Wanneer de uitgerekende datum van de zwangerschap is verstreken, worden zwangere vrouwen vaak overladen met adviezen om de bevalling zelf op te wekken. Maar wat helpt nu wel en wat niet? En waar komen deze adviezen vandaan? Dit artikel scheidt feiten van fabels rondom het opwekken van de bevalling.
Natuurlijke methoden: wat werkt wel en wat niet?
Voeding en dranken
Al sinds lange tijd bestaan er theorieën over het eten van ananas om de bevalling op te wekken. Hoewel ananas het stofje kinine bevat, dat men associeert met het opwekken van weeën, is er geen wetenschappelijk bewijs dat het eten van ananas de bevalling daadwerkelijk start. Het kan hooguit zorgen voor een vol gevoel en maagzuur. Hetzelfde geldt voor dranken zoals tonic en bitter lemon, die eveneens kinine bevatten. De hoeveelheden die nodig zijn om effect te sorteren, zijn aanzienlijk en onpraktisch.
Er zijn ook onderzoeken gedaan naar ananasekstrakt en de invloed op baarmoederweefsel in een laboratoriumomgeving. Hierbij werd geconstateerd dat bromelaïne, een enzym in ananas, samentrekkingen van de baarmoeder kan opwekken. Dit effect treedt echter niet op wanneer de ananas via de maag wordt opgenomen. In plaats daarvan kan het leiden tot darmklachten.
Frambozenbladthee wordt ook genoemd als middel dat de baarmoederspieren kan helpen samentrekken en de bevalling op gang kan brengen. Het advies is om niet meer dan één tot drie koppen per dag te drinken en het gebruik voor week 37 af te raden om vroeggeboorte te voorkomen.
Dadels worden vanaf week 36 aanbevolen, met een aanbevolen inname van zes dadels per dag. Dit zou het lichaam helpen voorbereiden op de bevalling en het eerder op gang komen ervan stimuleren. Wel dient men rekening te houden met de suikerspiegel.
Beweging en fysieke activiteit
Activiteiten zoals een rondje rijden over een klinkerweg, fietsen, wandelen of naar de sportschool gaan, worden vaak genoemd als manieren om de bevalling te bespoedigen. Hoewel deze activiteiten de bevalling niet direct starten, is het wel belangrijk om goed te blijven bewegen. Hoe fitter de zwangere de bevalling ingaat, hoe gemakkelijker deze doorgaans verloopt. Beweging in de weken voor de bevalling kan helpen bij het indalen van de baby en het aannemen van de juiste positie. Tijdens de bevalling kan bewegen, zoals afwisselen van houding en rondlopen, de duur ervan verkorten.
Een fitnessbal kan ondersteuning bieden bij het leunen, bouncen en draaien van de heupen, wat comfortabel kan zijn bij langdurig staan.
De zwaartekracht, geholpen door wandelen, kan de baby stimuleren om de baarmoedermond te prikkelen en zo de bevalling op te wekken.
Seksuele activiteit
Er wordt gedacht dat seksuele activiteit kan helpen bij het opwekken van de bevalling. Door een orgasme trekt de baarmoeder samen, wat vergelijkbaar is met de samentrekkingen tijdens een wee. Hoewel dit bewezen is, is de samentrekking niet voldoende om de bevalling daadwerkelijk te starten. Wel bevat sperma het hormoon prostaglandine, dat de baarmoedermond kan helpen verweken. De hoeveelheid prostaglandine in sperma is echter doorgaans te klein om de bevalling te initiëren. Desondanks geven veel vrouwen aan dat de bevalling binnen 24 uur na seks begon, wat kan duiden op een verband, hoewel dit niet wetenschappelijk is bewezen. Belangrijk is dat bij gebroken vliezen geen seks meer wordt gehad vanwege het verhoogde infectiegevaar.
Tepelstimulatie
Tepelstimulatie is een bewezen effectieve methode om de bevalling op te wekken. Stimulatie kan leiden tot de aanmaak van oxytocine, wat op zijn beurt weeën kan starten. Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen die hun tepels stimuleerden, vaker binnen 72 uur bevielen dan de controlegroep. De stimulatie dient wel intensief te zijn, variërend van 15 minuten tot 3 uur per dag, bijvoorbeeld door massage of zuigen. Dit is de enige wetenschappelijk onderbouwde natuurlijke methode om de bevalling na de uitgerekende datum op te wekken, hoewel het geen 100% garantie biedt.
Strippen
Strippen is een methode die een verloskundige of gynaecoloog kan toepassen als er al ontsluiting is. Hierbij worden de vliezen rondom de baarmoedermond losgewoeld. Dit kan hormonen (prostaglandines) vrijmaken die de baarmoedermond helpen verweken en openen. Als de bevalling binnen 20 uur na het strippen begint, wordt dit vaak toegeschreven aan de procedure. Onderzoek toont aan dat bij 1 op de 8 vrouwen die gestript worden na 41 weken, de bevalling op gang komt. Nadelen van strippen kunnen onregelmatige contracties zijn, wat leidt tot slapeloze nachten.
Tijdens het strippen brengt de verloskundige haar vingers in de baarmoedermond en maakt ronddraaiende bewegingen om de vliezen los te maken van de baarmoederwand rondom de baarmoedermond. Dit proces kan ontsluiting versnellen en weeën op gang brengen.
Andere methoden
Voetreflexmassage, een alternatieve geneeswijze, richt zich op het stimuleren van zenuwen in de voeten die in verbinding zouden staan met de baarmoeder. Door het stimuleren van specifieke drukpunten aan de binnenkant van de voet, wordt gedacht weeën op te wekken. Hoewel er anekdotisch bewijs is, is er weinig klinisch bewijs dat deze methode de bevalling daadwerkelijk start. Wel kan het zorgen voor ontspanning.
Acupunctuur wordt ook genoemd als mogelijke methode om de bevalling op te wekken door het beïnvloeden van energiestromen in het lichaam. Het effect is niet wetenschappelijk bewezen, maar het wordt als een veilige methode beschouwd.
Pittig eten kan de darmen stimuleren, wat op zijn beurt de baarmoeder kan prikkelen en mogelijk weeën kan opwekken. Dit effect is echter niet gegarandeerd.
Rust, zowel lichamelijk als mentaal, is essentieel in de laatste weken van de zwangerschap. Het lichaam bereidt zich voor op de bevalling, wat het beste gebeurt in een staat van ontspanning. Stress en adrenaline kunnen het proces juist vertragen, omdat adrenaline de aanmaak van oxytocine en endorfine remt, hormonen die cruciaal zijn voor de bevalling.
Lachen wordt gezien als een krachtige manier om te ontspannen en los te laten, wat de aanmaak van oxytocine kan bevorderen.
Een warm bad met lavendel kan bijdragen aan ontspanning door de aanmaak van lichaamseigen pijnstillende stoffen zoals endorfines. Bij gebruik in een bevalbad wordt aangeraden de olie in een diffuser te plaatsen.
Vrouwenmantel, salie en verbena officinalis thee worden traditioneel gebruikt om de baarmoeder te laten samentrekken.
Castorolie (wonderolie) staat bekend om zijn potentieel om de bevalling op te wekken, hoewel de precieze werking en effectiviteit niet altijd duidelijk zijn.
Spinning Babies oefeningen, die gericht zijn op de positie van de baby in de baarmoeder, kunnen ook helpen bij het initiëren van de bevalling.
Kletsen en delen met de vroedvrouw, partner, doula, moeder of vriendin kan helpen om obstakels, angsten of onzekerheden die de bevalling mogelijk tegenhouden, te bespreken en te verwerken.
Meditatie, inclusief specifieke hypnobirthing meditaties, kan helpen bij het creëren van een ontspannen mindset en het ondersteunen van het onderbewustzijn om de bevalling te laten beginnen wanneer de baby er klaar voor is.
Aromatherapie, met name met essentiële oliën zoals lavendel, kan bijdragen aan ontspanning en het loslaten van spanning.
Medische interventies
Strippen
Strippen is een methode die door een verloskundige of gynaecoloog kan worden toegepast. Het doel is om de vliezen los te maken van de baarmoederwand rondom de baarmoedermond. Dit kan leiden tot de aanmaak van prostaglandines, hormonen die de baarmoedermond kunnen laten rijpen en weeën kunnen opwekken. Strippen kan vanaf 40 weken zwangerschap worden uitgevoerd en heeft aangetoond dat de bevalling hierdoor vaker spontaan begint vóór 42 weken.
Inleiden van de bevalling
Wanneer natuurlijke methoden niet werken, kan de bevalling medisch worden ingeleid. Dit gebeurt meestal vanaf 41 weken zwangerschap en wordt geadviseerd bij 42 weken. Er zijn verschillende methoden voor inleiding:
- Ballonkatheter: Een ballonkatheter wordt ingebracht in de baarmoederhals en gevuld met water. Dit helpt de baarmoedermond te openen en kan weeën opwekken.
- Vliezen breken: Een verloskundige of arts kan de vliezen breken, wat leidt tot het vrijkomen van vruchtwater en de start van de bevalling kan stimuleren. Dit gebeurt meestal in het ziekenhuis.
- Synthetische oxytocine: Dit medicijn, toegediend via een infuus, bootst het natuurlijke hormoon oxytocine na en stimuleert weeën. Dit gebeurt altijd in het ziekenhuis onder constante monitoring.
Het is belangrijk om te beseffen dat zowel natuurlijke methoden als medische inleidingen interventies zijn. Het lichaam van de vrouw en de baby bepalen uiteindelijk wanneer de bevalling begint.
Geduld en vertrouwen
Veel van de populaire methoden om de bevalling op te wekken, zoals het eten van ananas of het drinken van tonic, zijn gebaseerd op anekdotisch bewijs en niet op wetenschappelijke feiten. Het is essentieel om geduld te hebben en vertrouwen te hebben in het natuurlijke proces van het lichaam. Stress en onrust kunnen het proces juist vertragen. Het is belangrijk om naar het lichaam te luisteren en te doen waar behoefte aan is, of dat nu rust, ontspanning of lichte activiteit is.
De uitgerekende datum is een richtlijn, en het is volkomen normaal dat de bevalling iets later op gang komt. Het is belangrijk om een open communicatie te hebben met zorgverleners en de omgeving, en de 'bonustijd' na 40 weken te gebruiken voor ontspanning en het genieten van de laatste momenten van de zwangerschap.