Wanneer u nadenkt over abortus, kunt u terecht bij uw huisarts, een abortuskliniek of een keuzehulporganisatie. Als u twijfelt over uw keuze of meer informatie wenst over alternatieven bij een onbedoelde zwangerschap, is er hulp beschikbaar om u te ondersteunen bij het nemen van een beslissing. Door heel Nederland zijn er keuzehulporganisaties die u met uw vragen kunnen bijstaan, zowel persoonlijk als online.
Abortusklinieken zijn direct toegankelijk, ook zonder verwijzing van een arts. U kunt zelf contact opnemen met een abortuskliniek om een afspraak te maken.
Abortus bij de huisarts
Sinds 1 januari 2025 is het voor huisartsen mogelijk om abortus uit te voeren, tot een zwangerschapsduur van 9 weken. De huisarts schrijft hiervoor medicijnen voor die de zwangerschap afbreken, de zogenaamde abortuspil. Het is echter niet gegarandeerd dat elke huisarts deze dienst aanbiedt; u dient dit bij uw eigen huisarts na te vragen.
Kosten en vergoeding
Voor personen die wonen of werken in Nederland, is de abortusbehandeling kosteloos. Dit geldt ook voor personen met een geldige verblijfspapier of die tijdelijk in Nederland verblijven, zoals buitenlandse studenten of arbeidsmigranten, mits zij de behandeling zelf betalen. De abortusklinieken kunnen u hierover specifieke informatie verstrekken. Een uitzondering hierop is wanneer u onder de Wet langdurige zorg valt; in dat geval is de abortusbehandeling altijd gratis.
De wettelijke termijn voor abortus is tot het moment dat de vrucht buiten het lichaam levensvatbaar zou kunnen zijn.
Begeleiding en behandelingen
In centra zoals het Vrouwen Medisch Centrum in Den Bosch wordt u professioneel en veilig begeleid gedurende dit proces. Er wordt samen met u gekeken welke behandeling mogelijk is en deze wordt zorgvuldig uitgevoerd. Het delen van ervaringen kan ondersteunend zijn; via een link kunt u een dergelijke ervaring bekijken.
Het Vrouwen Medisch Centrum biedt abortuszorg tot 13 weken zwangerschap. Voor inwoners van Nederland zijn hieraan geen kosten verbonden. Er wordt veel belang gehecht aan de vrijheid van vrouwen om een keuze te maken bij een ongewenste zwangerschap, en het centrum biedt een veilige omgeving voor het traject van zwangerschapsafbreking.
Afspraak maken en benodigde informatie
Om een afspraak te maken voor een consult of behandeling, kunt u telefonisch contact opnemen met de kliniek op werkdagen. Houd er rekening mee dat het 's ochtends druk kan zijn. Bij het maken van de afspraak wordt gevraagd naar:
- Uw naam, geboortedatum en telefoonnummer.
- Uw Burgerservicenummer (BSN) indien u in Nederland woont.
- De datum van de eerste dag van uw laatste menstruatie, of de resultaten van een echo-onderzoek.
- Informatie over medicijngebruik, overgewicht en eventuele medische bijzonderheden.
- Uw voorkeur voor een specifieke behandeling.
Voor behandelingen vanaf 18 weken zwangerschap is een recente echo (minder dan 1 week oud) vereist, met specifieke metingen (FL, HC en BPD). Deze behandelingen vinden plaats in de Bloemenhovekliniek in Haarlem.
Toestemming voor minderjarigen
Indien u jonger dan 16 jaar bent, is voor een abortus schriftelijke toestemming van een ouder of wettelijke voogd nodig. Mocht dit niet mogelijk zijn, neem dan contact op met de kliniek voor verdere hulp.
Afspraak annuleren of verzetten
Het annuleren of verzetten van uw afspraak is mogelijk. Op deze manier kan uw afspraak aan een andere vrouw worden aangeboden.
Begeleiding naar de kliniek
U mag één begeleider meenemen naar de kliniek. Dit kan uw partner, een vriend(in) of familielid zijn. De begeleider mag bij het gesprek met de arts aanwezig zijn, indien u dit wenst. De arts zal echter eerst een persoonlijk gesprek met u voeren om zeker te zijn van uw eigen beslissing. Begeleiders mogen niet bij de behandeling aanwezig zijn en ook niet in de rustruimte verblijven. Kinderen zijn niet toegestaan in de kliniek.
Als u niemand heeft om u te vergezellen, kunt u gebruik maken van een abortusbuddy, een vrijwilliger die met u meegaat naar de kliniek.
Wat gebeurt er als we mensen abortus ontzeggen? | Diana Greene Foster | TED
Hulp bij onbedoelde zwangerschap
Een onbedoelde zwangerschap kan diverse gevoelens en vragen oproepen. Het team in Abortuskliniek Almere staat klaar om u te ondersteunen, zonder oordeel en met aandacht voor uw unieke situatie. U staat er niet alleen voor; er wordt met u meegedacht.
Welke behandeling past bij u?
Door de datum van de eerste dag van uw laatste menstruatie in te voeren, kunt u informatie verkrijgen over de mogelijke behandelingen:
- Minder dan 3 weken zwanger: U bent nog te vroeg voor een behandeling. Neem gerust contact op bij twijfel of voor meer informatie. (Let op: dit is een indicatie, de echo in de kliniek is leidend.)
- Indien u x weken zwanger bent: Mogelijkheden zijn de abortuspil en zuigcurettage. Neem contact op voor een afspraak. (Let op: dit is een indicatie, de echo in de kliniek is leidend.)
- Indien u x weken zwanger bent: Mogelijkheid is zuigcurettage. Neem contact op voor een afspraak. (Let op: dit is een indicatie, de echo in de kliniek is leidend.)
- Indien u x weken zwanger bent: U kunt een behandeling in het tweede trimester ondergaan bij zusterkliniek het Vrelinghuis in Utrecht. Neem contact op met het Vrelinghuis voor uw opties. (Let op: dit is een indicatie, de echo in de kliniek is leidend.)
- Meer dan 21 weken zwanger: Neem telefonisch contact op om de mogelijkheden te bespreken. (Let op: dit is een indicatie, de echo in de kliniek is leidend.)
De formulieren voor het maken van een afspraak worden verwerkt, met meldingen van succesvolle inzendingen of eventuele fouten.
Het centrum benadrukt: "We zijn er voor je, stap voor stap. Met zorg en aandacht."
Neem de tijd voor uw besluit
Bij een zwangerschap heeft u verschillende opties: de zwangerschap voortzetten en het kind zelf opvoeden, afstaan ter adoptie of pleegzorg, of de zwangerschap afbreken (abortus). Het is belangrijk om de tijd te nemen voor uw beslissing, te bedenken wat u voelt en wat u belangrijk vindt, en wat deze situatie voor uw leven en toekomst betekent. Alleen u kunt deze afweging maken. Het centrum wil u ondersteunen om in uw eigen tempo tot een weloverwogen besluit te komen.
Praten met iemand die luistert zonder oordeel kan helpen. Dit kan een vriend(in) of familielid zijn, maar u kunt ook een afspraak maken met uw huisarts of een gesprek plannen in de kliniek. Deze gesprekken zijn vertrouwelijk, vrijblijvend en kosteloos. Voor informatie over besluitvorming kunt u ook terecht bij FIOM.
Wat kunt u verwachten?
Voorbereiding thuis
Het is belangrijk om u goed voor te bereiden. Lees u in over de behandeling die bij uw situatie past, vul de gezondheidsverklaring in en neem de benodigde documenten en spullen mee naar de kliniek. Kinderen zijn niet toegestaan om de rust en privacy te bewaren; zorg daarom tijdig voor opvang.
Intake en behandeling
Bij aankomst in de kliniek wordt eerst een echo gemaakt om de duur van de zwangerschap vast te stellen. Daarna volgt een intakegesprek met de arts of verpleegkundige om uw besluit, uw gezondheid en de meest geschikte behandeling te bespreken. Afhankelijk van de methode neemt u medicijnen (abortuspil) in of vindt er een korte ingreep plaats (zuigcurettage). Het ervaren team van artsen en verpleegkundigen begeleidt u bij elke stap en zorgt voor uw comfort.
Direct na de behandeling
Wat u direct na de behandeling kunt verwachten, verschilt per methode. Bij een zuigcurettage of latere zwangerschapsafbreking blijft u enige tijd in de kliniek om bij te komen, waarna u meestal na ongeveer een uur naar huis kunt. Bij de abortuspil neemt u het eerste tablet in de kliniek in en kunt u direct naar huis; het vervolg vindt thuis plaats volgens de instructies.
Hoe verder?
Ook na de behandeling kunt u op ondersteuning rekenen. U ontvangt duidelijke instructies over herstel, bloedverlies en wanneer u contact moet opnemen. Begeleiding bij vragen of emoties die later kunnen opkomen, en advies over anticonceptie, behoren tot de nazorg.
Vertrouwd en ervaren
Abortuskliniek Almere, als onderdeel van het Vrelinghuis, biedt veilige en respectvolle zorg bij een onbedoelde zwangerschap met meer dan 50 jaar ervaring. Zij zijn gespecialiseerd in abortushulpverlening tot 13 weken en behandelen ook op zaterdag.
Ervaringen van anderen getuigen van professionele, vriendelijke en behulpzame zorg, waarbij patiënten zich op hun gemak voelen en de tijd krijgen die nodig is.
Veelgestelde vragen
Heeft u een verwijzing van een arts nodig?
Nee, een verwijzing is niet nodig. U kunt zelf een afspraak maken. Indien u wel een verwijsbrief heeft, neem deze dan mee, vooral als deze belangrijke medische informatie bevat.
Is er een verplichte bedenktijd?
Nee. Sinds 1 januari 2023 is de wettelijke bedenktijd van 5 dagen niet meer verplicht, waardoor u sneller terecht kunt voor een afspraak.
Kan ik iemand meenemen naar de kliniek?
Ja, u mag één persoon meenemen. Deze persoon mag bij het gesprek aanwezig zijn als u dat wenst. Voor het echo-onderzoek wordt u gevraagd even alleen te komen, vanwege een wettelijke verplichting om u onder vier ogen te spreken. De begeleider kan in de wachtkamer wachten of buiten de kliniek blijven, maar mag niet mee naar de behandelafdeling om de privacy van alle patiënten te beschermen. Bij een afspraak met sedatie (roesje) is het belangrijk dat u niet alleen naar huis gaat; u mag 24 uur na sedatie geen voertuig besturen. Indien u niemand heeft die met u mee kan, kunt u kijken op www.samennaardekliniek.nl.
Ik ben minderjarig, heb ik toestemming van mijn ouders nodig?
Als u 16 jaar of ouder bent, mag u zelf beslissen en is toestemming van uw ouders niet nodig. Bent u jonger dan 16, dan is in principe toestemming van (één van) uw ouders of voogd vereist, tenzij een arts oordeelt dat u de beslissing zelfstandig kunt nemen.
Is er een wachtlijst?
Nee, er is geen wachtlijst. U kunt meestal binnen enkele dagen terecht voor een afspraak.
De klinieken zijn telefonisch bereikbaar op specifieke tijden. Abortuskliniek Stimezo in Zwolle ondersteunt al ruim 40 jaar vrouwen met onbedoelde zwangerschappen en biedt een veilige omgeving waar psychisch en algemeen welbevinden centraal staan.
Corona-informatie: Door versoepelingen mag uw partner of een andere begeleider (max. 1) weer bij het gesprek aanwezig zijn. Bij griepverschijnselen wordt gevraagd direct contact op te nemen.
In de abortuskliniek is behandeling mogelijk tot 13 weken zwangerschap. Voor zwangerschappen vanaf 13 weken wordt doorverwezen naar een tweede trimester kliniek. Alle procedures vallen onder het medisch beroepsgeheim; informatie wordt nooit zonder uw toestemming gedeeld.
Stimezo Zwolle kent geen wachttijden en biedt vaak op dezelfde dag een echo en gesprek aan. In het intakegesprek wordt ook geadviseerd over anticonceptie. Anticonceptie wordt, afhankelijk van leeftijd, (deels) vergoed.
De houding van de medewerkers is professioneel, invoelend en deskundig. Zij oordelen niet en nemen de vrouw altijd serieus.
Abortus, of zwangerschapsbeëindiging, is in Nederland sinds 1981 legaal tot 22 weken zwangerschap. Abortuskliniek Haarlem voert behandelingen uit tot 22 weken, en de kliniek in Amsterdam tot 18 weken.
Waarom naar het buitenland voor abortus?
Sommige vrouwen zoeken abortuszorg in Nederland omdat het in hun eigen land verboden of beperkt is, of vanwege angst voor stigma. Landen als Duitsland, Frankrijk en Polen hebben striktere regels of beperkingen, waardoor Nederlandse klinieken een uitkomst bieden.
Ziekenhuis of abortuskliniek in Nederland
Abortus wordt in Nederland uitgevoerd in ziekenhuizen en abortusklinieken. Een behandeling in een ziekenhuis wordt betaald door uw zorgverzekering en is niet anoniem. Een behandeling in een abortuskliniek wordt bekostigd uit een overheidssubsidie en is daardoor altijd anoniem.
Voor een abortus in een kliniek is geen verwijzing nodig en er is geen bedenktijd. U kunt direct een afspraak maken. Na de behandeling kunt u dezelfde dag naar huis. Alle behandelingen zijn veilig en hebben geen invloed op uw vruchtbaarheid. Let op: na een roesje mag u 24 uur niet zelf autorijden. Overweeg bij terugreis op dezelfde dag een overnachting in de buurt.
Flexibele bedenktijd en behandelmethoden
Sinds 2023 geldt een flexibele bedenktijd, waarbij u in overleg met de arts bepaalt hoeveel bedenktijd u nodig heeft. Het kan voorkomen dat u een aparte afspraak voor de behandeling moet maken.
Er zijn verschillende behandelmethoden:
- Abortuspil: Tot 9 weken zwangerschap. Bestaat uit twee medicijnen; het eerste deel in de kliniek of bij de huisarts, het tweede deel volgt één tot drie dagen later.
- Vacuümaspiratie (zuigcurettage): Mogelijk tot 13 weken zwangerschap. Vindt plaats in de kliniek onder lokale verdoving of met een ‘roesje’ (sedatie).
- Vanaf 13 weken zwangerschap: De vrucht wordt verwijderd met instrumenten, waarna de baarmoeder wordt schoongemaakt. Dit kan onder lokale verdoving, sedatie of in sommige klinieken onder narcose.
De verschillende mogelijkheden staan beschreven op de site van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen.
Een overtijdbehandeling (tot 16 dagen 'over tijd') verschilt qua behandeling niet van een abortus tot 9 weken.
Voor een zwangerschapsafbreking moet de zwangerschap meestal zichtbaar zijn op een echo; dit verklaart waarom u soms 'te vroeg' kunt zijn voor behandeling.
U kunt vragen of u iemand mag meenemen bij het maken van de afspraak. Indien dit niet lukt met iemand uit uw omgeving, zijn er abortusbuddies beschikbaar.
Indien u woont of werkt in Nederland, is de behandeling kosteloos. Voor personen zonder geldige verblijfspapieren of die tijdelijk in Nederland verblijven, kunnen er kosten verbonden zijn aan de behandeling. Alleen onder de Wet langdurige zorg is abortus gratis.
Bij een abortuskliniek kan men anoniem worden behandeld. In een ziekenhuis is dit niet het geval en is een verwijzing nodig. Bij de huisarts is men niet anoniem, maar de kosten worden vergoed vanuit subsidie. Alle artsen en verpleegkundigen hebben een geheimhoudingsplicht.
Voor personen jonger dan 12 jaar gelden andere regels. Behandeling bij de huisarts met de abortuspil is mogelijk sinds 1 januari 2025, afhankelijk van de keuze van de huisarts.
Voor ondersteuning bij het maken van een keuze, kunt u informatie inwinnen of u aanmelden voor gratis online oefeningen. FIOM kan u doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpverleners voor een gratis keuzehulpgesprek.
Abortuskliniek Vrelinghuis Utrecht voert zwangerschapsafbrekingen uit tot en met 22 weken en onderhoudt nauwe samenwerkingen met het Consultatieburo voor Seksualiteit en Anticonceptie (CASU) en het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU).