Behandelingen voor het Opwekken van de Eisprong en Vruchtbaarheidsproblemen

Wanneer zwanger worden uitblijft, kan dit komen doordat er na de menstruatie geen eicel groeit. Menstruatie, ook wel ongesteld zijn genoemd, is een natuurlijk proces. Als er geen eicel groeit, vindt er ook geen eisprong plaats. Om toch zwanger te kunnen worden, bestaat de mogelijkheid van een behandeling met medicijnen, ook wel het opwekken van de eisprong genoemd.

Het Vruchtbaarheidsproces

Naast de baarmoeder bevinden zich de eierstokken. Na de menstruatie begint er in de eierstokken een eicel te groeien. Wanneer deze eicel voldoende is gegroeid, beweegt deze naar de baarmoeder. Dit proces staat bekend als de eisprong. Gedurende deze periode is zwangerschap mogelijk.

Indien de eicel niet wordt bevrucht, zal een deel van de binnenwand van de baarmoeder loslaten, wat resulteert in een bloeding. Deze bloeding wordt de menstruatie of ongesteldheid genoemd.

De periode tussen twee menstruaties wordt de cyclus genoemd. Sommige vrouwen ervaren echter geen eisprong. Dit fenomeen heet anovulatie. Kenmerkend voor anovulatie is een onregelmatige menstruatiecyclus, waarbij het meer dan 35 dagen duurt voordat de volgende menstruatie optreedt. Anovulatie kan verband houden met medische aandoeningen zoals PCOS (Polycysteus Ovarium Syndroom).

Schematische weergave van de vrouwelijke voortplantingsorganen met eierstokken en baarmoeder.

Behandelingen voor Anovulatie

Vrouwen met anovulatie die zwanger willen worden, kunnen in aanmerking komen voor medicatie om de eisprong op te wekken. Dit proces staat bekend als ovulatie-inductie. Het doel van deze behandeling is om maandelijks een eisprong te stimuleren, waardoor de kans op zwangerschap toeneemt. Regelmatig seksueel contact met de partner is hierbij van belang.

Om de meest geschikte medicatie te bepalen, wordt een inwendige echo en een bloedonderzoek uitgevoerd.

Medicatie om de Eisprong op te Wekken

De eisprong wordt gestimuleerd door het hormoon FSH (follikelstimulerend hormoon). Medicijnen zoals Clomid en Letrozol bevorderen de aanmaak van FSH in het lichaam, wat leidt tot een eisprong.

Indien er na 6 tot 12 maanden behandeling met deze medicijnen geen zwangerschap optreedt, kan verder onderzoek plaatsvinden om de functionaliteit van de eileiders te evalueren.

Het Behandelingsschema

De behandeling start doorgaans na de menstruatie. Als er geen menstruatie is geweest, worden eerst medicijnen toegediend om de menstruatie op te wekken.

  • Begin de telling vanaf de eerste dag van de menstruatie.
  • Neem op dag 1 contact op met de polikliniek Fertiliteit.
  • Op dag 3 of 5 start u met het innemen van Clomid of Letrozol, in overleg met de arts.
  • Gedurende de behandeling vinden er inwendige echo's plaats in het ziekenhuis, soms aangevuld met bloedonderzoek.
Na de Behandeling

Wel een eisprong: Wacht na de vastgestelde eisprong twee weken af. Als de menstruatie uitblijft, kan een zwangerschapstest worden gedaan. Indien de menstruatie optreedt, kan de behandeling herhaald worden.

Geen eisprong: Indien er geen eisprong heeft plaatsgevonden, worden medicijnen toegediend om de menstruatie en vervolgens de eisprong op te wekken. Soms kunnen hierdoor meerdere eiblaasjes ontstaan, wat de kans op een tweelingzwangerschap vergroot. Mogelijke bijwerkingen zijn hoofdpijn, darmklachten en stemmingswisselingen.

Illustratie van een groeiend eiblaasje in de eierstok.

Alternatieve Behandelingen: Injecties

Wanneer Clomid of Letrozol onvoldoende effect hebben, kan worden overgegaan op injecties met het hormoon gonadotrofine. Deze hormonen worden door de patiënt zelf geïnjecteerd.

Schema met Injecties

  • De behandeling start na de menstruatie. Indien nodig, worden eerst medicijnen gegeven om de menstruatie op te wekken.
  • Op dag 1 van de menstruatie wordt contact opgenomen met de polikliniek Fertiliteit.
  • Op dag 3 vindt een echo plaats om de eierstokken te controleren op cysten of vochtblaasjes.
  • Op dezelfde dag start u met de dagelijkse hormooninjecties.
  • Rond dag 10 is er een vervolgecho om de groei van de eiblaasjes te beoordelen.
  • Wanneer een eiblaasje ongeveer 18 mm groot is, volgt een injectie met het hormoon hCG.
  • Er wordt geadviseerd om seks te hebben op de dag van de hCG-injectie en de dag erna.
Na de Injectiebehandeling

Wel ongesteld geworden: Indien de menstruatie binnen 17 dagen na de hCG-injectie optreedt, kan de behandeling herhaald worden. Soms leiden de injecties tot meerdere eiblaasjes, met een kans op een tweeling. Bij meer dan twee groeiende eiblaasjes wordt de hCG-injectie uitgesteld om een drielingzwangerschap te voorkomen. Mogelijke bijwerkingen zijn prikkelbaarheid, een opgezet gevoel in de buik, pijnlijke borsten en irritatie op de injectieplaats. Het overstimulatiesyndroom, waarbij de eierstokken te groot worden, wordt nauwlettend gemonitord.

Niet ongesteld geworden: Indien de menstruatie uitblijft, kan een zwangerschapstest worden gedaan.

Illustratie van een injectiespuit met hormoon.

Behandeling met een Pompje (Lutrelef)

Het medicijn Lutrelef kan eveneens een eisprong opwekken. Dit medicijn wordt toegediend via een pompje dat gedurende enkele weken op de huid wordt gedragen. Het pompje geeft continu een lage dosis Lutrelef af.

Schema met Pompje

  • De behandeling start na de menstruatie. Indien nodig, worden eerst medicijnen gegeven om de menstruatie op te wekken.
  • Op dag 1 van de menstruatie wordt contact opgenomen met de polikliniek Fertiliteit.
  • Op dag 10 vindt een inwendige echo plaats om de eierstokken te beoordelen.
  • Wanneer een eiblaasje ongeveer 18 mm groot is, volgt een injectie met het hormoon hCG.
  • Er wordt geadviseerd om seks te hebben op de dag van de hCG-injectie en de dag erna.
  • Tijdens de behandeling kunnen vaginale hormoontabletten worden gebruikt.
Na de Behandeling met Pompje

Zwangerschapstest: Twee weken na de eisprong kan een zwangerschapstest worden gedaan. De uitslag dient te worden doorgegeven aan de polikliniek Fertiliteit.

Ongesteld geworden: Indien de menstruatie optreedt, blijft het pompje zitten en kan de behandeling worden voortgezet. Bijwerkingen van het pompje zijn doorgaans mild, zoals huidirritatie, buikpijn, hoofdpijn of misselijkheid.

Het kan enkele weken duren voordat het pompje een eisprong opwekt. Soms is een hogere dosis Lutrelef nodig.

Illustratie van een medisch pompje dat op de huid is bevestigd.

Lage Eierstokreserve

Een lage eierstokreserve is een veelvoorkomende oorzaak van onvruchtbaarheid bij vrouwen. Dit betekent dat het aantal eicellen in de eierstokken lager is dan verwacht voor de leeftijd, en de kwaliteit van de eicellen kan verminderd zijn.

Oorzaken en Diagnose

De eierstokreserve neemt van nature af naarmate een vrouw ouder wordt. Factoren zoals leeftijd, maar ook ziekten en behandelingen (zoals kankertherapieën) kunnen de eierstokreserve beïnvloeden. Symptomen van een lage eierstokreserve kunnen zijn: onregelmatige of korte menstruatiecycli.

De diagnose wordt gesteld op basis van:

  • AMH (Anti-Müllerian Hormoon) meting: Dit hormoon, geproduceerd door de follikels in de eierstokken, geeft een indicatie van het aantal beschikbare eicellen.
  • FSH en LH metingen: Deze hypofysehormonen spelen een rol bij de stimulatie van follikelgroei en de eisprong. Bij een lage eierstokreserve kunnen de waarden verhoogd zijn.
  • Telling van antrale follikels: Met een transvaginale echografie wordt het aantal kleine follikels in de eierstokken geteld.
Infographic die de afname van de eierstokreserve met leeftijd toont.

Behandelingen bij Lage Eierstokreserve

Hoewel een lage eierstokreserve een uitdaging vormt, zijn er verschillende behandelmogelijkheden:

  • IVF (In-vitrofertilisatie): Een gepersonaliseerde stimulatie van de eierstokken wordt uitgevoerd om zo veel mogelijk eicellen te verkrijgen. De embryo's worden in een gespecialiseerd laboratorium ontwikkeld en gemonitord met behulp van geavanceerde incubators.
  • IVF met eiceldonatie: In gevallen van ernstige lage eierstokreserve of bij vrouwen boven de 42-43 jaar, is IVF met eiceldonatie een effectieve optie. Dit biedt hoge slagingspercentages.
  • Reactivering van de eierstokken: Technieken zoals de toediening van plaatjesrijk plasma (PRP) aan de eierstokken worden onderzocht om de eicelproductie te stimuleren, met name bij jongere patiënten. Wetenschappelijk bewijs hiervoor is nog beperkt.

Hoe in vitro fertilisatie (IVF) werkt - Nassim Assefi en Brian A. Levine

Andere Factoren die Vruchtbaarheid Beïnvloeden

Naast hormonale oorzaken zijn er diverse andere factoren die de vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden:

  • Disovulatie: Een te vroege signalering voor de eicel om de eierstok te verlaten.
  • Problemen met de eileiders: Obstructies, gestoorde trilhaarfunctie of verklevingen kunnen het transport van de eicel belemmeren.
  • Leeftijd: Vrouwen zijn het meest vruchtbaar tussen hun 20e en 30e levensjaar. Na het 35e jaar neemt de vruchtbaarheid geleidelijk af en stijgt de kans op miskramen en chromosomale afwijkingen.
  • Frequentie van seksueel contact: Regelmatig seksueel contact verhoogt de kans op zwangerschap.
  • Alcoholgebruik: Overmatig alcoholgebruik kan schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van de foetus.
  • Lichaamsgewicht: Zowel ondergewicht als overgewicht kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden.

Invriezen van Eicellen/Eierstokweefsel en Zaadcellen

Om de vruchtbaarheid te behouden, is het mogelijk om eicellen, eierstokweefsel of zaadcellen in te vriezen. Dit is met name relevant voor personen die te maken krijgen met behandelingen die onvruchtbaarheid kunnen veroorzaken, zoals chemotherapie of bestraling.

Illustratie van cryogene opslag van biologisch materiaal.

Vruchtbaarheidsonderzoek en -behandeling

Om mogelijke oorzaken van verminderde vruchtbaarheid te achterhalen, worden diverse onderzoeken uitgevoerd. Afhankelijk van de diagnose kunnen verschillende behandelingen worden ingezet:

  • Hormonale behandelingen: Medicatie in de vorm van pillen of injecties om de groei van eicellen te stimuleren en een eisprong op te wekken.
  • Echo's: Inwendige echo's om de groei van eiblaasjes te monitoren.
  • Injectie voor de eisprong: Een hormooninjectie om de eisprong definitief te maken.
  • Inseminatie: Het inbrengen van bewerkte zaadcellen in de baarmoeder.
  • IVF (in-vitrofertilisatie): Eicellen worden uit de eierstokken gehaald en in het laboratorium bevrucht met zaadcellen. De ontwikkelde embryo's worden vervolgens teruggeplaatst in de baarmoeder.

Indien een behandeling na drie pogingen niet tot zwangerschap leidt, wordt met de arts een vervolgplan besproken.

tags: #eicel #gesprongen #bij #17mm