Pilot Generalistisch Werken in Midden-Limburg
In de Midden-Limburgse gemeenten Leudal, Weert en Nederweert startte in 2012 de pilot “generalistisch werken”. Ruim een jaar lang werd het generalistisch werken vormgegeven met zogeheten jeugd- en gezinswerkers, die als partner van de ouders en ondersteuner bij hulp- en opvoedvragen functioneerden. Daarnaast ondersteunden zij de aanwezige pedagogische basisvoorzieningen, zoals basisscholen en peuterspeelzalen, maar betrokken zij ook specialistische zorg bij gezinnen wanneer dat nodig bleek.
Resultaten en Effectiviteit van de Pilot
Het merendeel van de ondervraagde hulpvragers gaf aan dat zij zelf verder kunnen na de geboden ondersteuning. Ook blijkt dat door de jeugd- en gezinswerkers stevig wordt ingezet op zaken die de eigen kracht versterken. Regie wordt bij ouders gelegd, netwerken worden waar mogelijk ingezet en belangrijke elementen uit het gedachtegoed van één gezin, één plan worden benut.
Het onderzoek laat zien dat deze manier van generalistisch werken ertoe leidt dat hulpvragers vaak zelf verder kunnen na ondersteuning. Bovendien spelen netwerken hier een positieve rol in, sluiten ondersteuningstrajecten beter aan bij de vragen van cliënten en voelen cliënten zich prettig wanneer ze op deze manier bejegend worden.
Ook de pedagogische basisvoorzieningen blijken tevreden over de samenwerking met de jeugd- en gezinswerkers. In het merendeel van de casussen kunnen bijvoorbeeld scholen, peuterspeelzalen of het kinderwerk na ondersteuning zelf verder.
De andere manier van samenwerken en de andere inzet van ketenpartners die gevraagd wordt, wordt door zowel de ketenpartners als de jeugd- en gezinswerkers voor het merendeel positief beoordeeld. Dat komt met name doordat inzet van de j&g-werkers vaker voorafgaand aan of gelijktijdig met inzet van een ketenpartner plaatsvindt.
Cijfers van de pilot laten zien dat er in 64% van de casussen geen specialistische zorg meer ingezet in het eerste jaar. Ook zijn de jeugd- en gezinswerkers en ketenpartners over het algemeen tevreden over de nieuwe structuur waarmee geëxperimenteerd wordt.
Veranderende Rol van Ketenpartners en Jeugd- en Gezinswerkers
Bij de ketenpartners is sprake van een verschuiving in de manier waarop zij zichzelf zien. Steeds vaker dichten zij zichzelf meer een dienstverlenende rol richting de jeugd- en gezinswerkers toe. Hun rol is daardoor vaker consulterend, ondersteunend en kortdurend richting de jeugd- en gezinswerker en de ouder.
De jeugd- en gezinswerkers voelen zich voldoende toegerust zijn op hun taken. In de praktijk merken zij vaak dat zij, naast ouders, de leidende figuur zijn. Dit beeld wordt bevestigd door de ketenpartners.
Wel zouden de consultatiefunctie, het vroegtijdig inzetten van specialisten en het verhelderen van verwachtingen tussen professionals onderling punten zijn die aandacht verdienen.
Randvoorwaarden en Vernieuwing
In randvoorwaardelijke sfeer bleek de caseload van de jeugd/ en gezinswerkers soms hoog. Daarnaast was er behoefte aan een duidelijke taakstelling. Hoewel die voor het team van jeugd/ en gezinswerkers helder was, was die voor ketenpartners, die iets verder van de pilot afstaan, niet altijd duidelijk.
De inhoudelijke vernieuwing die door het generalistisch werken plaatsvond, kwam vooral door de gemengde samenstelling van het team van jeugd- en gezinswerkers, die afkomstig waren uit verschillende moederorganisaties en die verschillende professionele achtergronden hadden.
Aanpassingsvermogen van het CJG
Van het betrokken Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) werd het nodige aanpassingsvermogen gevraagd om het generalistisch werken van de jeugd- en gezinswerkers kans van slagen te geven. De onderzoekers stellen vast dat het CJG bemenst zal moeten zijn met een team dat de kwaliteiten heeft om snel de juiste persoon naar voren te schuiven, goed af te stemmen en met alle betrokkenen samen te werken.
Zij concluderen dat de bezetting van het team zou moeten bestaan uit mensen met een verschillende focus, die zich kunnen richten op lichte of zware problematiek op een generalistische of juist meer specialistische manier. Deze nieuwe manier van generalistisch werken vraagt verder ook aandacht voor afstemming tussen het pedagogische- en de andere sociale domeinen. Met name financiën en huisvesting worden wat dat betreft vaak genoemd.
Opvoedondersteuners Centrum Jeugd en Gezin
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)
Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) is een herkenbaar inlooppunt in de buurt, waar ouders en jongeren terecht kunnen met hun vragen over gezondheid, opgroeien en opvoeden. Bij zwaardere problemen of een ingewikkelder hulpvraag nemen CJG-medewerkers een coördinerende rol op zich: ze nemen contact op met de jeugdgezondheidszorg of de jeugdzorg.
Diensten van het CJG
- Consultatiebureau: Ondersteuning bij verzorging, opvoeding en gezondheid van kinderen, inclusief vaccinaties.
- Jeugdarts en jeugdverpleegkundige: Onderzoek naar lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden van kinderen, met advies en doorverwijzing indien nodig.
- Logopedie: Screening van taal- en spraakontwikkeling bij kinderen van 5 jaar en advies.
- Opvoedspreekuur: Advies over opvoedingsvragen zoals zindelijkheid, slapen, pesten en grenzen stellen.
- Maatschappelijk werk: Hulp bij diverse problemen zoals gezinsproblematiek, financiën, werk en formulieren invullen.
- Netwerk 12-: Bespreking van casussen van kinderen van 0-12 jaar door een netwerk van deskundigen.
- Jongerenwerk: Ambulant jongerenwerk voor jongeren van 12-20 jaar, gericht op vindplaatsgericht werken, informatieverstrekking en bemiddeling.
Iedere gemeente heeft in 2011 een Centrum voor Jeugd en gezin (CJG). Het CJG is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00-17.00 uur onder nummer 0348 566535. U krijgt dan binnen 3 werkdagen antwoord.
De hulpverlening van het CJG is vrijblijvend en ouders en jeugdigen houden te allen tijde de touwtjes in handen. De professionals staan klaar om te helpen.
Intake en Begeleiding op Maat
Tijdens de eerste intake gaan professionals van het CJG in gesprek met ouders en jeugdigen om de zorgen en behoeften in kaart te brengen. Dit kan leiden tot tips en adviezen, waarna men op eigen kracht verder kan. Indien nodig wordt hulp op maat geboden, waarbij het probleem stap voor stap wordt aangepakt. Voor iedere jeugdige wordt een digitaal dossier aangemaakt om de vraag en het aanbod vast te leggen.
Op basis van het intakegesprek worden de volgende stappen bepaald. De focus ligt op een oplossing voor de lange termijn, waarbij ouders en gezin in hun kracht worden gezet. Elk gezin en elke jeugdige krijgt een passend aanbod. De jeugd- en gezinswerkers zijn allemaal hbo-geschoolde hulpverleners en SKJ-geregistreerd.
Groepswerk en Gespecialiseerde Hulp
Naast individuele begeleiding biedt het CJG ook groepswerk rondom actuele thema's, wat herkenning en erkenning bij anderen kan bieden. In sommige situaties blijkt dat er gespecialiseerde hulp nodig is.
Evaluatie van Hulpverlening
Na de kennismaking gaan professionals van het CJG in gesprek over de te bereiken doelen. Gedurende de hulpverlening en aan het einde van het traject wordt steeds afgestemd hoe de hulpverlening wordt ervaren. Cliënten worden aangemoedigd om vrijuit aan te geven wat zij prettig vinden en wat niet. De organisatie gebruikt deze ervaringen om de hulpverlening te verbeteren.
tags: #evaluatie #t #cjg #nederweert