Sinds afgelopen maandag is het weer mogelijk om te bevallen in het Gelre Ziekenhuis in Zutphen. De afdeling verloskunde moest half september tijdelijk de deuren sluiten voor bevallingen. Deze sluiting volgde op het schorsen van drie verpleegkundigen, die een week later op staande voet werden ontslagen na een intern onderzoek van het ziekenhuis. De officiële reden die werd opgegeven was "onprofessioneel gedrag", maar de directie van het ziekenhuis gaf hierover geen verdere toelichting vanwege "privacyredenen".
Onder het ziekenhuispersoneel werd echter gespeculeerd over de precieze oorzaak van het ontslag. Mogelijke redenen die circuleerden waren onder andere het onbevoegd inkijken van medische dossiers. Na het incident in het Haagse Haga Ziekenhuis, waarbij personeel werd betrapt op het inzien van het dossier van een mediapersoonlijkheid, heeft Gelre Ziekenhuizen de regels aangescherpt. Onbevoegd inkijken van medische dossiers kan nu leiden tot ontslag op staande voet. Een andere gesuggereerde reden voor het ontslag was onbevoegde toegang tot opiaten in de medicijnkast.
Oplossing Personeelstekort en Heropening Afdeling
Het Gelre Ziekenhuis heeft inmiddels het personeelstekort op de afdeling verloskunde opgelost. Enkele verpleegkundigen die met zwangerschapsverlof waren, zijn teruggekeerd, en er zijn nieuwe verpleegkundigen aangetrokken. Momenteel wordt er gewerkt met een aangepast rooster, maar de verwachting is dat in de loop van dit jaar alle beschikbare bedden op de afdeling verloskunde in Zutphen weer volledig beschikbaar zullen zijn.
Impact van de Sluiting op de Regio
Gedurende de periode dat de afdeling in Zutphen gesloten was, moesten verloskundigen in de regio uitwijken naar ziekenhuizen in Apeldoorn, Deventer, Doetinchem, Winterswijk en Arnhem. Dit zorgde voor extra druk op de omliggende ziekenhuizen en zorgverleners.
Een woordvoerder van Gelre Ziekenhuizen, Elza den Hertog (lid Raad van Bestuur), sprak in een persbericht dank uit naar de omliggende ziekenhuizen voor hun hulp en de getoonde solidariteit. Ook was er waardering voor de inspanningen van de verloskundigen om de doorverwijzingen naar andere ziekenhuizen in goede banen te leiden.
Tijdens de gedwongen sluiting was er echter ook kritiek op de communicatie vanuit het ziekenhuis naar de verloskundigen in de regio. Zij voelden zich overvallen en onvoldoende geïnformeerd. Het ziekenhuis heeft inmiddels aangegeven dat alle betrokken partijen, inclusief de regionale verloskundigen, op de hoogte zijn gebracht van de heropening.
Bevallen in het Ziekenhuis: Opties en Procedures
De zwangerschap en bevalling zijn een bijzondere, maar soms ook spannende periode. In Nederland kunnen vrouwen kiezen voor een thuisbevalling of een bevalling in het ziekenhuis. Elke bevalling is uniek en wordt door elke vrouw anders ervaren. Om vrouwen zo goed mogelijk voor te bereiden op de bevalling, worden de verschillende vormen van ziekenhuisbevallingen uiteengezet.
Vanaf het moment dat weeën sterk genoeg zijn, verblijft de aanstaande moeder in een verloskamer. Tijdens de bevalling wordt de baby continu gemonitord met een CTG (Cardiotochografie), ook wel een hartfilmpje van de baby genoemd. De verpleegkundige informeert de arts-assistent over de situatie en sluit de moeder aan op het CTG-apparaat. Dit apparaat maakt het mogelijk om de hartslag en conditie van de baby, evenals de weeënactiviteit van de baarmoeder, te volgen. Meer informatie over het CTG-onderzoek is beschikbaar.
Medische Interventies tijdens de Bevalling
In sommige gevallen kan het nodig zijn om de bevalling in te leiden. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren met een ballonkatheter (Foleykatheter). Afhankelijk van de medische indicatie kan de moeder na de inleiding tot aan de bevalling op afdeling H2 blijven of naar huis gaan. In enkele gevallen is hulp bij de geboorte noodzakelijk, zoals een vacuümextractie. Soms is een keizersnede onvermijdelijk. Een keizersnede kan meestal onder plaatselijke verdoving (ruggenprik) worden uitgevoerd, waarbij de partner aanwezig mag zijn.
Het is belangrijk dat aanstaande ouders hun wensen en grenzen kenbaar maken, zodat het ziekenhuis daar zoveel mogelijk rekening mee kan houden. Fotograferen tijdens de bevalling is toegestaan, maar filmen is niet de bedoeling.
Kraambezoek en Beperkingen
Na de geboorte ontvangen de kersverse ouders vaak bezoek van familie, vrienden en kennissen. Partners, broertjes en zusjes mogen onbeperkt langskomen op de verpleegafdeling en tellen niet als bezoekers. Bezoek buiten de reguliere bezoektijden is in overleg mogelijk. Echter, wanneer de baby na de geboorte op de afdeling Neonatologie verblijft, is deze vaak kwetsbaar. In dat geval moeten broertjes en zusjes mogelijk even wachten met kennismaken en mogen zij niet op bezoek op de afdeling Neonatologie.
Bevallen in Bad en Geboortesuites
Sinds kort beschikt het Gelre Ziekenhuis over een bevalbad op de eerstelijns (poliklinische) verloskamer. Een badbevalling, waarbij de bevalling gedeeltelijk of volledig in water plaatsvindt, kan ontspanning bieden en het bevallingsproces bevorderen. Het warme water kan tijdens de ontsluitingsfase al verlichting bieden. Het is raadzaam om vooraf met de verloskundige of gynaecoloog te bespreken of een badbevalling tot de mogelijkheden behoort. De afdeling Verloskunde beschikt over twee eenpersoons bevalbaden, die niet van tevoren gereserveerd kunnen worden.
Voor vrouwen die een thuisbevalling wensen met ziekenhuiszorg in de buurt, biedt Gelre Apeldoorn de mogelijkheid om te bevallen in een van de Geboortesuites. Hierbij begeleidt de eigen verloskundige de bevalling, net als thuis. Mocht het nodig zijn om de zorg over te dragen aan de gynaecoloog, dan kan dit binnen hetzelfde ziekenhuis plaatsvinden, zonder verplaatsing naar een ander gebouw.
Verhoogde Druk op Omliggende Ziekenhuizen
De sluiting van de verloskamers in Zutphen heeft geleid tot een aanzienlijke toename van bevallingen in omliggende ziekenhuizen, waaronder Deventer, Doetinchem, Apeldoorn en Arnhem. Het Deventer Ziekenhuis zag het aantal bevallingen uit de regio Zutphen stijgen van 12 in de eerste vijf maanden van 2023 naar 104 in dezelfde periode van 2024. Deze extra toestroom heeft geleid tot een hogere werkdruk voor het personeel, met name in de zomer van 2023.
Sommige kersverse moeders hebben aangegeven minder prettige zorg te hebben ervaren door de drukte. Verpleegkundigen en artsen gaven aan weinig tijd te hebben, wat de kwaliteit van de zorg weliswaar niet direct in gevaar bracht, maar wel merkbaar was voor patiënten. Het Deventer Ziekenhuis heeft extra personeel aangenomen en een extra bevalsuite gecreëerd om de toegenomen vraag op te vangen, maar er blijven vacatures openstaan.
Wanneer een ziekenhuis vol is, moeten verloskundigen actief op zoek naar een plek in een ander ziekenhuis, wat kan leiden tot onzekerheid en vertraging. Hoewel ambulancediensten weinig extra druk ervaren, bellen verloskundigen sneller een ambulance voor ondersteuning bij thuisbevallingen, omdat de reistijd naar een ziekenhuis langer is geworden. Voorheen reden verloskundigen vaker zelf met een bevallende vrouw naar het ziekenhuis, maar met langere reistijden wordt nu vaker voor een ambulance gekozen.
Impact op Verloskundigenpraktijken
De langere reistijden naar ziekenhuizen hebben ook gevolgen voor de dagelijkse praktijk van verloskundigen. Zij kunnen bijvoorbeeld niet meer tussendoor een kraambezoek afleggen in Zutphen als ze voor een bevalling in Deventer zijn. Dit kost meer tijd voor hetzelfde werk. Veel praktijken hebben daarom extra verloskundigen of waarnemers aangetrokken, wat een uitdaging is gezien de krapte op de arbeidsmarkt in dit beroepsgebied. Sommige oud-medewerkers van Gelre in Zutphen zijn zelfs volledig gestopt met werken in de zorg.
Ondanks de uitdagingen hebben verloskundigen en ziekenhuizen in de regio de afgelopen periode onder hoge druk gewerkt. Volgens de Zutphense verloskundige Suzanne Mentink begint het "nieuwe normaal" langzaam te wennen, maar was het voorheen "roeien met de riemen die we hadden".