Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam ingrijpende veranderingen, waaronder veranderingen in de bloedsomloop. Veel zwangere vrouwen merken opgezwollen, blauwachtige aderen op, niet alleen op de benen, maar soms ook op de borst en hals. Hoewel deze spataderen meestal onschuldig zijn, kunnen ze ongemak veroorzaken. Dit artikel belicht de oorzaken van deze aderen tijdens de zwangerschap, de bijbehorende klachten en mogelijke oplossingen voor verlichting.
Veranderingen in de Bloedsomloop tijdens de Zwangerschap
De zwangerschap brengt significante veranderingen teweeg in de bloedsomloop. Het bloedvolume neemt toe, wat resulteert in extra druk op de aderen. Tegelijkertijd produceert het lichaam meer progesteron, een hormoon dat de wanden van de bloedvaten soepeler maakt. Deze combinatie van verhoogde druk en slappere vaatwanden kan leiden tot het verwijden van aderen.
Bovendien kan de groeiende baarmoeder druk uitoefenen op de grote aderen in het bekken. Dit kan de afvoer van bloed uit de benen vertragen en bijdragen aan de vorming van spataderen. De kans op spataderen is groter bij vrouwen die al meerdere zwangerschappen hebben gehad, bij erfelijke aanleg, en bij vrouwen die veel zitten of staan.
Naast de benen, borst en hals, kunnen spataderen ook ontstaan in de schaamstreek of het bekkengebied. Deze zogenaamde vulvaire of bekkenvarices ontstaan door dezelfde mechanismen en kunnen aanvoelen als druk, zwelling of een zwaar gevoel in het bekken. In de meeste gevallen verdwijnen deze na de bevalling vanzelf.
Typische Klachten bij Zwangerschapsgerelateerde Aderen
Naast de zichtbare, kronkelende blauwe of paarse aderen, kunnen zwangere vrouwen verschillende klachten ervaren:
- Een zwaar of vermoeid gevoel in de benen, borst of hals.
- Jeuk of een branderig gevoel rondom de aangedane aderen.
- Zwelling in de enkels of onderbenen, vooral aan het einde van de dag.
- Soms kan de aangedane ader meer aan één kant van het lichaam voorkomen.
De bloedtoevoer naar de borsten neemt tijdens de zwangerschap ook toe, wat kan leiden tot zichtbaardere blauwe aderen. Dit wordt veroorzaakt door de hormonale veranderingen en de ontwikkeling van melkklieren ter voorbereiding op borstvoeding. Deze toegenomen doorbloeding kan de borsten gevoeliger en soms pijnlijk maken.
Verlichting van Klachten en Preventie
Hoewel spataderen niet altijd volledig te voorkomen zijn, zijn er diverse maatregelen die de klachten kunnen verminderen en preventief kunnen werken:
- Steunkousen: Draag dagelijks steunkousen, bij voorkeur direct na het opstaan. Compressieklasse 1 is vaak voldoende, maar bij bestaande vaatproblemen of aanzienlijke vochtophoping kan klasse 2 nodig zijn. Deze kousen ondersteunen het vaatstelsel en bevorderen de bloedcirculatie.
- Beweging: Regelmatige lichaamsbeweging, zoals wandelen, zwemmen of zwangerschapsgymnastiek, stimuleert de kuitspieren en ondersteunt de bloedtoevoer naar het hart. Vermijd langdurig zitten of staan in dezelfde houding.
- Benen omhoog leggen: Leg de benen omhoog tijdens het rusten om de afvoer van bloed te bevorderen.
- Slaaphouding: Slapen op de linkerzij kan de druk op de bekkenaderen verminderen en de doorbloeding verbeteren.
- Hydratatie: Zorg voor voldoende vochtinname.
- Schoeisel: Vermijd schoenen met hoge hakken.
- Voeten opwarmen: Koude douches of het dompelen van de voeten in koud water kan de bloedvaten helpen samentrekken en de bloedstroom bevorderen.
Deze adviezen zijn niet alleen gericht op symptoomverlichting, maar dragen ook bij aan gezonde aderen op de lange termijn.
Gevoelige en Pijnlijke Borsten tijdens de Zwangerschap
Gevoelige of pijnlijke borsten zijn een veelvoorkomend symptoom tijdens de zwangerschap, vaak veroorzaakt door hormonale veranderingen (oestrogeen en progesteron) en verhoogde doorbloeding. De melkklieren zwellen op als voorbereiding op borstvoeding. Dit kan leiden tot:
- Pijnlijke, gevoelige borsten.
- Verhoogde zichtbaarheid van aderen op de borst.
- Een trekkend gevoel in de borsten.
Om deze klachten te verlichten, kan het dragen van een goed passende zwangerschapsbeha uitkomst bieden. Een beha ontworpen voor zwangerschap biedt de nodige ondersteuning aan de groeiende borsten. Warme kompressen, douches of een warme kruik kunnen ook helpen de doorbloeding te verbeteren en pijn te verzachten. Voor een trekkend gevoel kan een milde, zachte bodylotion met een lichte massage verlichting bieden.
Oefeningen voor bekkenstabiliteit / rompstabiliteit tijdens de zwangerschap!
Verdwijnen Spataderen na de Zwangerschap?
Bij veel vrouwen verdwijnen spataderen (deels) vanzelf in de maanden na de bevalling. Naarmate het bloedvolume en de druk op de aderen afnemen, worden de bloedvaten weer minder zichtbaar. Als de spataderen na 6 tot 12 maanden nog steeds aanwezig zijn of klachten geven, is het raadzaam om medisch advies in te winnen.
In sommige gevallen blijven klachten bestaan zonder dat de spataderen aan de buitenkant zichtbaar zijn. Dit kan duiden op inwendige spataderen.
Wanneer Medische Hulp Inschakelen?
Hoewel spataderen tijdens de zwangerschap meestal onschuldig zijn, is het belangrijk om alert te zijn op mogelijke complicaties. Neem contact op met een arts of specialist als u:
- Plotseling hevige pijn of zwelling in één been ervaart.
- Roodheid, warmte of verharding voelt rond een spatader, wat kan wijzen op een ontsteking of bloedstolsel (trombose).
- Langdurige zwelling hebt die niet verbetert bij rust.
Het risico op trombose is tijdens de zwangerschap en tot zes weken na de bevalling verhoogd. Leefstijl aanpassingen zoals beweging en het dragen van steunkousen kunnen dit risico verlagen. Bij vrouwen met een verhoogd risico kan de arts bloedverdunners voorschrijven.
Behandeling na de Zwangerschap
Actieve behandeling van spataderen wordt tijdens de zwangerschap meestal uitgesteld tot na de bevalling en eventuele borstvoedingsperiode. Na de zwangerschap zijn er moderne, minimaal invasieve behandelingen beschikbaar, zoals endoveneuze lasertherapie en schuiminjecties. Deze methoden vereisen geen langdurig herstel.
Als de spataderen geen klachten geven, is behandeling niet altijd noodzakelijk. Mochten ze wel klachten veroorzaken, dan zijn er diverse behandelopties, waaronder elastische kousen, inspuiten van aderen, strippen, lasertherapie en ambulante flebectomie. Het is aan te raden om met de huisarts te overleggen over de meest geschikte behandeling, en deze bij voorkeur 6 maanden na de bevalling te ondergaan om de kans op terugkeer te minimaliseren.