Introductie van nieuwe I&R-regels voor lammeren
Met ingang van 1 november 2020 zijn de regels voor Identificatie en Registratie (I&R) aangescherpt, met name wat betreft de meldtermijn voor de geboorte van lammeren. Deze wijziging is door de minister doorgevoerd op verzoek van en in overleg met de sector.
Aangescherpte meldtermijn voor geitenlammeren
Vanaf 1 november 2020 geldt voor de geboortemelding van geitenlammeren een termijn van 7 dagen. Deze melding moet uiterlijk 7 dagen na de geboorte van het lam gedaan worden. Indien het geitenlam het bedrijf eerder verlaat, dient de melding ook binnen 7 dagen te geschieden, waarbij de exacte datum van vertrek moet worden doorgegeven.
Deze aanscherping van de termijn maakt het mogelijk om de sterfte van geitenlammeren op geboortebedrijven beter in kaart te brengen. Daarnaast kan het geslacht van de dieren geregistreerd worden op het moment van de geboortemelding in het I&R-systeem. Het verplicht stellen van de registratie van het geslacht maakt afwijkingen in de verhouding tussen het aantal geitenbokjes en vrouwelijke lammeren op melkgeitenhouderijen inzichtelijk.
De minister hoopt dat geitenhouders door het verplicht stellen van het melden van doodgeboren lammeren in staat zullen zijn de sterfte onder geitenlammeren terug te dringen. Zonder deze verplichting is het risico dat er geen beeld gevormd kan worden van de sterfte in de periode tussen geboorte en melding. Daarom zijn melkgeitenhouders nu verplicht melding te doen van doodgeboortes.
Een geitenlam moet uiterlijk op dag zeven na geboorte, waarbij de dag van geboorte niet meetelt, met tenminste één merk worden gemerkt. Ook doodgeboren dieren moeten binnen 7 dagen worden gemeld in I&R. Naast de datum van doodgeboorte, moet ook het geslacht van de geit worden gemeld.
Lammeren die voor 1 november 2020 zijn geboren en op die datum nog niet geregistreerd zijn, moeten binnen 4 weken geregistreerd zijn. Dit geldt ook voor doodgeboren lammeren.
Identificatie en registratie van schapen
De overheid verplicht schapenhouders om hun schapen te registreren. Elk schaap heeft een uniek oornummer dat het dier identificeert. Via dit oornummer kunnen gebeurtenissen worden doorgegeven.
Voor lammeren van schapen is het verplicht om binnen 6 maanden na de geboorte een oornummer te hebben. De geboorte van deze lammeren moet gemeld worden bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ook verplaatsingen, het vervangen van een oormerk bij verlies en andere gebeurtenissen zijn meldingsplichtig bij de RVO.
In tegenstelling tot melkgeitenhouders, hoeven schapenhouders de geboortes van lammeren niet eerder dan de algemene termijn te melden in hun I&R-systeem. De periode van 6 maanden blijft van kracht voor lammeren van schapen, aangezien lammerensterfte bij schapen geen groot probleem vormt.
Registratie van paarden
Sinds kort moeten ook paardenhouders hun paarden verplicht registreren bij de overheid. Een paard wordt geïdentificeerd met zijn of haar levens- of chipnummer. Na de eerste registratie van een paard in het systeem van de RVO, kan het paard automatisch in de app van Anymal worden gezet via een abonnement. Net als bij schapen, kunnen via de app aan- en afvoermeldingen aan de RVO worden doorgegeven.
Het I&R-systeem en meldingen
Het I&R-systeem is essentieel voor de identificatie en registratie van dieren. Voor het doorgeven van meldingen zijn gegevens over de locatie (UBN), de ID-code van het dier (landcode en levensnummer) en de datum nodig.
Meldingen doorgeven
Meldingen kunnen op verschillende manieren worden doorgegeven:
- Direct regelen op Mijn RVO: Via de pagina 'Schapen en geiten melden' komt men in het I&R-systeem waar meldingen kunnen worden doorgegeven, bekeken, hersteld en de status van een dier kan worden opgevraagd.
- Bedrijfsmanagementsysteem (BMS): Veel van deze systemen voeren gegevens direct door in I&R, waardoor gegevens slechts één keer ingevoerd hoeven te worden. Het is echter belangrijk om te controleren of het BMS de meldingen correct doorgeeft.
- VRS (telefonisch): Via VRS kunnen meldingen telefonisch worden doorgegeven, waaronder geboorte-, aanvoer-, afvoer- en sterftemeldingen van schapen en geiten. Hiervoor is een gebruikersaccount en pincode nodig.
Termijnen en verantwoordelijkheid
De dag van de gebeurtenis telt als dag 0. Meldingen mogen tot 112 dagen na de datum van gebeurtenis zelf worden doorgegeven. Indien dit niet binnen die tijd gebeurt, zal de RVO de melding doen, waarvoor kosten in rekening gebracht kunnen worden.
Meldingen hebben de status 'Voorlopig' gedurende 7 kalenderdagen, waarna ze de status 'Definitief' krijgen. Indien er fouten worden gevonden, krijgt de melding de status 'Inconsistent'.
Het is van cruciaal belang om regelmatig de status van meldingen in I&R te controleren. De houder blijft zelf verantwoordelijk voor de registratie, ook wanneer iemand anders gemachtigd is om dit te doen of wanneer er gebruik wordt gemaakt van een bedrijfsmanagementsysteem.
Alle meldingen kunnen binnen 112 dagen na de melddatum worden gewijzigd, zelfs die met een definitieve status. Voor schriftelijk herstel of intrekking van een melding zijn echter kosten verbonden.
Controles en blokkades
De RVO controleert alle meldingen. Bij het vinden van een afwijking kan een dierblokkade worden opgelegd, zowel voor een individueel dier als voor het gehele bedrijf. Dit houdt een aan- en afvoerverbod in.
Na ontvangst van een 'Overzicht Maatregelen en Meldingen' (OVMM) heeft de houder 21 dagen de tijd om de melding zelf te herstellen. Indien dit niet tijdig gebeurt, zal de RVO dit doen, mogelijk met bijkomende kosten.
Import en export van dieren
Schapen en geiten die geïmporteerd worden uit andere EU-landen behouden hun eigen oormerk en moeten binnen 7 kalenderdagen met een importmelding in I&R worden aangemeld.
Voor import uit niet-EU-landen moeten schapen en geiten binnen 20 dagen een in Nederland goedgekeurd identificatiemiddel krijgen, aangebracht onder toezicht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Dieren die rechtstreeks naar een slachthuis gaan en binnen 5 dagen geslacht worden, vallen onder specifieke regels.
Schapen en geiten gemerkt met een tatoeage mogen niet naar een ander EU-land worden geëxporteerd. Bij transport van dieren moet een vervoersdocument aanwezig zijn, zelfs als de melding al volledig in I&R is geregistreerd.
Voor dieren die naar het buitenland gaan, is het aanvragen van een exportcertificaat bij de NVWA vereist.
Bedrijfsregister
Iedereen die schapen of geiten houdt, inclusief slachterijen, veemarkten en verzamelplaatsen, is verplicht een bedrijfsregister bij te houden. Dit kan zowel op papier als digitaal.
Door alle meldingen tijdig en volledig in I&R in te voeren, inclusief het UBN van herkomst en bestemming, is er sprake van een bijgewerkt bedrijfsregister dat geprint kan worden.