddelen komen weliswaar in de moedermelk, maar vaak in geringe concentraties. Factoren zoals de hoeveelheid melk die het kind drinkt en de manier waarop het lichaam van het kind het medicijn verwerkt (lever- en nierfunctie zijn nog niet volledig ontwikkeld, wat de uitscheiding kan vertragen) bepalen de uiteindelijke blootstelling en het risico op ongewenste effecten.
Om de blootstelling van het kind aan medicatie te beperken, kan de borstvoedingstrategie worden aangepast. Zo kan de moeder de borstvoeding geven vlak vóór inname van het medicijn, wat met name zinvol is voor medicijnen met een korte halfwaardetijd. Het is echter essentieel om goed geïnformeerd te zijn over de specifieke medicijnen en hun mogelijke effecten op het kind.
Eerste Keuze Pijnstillers tijdens Borstvoeding
Op basis van diverse studies en aanbevelingen, zoals die van Prescrire en Folia Farmacotherapeutica, wordt paracetamol beschouwd als de eerste keuze bij pijn tijdens de borstvoedingsperiode. Bij inname door de moeder van paracetamol in doses van 500 mg tot 2 g per dag, is de hoeveelheid die bij het kind terechtkomt significant lager dan de maximale dagdosis voor kinderen. De berekende hoeveelheid die het kind ontvangt (minder dan 3 mg/kg bij een aanname van 150 ml melk per kg lichaamsgewicht per dag) is veel lager dan de therapeutische dosis voor zuigelingen (60 mg/kg). Bovendien zijn de gegevens over ongewenste effecten van paracetamol geruststellend.
Ibuprofen, een niet-steroïde anti-inflammatoir farmacon (NSAID), is eveneens uitgebreid bestudeerd en wordt als veilig beschouwd. Het komt praktisch niet in de moedermelk terecht. Hoewel diclofenac waarschijnlijk ook veilig is, heeft ibuprofen de voorkeur vanwege de uitgebreide ervaring met het gebruik ervan tijdens de borstvoedingsperiode. Het advies bij het gebruik van NSAID's is om deze zo kort mogelijk en in de laagst effectieve dosis in te nemen.
Andere Pijnstillers en Medicatie
Acetylsalicylzuur (Aspirine)
De hoeveelheid acetylsalicylzuur die bij het kind terechtkomt na eenmalige inname door de moeder is waarschijnlijk laag. Echter, bij chronisch gebruik kan de concentratie hoger zijn. Langdurig gebruik van acetylsalicylzuur wordt niet aanbevolen vanwege mogelijke ongewenste effecten bij het kind, zoals maagproblemen. Bovendien is er het algemene advies om acetylsalicylzuur bij kinderen te vermijden vanwege het potentiële risico op het syndroom van Reye.
Narcotische Pijnstillers
Voor de narcotische pijnstillers codeïne en morfine zijn de hoeveelheden die bij het kind terechtkomen beperkt. Deze middelen lijken weinig problemen te geven bij kortdurende behandeling (tot twee dagen). Het is echter cruciaal om het kind nauwlettend te volgen op ongewenste effecten zoals obstipatie, sedatie of apneu, met name bij langduriger gebruik, premature kinderen, pasgeborenen jonger dan één week, kinderen met een laag geboortegewicht of zieke kinderen. Narcotische analgetica dienen vermeden te worden bij moeders met een kind dat ademhalingsproblemen heeft.
Triptanen
In gevallen waar paracetamol en NSAID's onvoldoende effect hebben, kunnen bepaalde triptanen zoals sumatriptan, eletriptan, rizatriptan en zolmitriptan overwogen worden. Deze kunnen waarschijnlijk veilig gebruikt worden tijdens de borstvoeding, aangezien er tot op heden geen specifieke risico's zijn aangetoond. Sumatriptan is het best onderzochte triptan tijdens de borstvoeding; slechts een kleine hoeveelheid komt in de moedermelk terecht. De triptanen kunnen echter pijn in de borsten veroorzaken en de melkproductie tijdelijk beïnvloeden door effecten op serotonine- en prolactinespiegels, vooral bij vrouwen die net met borstvoeding zijn begonnen. Deze effecten zijn doorgaans reversibel.
Andere Medicatie
Medicijnen zoals heparine en insuline komen waarschijnlijk niet in de moedermelk terecht vanwege hun grote molecuulgrootte en kunnen tijdens de borstvoedingsperiode gebruikt worden. Ook voor natriumchloride neusdruppels en -spray (fysiologische zoutoplossing) en neussprays met xylometazoline en oxymetazoline (kortdurend gebruik) zijn er geen specifieke risico's. Bij allergieën is loratadine de eerste keuze, gevolgd door cetirizine. Versuffende allergietabletten zoals clemastine dienen vermeden te worden. Bij diarree is orale rehydratievloeistof (ORS) veilig.
Onderzoek en Betrouwbare Informatie
Organisaties zoals Bijwerkingencentrum Lareb, met hun initiatief Moeders van Morgen, spelen een cruciale rol in het verzamelen van gegevens over medicijngebruik tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Door middel van onderzoek en het verzamelen van meldingen van bijwerkingen, wordt de kennis over de veiligheid van geneesmiddelen continu uitgebreid. Dit draagt bij aan een veiliger gebruik van medicijnen en vaccins.
Er is nog veel onduidelijkheid over geneesmiddelengebruik tijdens de borstvoedingsperiode. Veel vrouwen die borstvoeding geven willen graag weten welke medicijnen veilig zijn. Hoewel er veel geneesmiddelen zijn die zonder problemen gebruikt kunnen worden, zijn er ook middelen waarbij bepaalde maatregelen nodig zijn, zoals tijdelijk kolven, en weer andere die beter vermeden kunnen worden.
Hoe dien je het medicijn toe?
Voor specifieke vragen over medicijngebruik tijdens de zwangerschap en borstvoeding is het altijd raadzaam om advies in te winnen bij een zorgverlener, zoals een verloskundige, huisarts of apotheker. Zij kunnen gepersonaliseerd advies geven op basis van de individuele situatie en de beschikbare wetenschappelijke gegevens.
tags: #beste #pijnstiller #bij #zenuwpijn #tijdens #borstvoeding