Een geboorteplan, ook wel een bevalplan genoemd, is een essentieel document waarin u uw persoonlijke voorkeuren en wensen voor de bevalling vastlegt. Het document biedt u de mogelijkheid om in alle rust na te denken over hoe u de bevalling voor u ziet, wie u daarbij wilt hebben, wat voor u belangrijk is en waarom. Door uw beslissingen en wensen op papier te zetten, fungeert het geboorteplan tevens als een belangrijk communicatiemiddel. U bespreekt het plan vooraf met uw verloskundige en deelt het tijdens de bevalling met alle betrokken zorgverleners, zodat iedereen op de hoogte is van wat voor u van belang is, ook op momenten dat u zelf niet altijd de woorden kunt vinden.
Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen die een geboorteplan hebben opgesteld, vaker terugkijken op een positieve bevalervaring, zelfs wanneer er onverwachte handelingen of ingrepen nodig waren. Het LUMC biedt een voorbeeld geboorteplan aan ter inspiratie.
Hoe Gebruikt U een Geboorteplan?
Hoewel een geboorteplan niet verplicht is en u ook zonder een dergelijk document kunt bevallen, is het nuttig om te weten dat het geen strikte eisenlijst of een gedetailleerd draaiboek is. Het biedt geen garantie dat de bevalling exact volgens plan zal verlopen; onverwachte wendingen zijn altijd mogelijk. Uw eigen wensen zijn niet bindend; u kunt altijd terugkomen op de keuzes die u in uw plan heeft vastgelegd. Mocht u bijvoorbeeld in uw plan hebben aangegeven in het ziekenhuis te willen bevallen, maar tijdens de bevalling toch liever thuis wilt blijven, dan is dit uiteraard mogelijk en zal hiernaar geluisterd worden.
Het is belangrijk te realiseren dat u uw bevalling niet tot in de puntjes kunt plannen. Het opstellen van een plan garandeert niet dat alles precies zo zal lopen. Echter, het proces van het onderzoeken van de verschillende opties en het bepalen van uw wensen daarin, is op zichzelf al zeer waardevol.
Waarom een Geboorteplan Maken?
Het maken van een geboorteplan stimuleert u om vooraf na te denken over uw bevalwensen. Het stelt u in staat om in een rustige omgeving na te denken over de gewenste gang van zaken, verschillende scenario's en uw opties en wensen in die gevallen. Dit is met name nuttig omdat het in het moment zelf, tijdens de bevalling, vaak lastig is om dergelijke beslissingen te nemen. Door dit vooraf te doen, hoeft u er later niet meer over na te denken.
Daarnaast fungeert het geboorteplan als een effectief communicatiemiddel. Het biedt een handige manier om uw visie op de bevalling te delen met uw verloskundige, doula of arts.
Wat Zet U in een Geboorteplan?
In een geboorteplan legt u vast wat voor u belangrijk is tijdens de bevalling. Indien het plan uitgebreid wordt, is het raadzaam om een samenvatting toe te voegen, aangezien zorgverleners mogelijk niet altijd de tijd hebben om een lang document volledig door te lezen. De hoogtepunten moeten snel te scannen zijn.
U kunt een invulbaar geboorteplan gebruiken ter inspiratie of zelf een opzet maken. Schrijf bijvoorbeeld op waar u wilt bevallen, hoe u met pijn wilt omgaan, of u wilt dat er foto's gemaakt worden, hoe de verloskundige u kan ondersteunen en wat u verder belangrijk vindt.
Tip: Maak ook een plan B. Als u bijvoorbeeld op de baarkruk wilt bevallen, bedenk dan wat uw wensen en behoeften zijn als dit om een bepaalde reden niet mogelijk blijkt. Vooruitdenken over verschillende scenario's kan helpen om niet onverwacht overvallen te worden.
Advies: Dit Raden We Aan
Schrijf Op Wat U Wél Wilt
Focust u in uw geboorteplan vooral op wat u wél wilt, in plaats van een opsomming te maken van wat u niet wilt. Schrijf bijvoorbeeld in plaats van "ik wil niet in het ziekenhuis bevallen" liever: "ik wil graag thuis bevallen, maar dit zijn omstandigheden waaronder ik toch zou instemmen met een ziekenhuisbevalling." Reflecteer in plaats van "ik wil niet op mijn rug liggen" op welke houding u dan wél prettig zou vinden.
Met Wie Bespreekt U Uw Geboorteplan?
Het is ideaal om uw geboorteplan te bespreken met degenen die bij de bevalling aanwezig zullen zijn, zoals uw partner, verloskundige, gynaecoloog of doula. Uit onderzoek blijkt dat zwangeren een positieve ervaring hadden wanneer zij het geboorteplan maakten in overleg met zorgverleners en betrokkenen. Dit kan ertoe leiden dat uw verloskundige u beter kan ondersteunen, dat iedereen realistische verwachtingen heeft en dat u zich meer in controle voelt.
Hoe Maakt U een Bevalplan?
Om u op weg te helpen, kunt u gebruikmaken van het voorbeeld geboorteplan. Voel u vrij om er uw eigen draai aan te geven. Mogelijk heeft uw verloskundigenpraktijk een eigen voorbeeld, of vindt u inspiratie in een boek of online. De vorm mag u zelf kiezen; u kunt dingen opschrijven of afbeeldingen gebruiken, zolang het maar makkelijk en snel te begrijpen is. Een opsomming van de punten die u belangrijk vindt, is vaak al voldoende en snel te lezen voor zorgverleners, ook in situaties waar weinig tijd is.
U kunt op ieder moment van uw zwangerschap een geboorteplan maken. Overleg met uw verloskundige wanneer u dit kunt bespreken; meestal wordt dit rond 35 weken zwangerschap gepland.
Hoe Deelt U Uw Geboorteplan?
Bespreek met uw verloskundige hoe deze uw geboorteplan wil ontvangen - digitaal of uitgeprint. U kunt ook enkele kopieën maken en deze in uw ziekenhuistas stoppen of klaarleggen voor zorgverleners die mogelijk later betrokken raken bij uw bevalling. Zorg ervoor dat uw plan makkelijk en snel leesbaar is.
Zijn Er Nadelen aan het Maken van een Geboorteplan?
Een geboorteplan heeft in principe geen nadelen. Een potentieel minpunt kan zijn als u te veel van het plan verwacht. Indien u verwacht hiermee de bevalling exact te kunnen sturen, kunt u mogelijk teleurgesteld raken. Het is tevens cruciaal om uw keuzes en wensen vooraf te bespreken met uw verloskundige om te voorkomen dat bepaalde eisen of wensen onverwacht niet realistisch blijken te zijn.
Wat Als Uw Bevalling Anders Loopt Dan U Had Gehoopt?
Natuurlijk kan uw bevalling anders lopen dan gepland of gewenst, ondanks een goede voorbereiding. Dit kan emotioneel belastend zijn. Bespreek dit openlijk met uw verloskundige, zodat u samen kunt kijken naar de beste vervolgstappen. Denk hierbij aan een nagesprek met een zorgverlener of praten met een onafhankelijke derde partij, zoals uw huisarts. U kunt er ook voor kiezen om hier niets mee te doen en uitsluitend aandacht te geven aan uw gevoel. Welke optie u ook kiest, er is ondersteuning beschikbaar.
Delivery Begins (3D Animation)
Het Basiszorgpad Zwangerschap in het LUMC
Voor de standaard controles tijdens de zwangerschap volgt u het basiszorgpad zwangerschap. Dit omvat het gehele traject van de eerste echo tot aan de bevalling en biedt u een duidelijk overzicht van alle standaard afspraken, onderzoeken en voorlichtingsbijeenkomsten en -films. Dit Basiszorgpad is er voor alle zwangeren.
Medische Indicaties en Aanpassingen aan het Basiszorgpad
Indien het om medische redenen nodig is om het basiszorgpad aan te passen, werkt het LUMC met een multidisciplinair team. Tijdens uw afspraken ontmoet u specialisten zoals een gynaecoloog, een verpleegkundige en een arts prenatale geneeskunde, die echo's maakt. Indien u alleen voor een uitgebreide echo komt, wordt dit door de arts prenatale geneeskunde uitgevoerd. Gespecialiseerde spreekuren, die soms in samenwerking met andere specialisten plaatsvinden, zorgen ervoor dat de zorg voor u en uw baby optimaal op elkaar is afgestemd. Het LUMC fungeert als een landelijk verwijscentrum voor de behandeling van het ongeboren kind.
Specialistische Spreekuren en Onderzoeken
Op de polikliniek van het LUMC worden diverse specialistische spreekuren aangeboden. Indien nodig, kunnen echo-onderzoek, bloedonderzoek en algemene zwangerschapscontroles tijdens zo'n spreekuur gecombineerd worden. Bij de 16-weken afspraak met de doktersassistente van Geboortehuis Leiden wordt geluisterd naar het hartje van de baby en wordt uw bloeddruk gemeten. U ontvangt uitleg over uw persoonlijke zorgpad, de mijnLUMC-app en voorlichtingsbijeenkomsten en -films. Uw partner of één begeleider mag hierbij aanwezig zijn.
De arts prenatale geneeskunde maakt een echo, waarna de gynaecoloog en kindercardioloog meekijken. Indien nodig, kijkt ook de kinderneuroloog of kindernefroloog mee. Bij deze spreekuren wordt geadviseerd om niet alleen te komen en opvang te regelen voor eventuele andere kinderen.
Opname in Geboortehuis Leiden
Tijdens uw opname in Het Geboortehuis Leiden verblijft u in een van de geboortekamers. Uw partner of vertrouwenspersoon mag 24 uur per dag bij u blijven. U beschikt over eigen sanitair.
U heeft ongetwijfeld wensen en verwachtingen voor uw bevalling. Tijdens uw zwangerschap kunt u deze wensen aangeven in uw bevalplan. U bespreekt deze met uw verloskundig zorgverlener en bekijkt samen de haalbaarheid. Vervolgens wordt het plan opgenomen in uw dossier.
Verloop van de Bevalling
Elke bevalling is uniek. Hoewel het algemene verloop grotendeels hetzelfde is, kan de tijdsduur sterk variëren. Wanneer de bevalling begint, dient u contact op te nemen met Geboortehuis Leiden via 071 526 09 00. Soms moet de bevalling worden ingeleid, wat doorgaans in maximaal drie fasen verloopt.
De beleving van de bevalling is voor iedere vrouw verschillend. Bevallen doet pijn, veroorzaakt door weeën. In het begin zijn de weeën minder intens, maar naarmate de bevalling vordert, worden ze krachtiger en de pauzes korter. De pijn ervaart u in golfbewegingen, met korte pauzes waarin de pijn nauwelijks aanwezig is. Het kunnen omgaan met deze pijn en het volbrengen van de bevalling geeft veel vrouwen een gevoel van kracht en trots. Een veilige omgeving is hiervoor essentieel. In Het Geboortehuis Leiden zijn twee baden beschikbaar: een ontspanbad en een bevalbad.
Geboorteplan Voorbeeld & Tips
Veel aanstaande moeders kiezen ervoor om in het derde trimester van hun zwangerschap een geboorteplan op te stellen, vaak samen met hun partner. Uw verloskundige nodigt u mogelijk ook uit om na te denken over uw wensen rondom de bevalling en deze op papier te zetten. Maar waar te beginnen? Welke aspecten neemt u op in uw geboorteplan? Welke keuzes zijn het overwegen waard? Dit artikel biedt tips voor het maken van uw geboorteplan en een voorbeeld.
Een geboorteplan is een document waarin u uw wensen rondom de bevalling vastlegt. Dit kan in een zelfgemaakt Word-document of in een ingevuld format dat u online downloadt. Aan het einde van dit artikel vindt u links naar voorbeelden van geboorteplannen.
U kunt het geboorteplan zo beknopt of uitgebreid maken als u zelf wilt. Sommigen kiezen voor 3 tot 5 bullet points met hun belangrijkste wensen, terwijl anderen een plan van één of twee A4-tjes opstellen. Het is raadzaam het plan niet langer te maken dan dit, zodat zorgverleners het snel kunnen lezen. Eventueel kunt u twee versies uitwerken: één voor een thuisbevalling en één voor een ziekenhuisbevalling.
U vraagt zich wellicht af waarom u een geboorteplan zou maken als een bevalling toch vaak anders loopt dan verwacht. Dit is terecht! Het kan echter een waardevolle manier zijn om u samen met uw partner voor te bereiden op de bevalling. Het bevalplan kan een mooi startpunt zijn voor een gesprek met uw verloskundige over de zaken die u belangrijk vindt tijdens het bevallingsproces. In dit gesprek kunt u bespreken in hoeverre uw wensen afwijken van de 'standaard werkwijze' van uw verloskundige. Juist op die punten kan het waardevol zijn om uit te leggen waarom een specifieke wens voor u belangrijk is, zodat uw verloskundige daar tijdens de bevalling zoveel mogelijk rekening mee kan houden.
Mogelijk zijn er ook wensen die om medische of praktische redenen niet haalbaar zijn. Wanneer uw wensen vooraf zijn vastgelegd en besproken, kunt u deze tijdens de bevalling loslaten, wat rust en ruimte biedt om u te concentreren op het 'echte werk'. Het gevoel de controle te kunnen loslaten, werkt vaak stressverlagend.
Wanneer u tijdens de bevalling wordt overgedragen aan de gynaecoloog in het ziekenhuis, kan deze zich snel een beeld vormen van wie u bent en wat uw wensen zijn. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die een geboorteplan hebben geschreven, positiever terugkijken op hun bevalling en meer een gevoel van controle ervaren, zelfs als het bevallingsproces uiteindelijk heel anders verliep dan in het geboorteplan was vastgelegd.
Fases van de Bevalling
Om u te helpen bij het nadenken over uw wensen, kunt u de bevalling indelen in verschillende fases: de ontsluitingsfase, de persfase en het uur na de geboorte.
1. Waar Wilt U Bevallen?
Heeft u de voorkeur om in bad te kunnen bevallen? Is er een specifieke methodiek die u tijdens de bevalling wilt toepassen? Wilt u pijnstilling? Hoe staat u tegenover het gebruik van middelen die weeën opwekken, zoals het toedienen van (synthetische) oxytocine? Houd er rekening mee dat de kans op een postpartum depressie hierdoor aanzienlijk kan stijgen.
2. Pijnstilling en Medische Ingrepen
Hoe denkt u over medische ingrepen in het ziekenhuis, zoals bewaking van de hartslag, inwendig onderzoek, infuus prikken, inknippen, kunstverlossing en keizersnede?
3. Postnatale Zorg en Babyverzorging
Wat gebeurt er met de placenta? Heeft u ideeën over hoe u met de baby wilt omgaan na de bevalling? Welke onderzoeken wenst u voor de baby?
Zoals eerder vermeld, zijn de bovenstaande vragen een richtlijn of hulpmiddel. Kies de punten die voor u van belang zijn of afwijken van "het gebruikelijke".
In het geboorteplan maakt u uw wensen kenbaar. Op deze manier kunnen uw wensen door alle betrokken zorgverleners (verloskundige, kraamverzorgster, eventueel een gynaecoloog en verpleegkundige) gelezen worden, wat duidelijkheid schept over hoe u het graag zou willen zien. Soms is het echter medisch noodzakelijk om van het plan af te wijken.
Uw Geboorteplan Bespreken in het LUMC
Uw bevalplan geeft u de mogelijkheid om met uw verloskundige te bespreken wat u van de bevalling verwacht. In het plan geeft u aan wat u belangrijk vindt, wat uw ideeën en wensen zijn, en hoe u graag behandeld wilt worden. Hieronder staan vragen die u kunnen helpen bij het schrijven van uw geboorteplan; u hoeft dus niet op elke vraag antwoord te geven.
Bekijk bijvoorbeeld het geboorteplan van Verloskundigenpraktijk De Zon via de volgende link.
Communicatie en Ondersteuning tijdens de Bevalling
Wat vindt u fijn wat de communicatie betreft tijdens de bevalling? Wilt u zelf overal bij betrokken worden? Vanaf de actieve fase van de bevalling zal het team bij u blijven en u ondersteunen bij het vinden van de juiste ontspanning, houding en ademhaling. Gezamenlijk worden de momenten voor controles en de plaats van de bevalling bepaald.
Het team staat voor duidelijke, rustige communicatie tijdens de bevalling. Bij alles wat er gebeurt, wordt uw toestemming gevraagd en wordt de partner betrokken. Alle vormen van natuurlijke pijnstilling worden aangedragen en ingezet waar nodig, zoals massage, douche, bad, TENS en lachgas. Meestal bepaalt het verloop van de bevalling of er ook behoefte is aan medicamenteuze pijnstilling bij de gynaecoloog. De opties en het juiste moment worden samen tijdens de bevalling bepaald.
Direct na de Geboorte
De baby wordt direct bloot bij u op de borst gelegd en alleen meegenomen indien dit medisch noodzakelijk is. Indien u als moeder medische zorg nodig heeft, zal uw kindje altijd bij de partner zijn. Als u borstvoeding geeft, blijft de baby op uw blote borsten liggen tot na de eerste voeding. Daarna kan de baby huid-op-huid bij uw partner liggen.
De navelstreng wordt standaard uit laten kloppen, wat 3-5 minuten duurt. Bij voorkeur wordt een cordring gebruikt voor de navelstreng; deze kunt u ook zelf bestellen voor thuis. Er wordt altijd gevraagd of de partner de navelstreng wil doorknippen.
Er wordt gevraagd of u de placenta wilt zien en wat u ermee wilt doen. Het toedienen van een oxytocine-injectie gebeurt laagdrempelig om bloedverlies te voorkomen, waarbij per situatie wordt bekeken of dit echt nodig is. Uw kindje krijgt, na uw toestemming, druppels vitamine K ter bevordering van de bloedstolling.
Prenatale Screening en Onderzoeken in het LUMC
De eerste zwangerschapscontrole vindt plaats rond 10 weken. Daarna volgt controle rond 20, 26, 30, 36 en 39 weken, en vaker indien nodig. Er wordt gevraagd hoe het met u gaat. U kunt tijdens uw zwangerschap een bevalplan maken en uw wensen kenbaar maken.
In onze regio is de voorlichting voor zwangere vrouwen goed afgestemd, met samenwerking tussen verloskundigenpraktijken, kraamcentra en het Centrum voor Jeugd en Gezin. Bent u zwanger en benieuwd naar de mogelijkheden? Bekijk dan de video's.
Screening op Syndromen
Screening op Down-, Edwards- en Patau-syndroom (trisomie 21, 18 en 13) is niet verplicht. Prenatale screening kan een afwijking nooit volledig uitsluiten, maar kan wel aangeven of de kans op een afwijking verhoogd is. Indien de kans verhoogd is, kan verder onderzoek, zoals een vruchtwaterpunctie of vlokkentest, uitsluitsel geven.
Wilt u informatie over de mogelijkheden van prenatale screening en bent u onder controle in het LUMC? Maak dan direct na de eerste controle een afspraak voor een counselingsgesprek met een gespecialiseerde verpleegkundige. Tijdens dit gesprek kunt u, indien gewenst, het NIPT-onderzoek, de 13-weken echo en de 20 weken echo bespreken. U kunt hier alvast meer over lezen.
U kunt uw ongeboren kind laten onderzoeken op een aantal afwijkingen middels prenatale screening. Er zijn verschillende onderzoeken beschikbaar.
Thuisbehandeling en Opname
Het verpleegkundig thuisteam kan zorg verlenen in uw thuissituatie voor een aantal aandoeningen in de zwangerschap, ook wel thuisbehandeling risicozwangeren of thuiszorgmonitoring genoemd. Indien intensievere zorg nodig is en thuisbehandeling niet (meer) mogelijk is, wordt u opgenomen in Het Geboortehuis Leiden. Hier wordt de allerbeste verloskundige zorg geboden, met focus op uw veiligheid en die van uw ongeboren kind. Tijdens uw opname verblijft u in een van de kamers, waar uw partner 24 uur per dag bij u kan verblijven in de privacy van uw eigen kamer.
Bevalvisie
Op deze pagina kunt u uw wensen, visie en ideeën kwijt over de aanstaande bevalling. Na het invullen wordt dit document gekoppeld aan uw zwangerschapsdossier. Tijdens een afspraak bespreekt u uw bevalplan en kunt u al uw vragen stellen. Ook zonder bevalplan biedt het LUMC persoonlijke, hoogwaardige zorg tijdens de bevalling.