Een navelbreuk, ook wel een umbilicale hernia genoemd, is een aandoening waarbij een deel van de buikinhoud of het buikvlies door een zwakke plek of opening in de buikwand bij de navel naar buiten puilt. Dit kan leiden tot een zichtbare zwelling of bult in of rond de navel.
Wat is een buikwandbreuk?
De buikwand, bestaande uit spieren en vliezen, beschermt de organen in de buikholte. Wanneer er een zwakke plek of opening in deze wand ontstaat, kunnen de organen of het buikvlies door deze opening naar buiten worden gedrukt, wat resulteert in een breuk (hernia). Deze uitstulping wordt de breukzak genoemd, terwijl de zwakke plek of opening in de buikwand de breukpoort heet.
Verhoogde druk in de buikholte, bijvoorbeeld door hoesten, persen, zwaar tillen of plotselinge bewegingen, kan de buikinhoud tegen de buikwand drukken. Als er een zwakke plek aanwezig is, kan dit leiden tot het naar buiten persen van buikinhoud.
Soorten buikwandbreuken
- Navelbreuk: Een breuk die zich manifesteert op de plaats van de navel.
- Bovenbuikbreuk: De breuk bevindt zich iets hoger dan de navel, in de bovenbuikregio. Bij dit type breuk puilt vaak voornamelijk vetweefsel naar buiten.
- Liesbreuk: Een breuk die voorkomt in de liesstreek.
- Littekenbreuk: Deze breuk ontstaat in littekenweefsel na een eerdere buikoperatie, waar de buikwand verzwakt kan zijn.
Oorzaken van een navelbreuk na bevalling
Na een bevalling kunnen vrouwen geconfronteerd worden met aandoeningen zoals een diastase (het wijken van de rechte buikspieren) of een navelbreuk. De zwangerschap zelf kan bijdragen aan het ontstaan van een navelbreuk door de uitrekking van de buikwand. Het hormoon relaxine, dat tijdens de zwangerschap wordt aangemaakt om gewrichten en ligamenten te versoepelen ter voorbereiding op de bevalling, kan ook de buikwandweefsels verweken, wat de kans op een breuk vergroot.
Naast zwangerschap kunnen ook andere factoren bijdragen aan het ontstaan van een navelbreuk:
- Verhoogde druk in de buikholte door:
- Zwaar tillen
- Chronisch hoesten
- Persen (bijvoorbeeld bij stoelgang)
- Overgewicht of plotselinge gewichtstoename
- Een aangeboren zwakke plek in de buikwand.
Symptomen van een navelbreuk
Het meest kenmerkende symptoom van een navelbreuk is een zichtbare zwelling of bult in of rond de navel. Deze zwelling kan groter worden bij activiteiten die de druk in de buik verhogen, zoals staan, hoesten of persen, en kan kleiner worden of verdwijnen in rust of bij liggen.
Hoewel sommige navelbreuken geen klachten veroorzaken, kunnen de volgende symptomen optreden:
- Een pijnlijk of branderig gevoel rond de navel.
- Ongemak of een drukkend gevoel in de buik.
- Misselijkheid of braken, vooral in ernstige gevallen waarbij een deel van de darm bekneld raakt.
- Ernstige buikpijn, wat kan duiden op beknelling.
Beknelde breuk
Een gevaarlijke complicatie is beklemming, waarbij de breukinhoud permanent vast komt te zitten in de breukpoort. Dit kan leiden tot hevige pijn, misselijkheid en braken. Bij een beknelde breuk is direct medische hulp noodzakelijk.
Diagnose en behandeling
De diagnose van een navelbreuk wordt meestal gesteld door een arts die de buik onderzoekt en voelt naar de zwelling. Indien nodig kan aanvullend onderzoek worden gedaan.
Behandelingsopties
Een navelbreuk verdwijnt nooit vanzelf en kan in de loop van de tijd groter worden.
Niet-chirurgische opties
Bij kleine breuken zonder significante klachten, of wanneer een operatie niet wenselijk is, kan de arts een breukband voorschrijven. Dit is een ondersteunend korset dat de breuk op zijn plaats houdt en druk uitoefent om de zwelling te verminderen. Het is belangrijk te weten dat een breukband de breuk niet geneest, maar slechts symptomen kan verlichten.
Chirurgische behandeling
Een operatie wordt vaak aanbevolen bij:
- Aanhoudende pijnklachten.
- Herhaaldelijke beklemming.
- Cosmetische bezwaren.
- Bij vrouwen die nog een zwangerschap wensen, kan een operatie de kans op complicaties tijdens een volgende zwangerschap verkleinen.
De chirurgische ingreep, die meestal wordt uitgevoerd via een kijkoperatie (laparoscopie) of een open buikoperatie, omvat het terugduwen van de breukinhoud in de buikholte en het verstevigen van de zwakke plek in de buikwand. Dit laatste gebeurt vaak met een kunststof matje dat de buikwand versterkt en de kans op herhaling van de breuk verkleint.
UCMC ClearMesh Composite - Umbilical Hernia Repair
Preventie
Hoewel het volledig voorkomen van een navelbreuk niet altijd mogelijk is, kunnen de volgende maatregelen het risico verkleinen:
- Versterken van de core-spieren: Regelmatige oefeningen die de buik- en rugspieren versterken, kunnen helpen de buikwand stabiel te houden.
- Bewust ademhalen: Technieken voor diepe en bewuste ademhaling kunnen de druk in de buikholte beter reguleren.
- Gezonde levensstijl: Het handhaven van een gezond gewicht en het vermijden van zwaar tillen of overmatige inspanning kan de druk op de buikwand verminderen.
- Correct tillen: Gebruik uw benen en niet uw rug bij het tillen van zware objecten.
Het is belangrijk om na een bevalling te luisteren naar het lichaam en bij twijfel of klachten tijdig medisch advies in te winnen.