Jacinda Kate Laurell Ardern, geboren op 26 juli 1980 in Hamilton, Nieuw-Zeeland, is een prominente Nieuw-Zeelandse politica en communicatiedeskundige. Ze diende als de 40e premier van Nieuw-Zeeland en leider van de Labour Partij van 2017 tot 2023. Haar politieke carrière, gekenmerkt door zowel lokaal engagement als internationale erkenning, begon al op jonge leeftijd.
Vroege Leven en Politieke Ontwikkeling
Ardern groeide op in Hamilton en later in de kleine gemeenschappen van Morrinsville en Murupara. Haar jeugd in Murupara, een plaats die bekend stond om de activiteit van Māori-bendes, zette haar aan het denken over sociale ongelijkheid. De aanblik van "kinderen zonder schoenen aan hun voeten of iets te eten als lunch" inspireerde haar om de politiek in te gaan. Haar vader, een carrière-gerechtsdienaar, verhuisde het gezin naar Morrinsville, waar Ardern haar basis- en middelbare schoolopleiding volgde.
In 1999 begon Ardern haar studie aan de Universiteit van Waikato, waar ze een bachelor in Communicatiewetenschappen behaalde (2001). Al vóór haar afstuderen raakte ze betrokken bij de Labour Partij. Op 17-jarige leeftijd werd ze lid en, met hulp van een tante, betrokken bij de herverkiezingscampagne van Harry Duynhoven, een Labour-parlementslid. Na haar afstuderen werkte Ardern als onderzoeker voor een ander Labour-parlementslid, Phil Goff, wat haar later een positie opleverde in het team van premier Helen Clark, haar politieke held en mentor.
In 2005 ondernam Ardern een "overzeese ervaring", een uitgebreide reis naar Groot-Brittannië. In plaats van in een pub of magazijn te werken, werkte ze tweeënhalf jaar op het kabinet van de Britse premier Tony Blair. Daar verbeterde ze de interactie tussen lokale overheden en kleine bedrijven. In 2007 werd ze verkozen tot president van de International Union of Socialist Youth (IUSY), een functie die haar naar diverse landen bracht, waaronder Algerije, China, India, Israël, Jordanië en Libanon.
Toetreding tot het Parlement en Groeiende Invloed
In 2008 werd Ardern door Labour geselecteerd als kandidaat voor het parlementaire district Waikato, een zetel die historisch gezien moeilijk te winnen was voor de partij. Hoewel ze de zetel verloor met ongeveer 13.000 stemmen, kwam ze toch in het parlement als lijstkandidaat. Het Nieuw-Zeelandse kiesstelsel, mixed member proportional representation (MMP), staat toe dat kandidaten die zich kandidaat stellen voor een kiesdistrict ook op de lijst van een partij staan, waaruit zetels worden toegewezen op basis van het partijresultaat. Op 28-jarige leeftijd werd Ardern het jongste lid van het Huis van Afgevaardigden. In haar eerste toespraak pleitte ze voor verplichte lessen in de Māori-taal in Nieuw-Zeelandse scholen en bekritiseerde ze de reactie van de regering op klimaatverandering als "beschamend".
Naast haar rol als woordvoerder voor Jeugdzaken, werd Ardern benoemd in de commissies voor Reguleringsbeoordeling en Justitie en Verkiezingen. In 2011 stelde ze zich kandidaat voor de zetel van Auckland Central, destijds bezet door Nikki Kaye van de New Zealand National Party. Kaye won de verkiezing nipt, maar Ardern keerde opnieuw terug in het parlement als een goed geplaatste lijstkandidaat. Haar steun aan David Shearer in zijn succesvolle strijd om het Labour-leiderschap leverde haar de belangrijke positie op van woordvoerder voor Sociale Ontwikkeling.
Tijdens de algemene verkiezingen van 2014 streden Ardern en Kaye opnieuw om de Auckland Central-zetel, ditmaal met een kleiner verschil van slechts 600 stemmen. Ardern keerde echter opnieuw terug in het parlement dankzij haar vijfde positie op de Labour-lijst. Onder Labour-leider Andrew Little werd haar portefeuille uitgebreid met de functies van woordvoerder voor Kunst, Cultuur en Erfgoed, Kinderen, Justitie en Kleine Bedrijven.
Leiderschap van de Labour Partij en Premierschap
Ardern's politieke profiel groeide, en de details van haar persoonlijkheid en privéleven werden bekender. Ze distantieerde zich van de standpunten van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen met betrekking tot homoseksualiteit en het homohuwelijk en werd een niet-praktiserend Mormoon. Ze verwierf bekendheid als dj en had een relatie met presentator Clarke Gayford. In 2017 behaalde Ardern een grote overwinning in de tussentijdse verkiezing voor het zetel van Mount Albert in Auckland. Na het aftreden van de vice-leider van Labour, Annette King, werd Ardern unaniem verkozen tot haar opvolger.
Met de algemene verkiezingen van september 2017 in aantocht, stonden de peilingen voor Labour er slecht voor. Met minder dan twee maanden te gaan voor de verkiezingen, trad Andrew Little af als leider. Ardern stemde ermee in om zich kandidaat te stellen als zijn opvolger en werd op 1 augustus 2017, zonder tegenkandidaten, verkozen tot leider.
Na Ardern's aantreden als leider stegen de resultaten van Labour snel in de peilingen. Op 1 augustus 2017, slechts zeven weken voor de algemene verkiezingen, nam Ardern de positie van leider van de Labour Partij over, en daarmee ook het leiderschap van de oppositie, na het aftreden van Andrew Little. Bij haar eerste persconferentie na haar verkiezing als leider sprak ze over een "onophoudelijk positieve" verkiezingscampagne. Direct na haar benoeming ontving de partij massaal donaties van het publiek.
Tijdens de algemene verkiezingen van 23 september 2017 behaalde Labour 14 zetels meer en kwam uit op 46 zetels, tegenover 56 voor de National Party. Na onderhandelingen koos New Zealand First ervoor om een minderheidscoalitieregering te vormen met Labour, ondersteund door de Groene Partij. Op 26 oktober 2017 werd Jacinda Ardern beëdigd als de 40e premier van Nieuw-Zeeland, destijds op 37-jarige leeftijd de jongste premier in meer dan 150 jaar.
Premierschap en Belangrijke Beleidspunten
De regering Ardern I stond voor uitdagingen zoals de Nieuw-Zeelandse huizencrisis, kinderarmoede en sociale ongelijkheid. In maart 2019, na de moskee-aanslagen in Christchurch, reageerde Ardern door snel strenge wapenwetten in te voeren. Ze kondigde een periode van nationale rouw af en weigerde consequent de naam van de dader te noemen, die ze omschreef als een terrorist, crimineel en extremist. Dit gebaar werd wereldwijd geprezen voor het bevorderen van eenheid en het ontkennen van erkenning aan de dader.
Gedurende 2020 leidde Ardern Nieuw-Zeelands reactie op de COVID-19 pandemie, waarvoor ze lof ontving omdat Nieuw-Zeeland een van de weinige westerse landen was die het virus succesvol onder controle wist te houden. De regering voerde strenge maatregelen in, waaronder een strikte grenscontrole en een Managed Isolation and Quarantine (MIQ) systeem, wat leidde tot kritiek vanwege duizenden gestrande Nieuw-Zeelanders in het buitenland.
Een ander belangrijk beleidspunt was de aanpak van kinderarmoede. Ardern beloofde de kinderarmoede binnen tien jaar te halveren. In juli 2018 lanceerde haar regering het "Families Package", dat onder andere betaald ouderschapsverlof uitbreidde tot 26 weken en een universele BestStart-uitkering introduceerde voor gezinnen met jonge kinderen.
Ardern's regering nam ook stappen op het gebied van klimaatverandering. Op 2 december 2020 riep ze een klimaatnoodsituatie uit en beloofde dat de regering tegen 2025 koolstofneutraal zou zijn. Dit omvatte maatregelen zoals de verplichting voor de publieke sector om alleen elektrische of hybride voertuigen aan te schaffen en de uitfasering van kolengestookte ketels.
In 2018 werd Ardern de tweede wereldleider die moeder werd tijdens haar ambtstermijn. Ze beviel van een dochter, Neve Te Aroha, en nam slechts zes weken zwangerschapsverlof, waarbij vice-premier Winston Peters tijdelijk haar taken overnam. Ze nam haar baby zelfs mee naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
De reactie van Nieuw-Zeeland op Covid-19 is opgeschroefd na de waarschuwing van Jacinda Ardern.
Aftreden en Nasleep
Gezicht op dalende populariteit en toenemende kritiek op het beleid van de regering, kondigde Ardern op 19 januari 2023 haar aftreden aan als leider van de Labour Partij en premier. Ze verklaarde dat ze "niet genoeg in de tank" had voor een nieuwe termijn en meer tijd wilde besteden aan haar gezin. Ze trad af als partijleider op 22 januari en diende haar ontslag als premier drie dagen later in.
Na haar aftreden bleef Ardern actief in het publieke domein. Op 4 april 2023 werd ze benoemd tot bestuurslid van de Earthshot Prize van Prins William en speciaal gezant voor het Christchurch Call-initiatief, dat online extremisme bestrijdt. Ze accepteerde ook twee onderzoeksbeurzen aan de Harvard Kennedy School.