Een jojo is een stuk speelgoed dat bestaat uit een draaiende schijf aan een dun touwtje. Hoewel de exacte oorsprong van de jojo onduidelijk is, weten we dat dit stuk speelgoed al sinds minstens 500 voor Christus bestaat, en waarschijnlijk nog ouder is.
De Oorsprong van de Jojo
De oudste bekende resten van de jojo komen uit Griekenland. Deze resten zijn stukjes keramiek van vazen waarop jongens te zien zijn die met jojo's spelen. Het is mogelijk dat de jojo in Griekenland is ontstaan, maar ook China of de Filipijnen worden als mogelijke geboorteplaatsen genoemd. Via handelscontacten zou de jojo zich vervolgens verspreid hebben.
Er bestaat een theorie dat de jojo oorspronkelijk bedoeld was als wapen. In de Filipijnen zijn er beschrijvingen uit de 16e eeuw van jagers die de jojo gebruikten om op wilde dieren te jagen. Het touwtje maakte het mogelijk om de jojo gemakkelijk terug te krijgen, wat handiger zou zijn dan bijvoorbeeld een pijl en boog, omdat je geen nieuwe jojo hoefde te maken als je miste. Hiervoor is echter geen concreet bewijs gevonden.
Tegenwoordig gaat men er vaker van uit dat de jojo in China is ontstaan en zich van daaruit naar Griekenland en de Filipijnen verspreidde, waar het als speelgoed werd aangenomen.
Een Jojo door de Eeuwen Heen
De jojo was een populaire sport in het 18e-eeuwse Frankrijk. In 1932 beleefde de jojo wereldwijd een grote rage. Ook in 1957 was de jojo erg populair in Nederland, zoals te lezen valt in de destijds populaire jaarboekjes 'Wie Wat Waar'. In die periode werden er zelfs wereldkampioenschappen jojo'n gehouden. De Amerikaanse wereldkampioen Billy Panama kwam destijds naar Nederland om zijn kunsten te vertonen en zijn jojo's te promoten. Deze waren verkrijgbaar in twee uitvoeringen: een kleine voor 75 cent en een grote voor 1 gulden 50.
Hoe Speel je met een Jojo?
Het basisprincipe van het jojoën is eenvoudig:
- Wind de jojo op door het touwtje om de schijf te draaien.
- Steek je wijsvinger door het lusje van het touwtje.
- Houd de zijkanten van de jojo vast met je duim en middelvinger.
- Laat de jojo voorzichtig los, zodat deze langs het touwtje naar beneden rolt.
Verschillende Soorten Jojo's
Er zijn diverse soorten jojo's, elk met hun eigen kenmerken en geschikt voor specifieke speelstijlen:
Unresponsive Jojo's
Deze jojo's komen niet automatisch omhoog. Om ze weer omhoog te krijgen, is een speciale techniek, een zogenaamde 'binding trick', vereist.
Looping Jojo's
Deze jojo's zijn speciaal ontworpen voor de speelstijl 'looping' (ook wel bekend als 2A), waarbij de jojo in een lusbeweging wordt gebruikt.
Aangepaste Jojo's
Dit zijn speciale jojo's die variëren in grootte en soms speciale aanpassingen hebben.
Bovendien kunnen jojo's zijn uitgerust met een 'effect', zoals lichtgevende elementen die oplichten in het donker.
Jojoën als Sport en Wedstrijd
Jojoën wordt ook echt als sport beoefend, met verschillende disciplines:
Loopingtrucs
Bij loopingtrucs wordt doorgaans de 'imperial jojo' gebruikt.
Touwtrucs
Voor touwtrucs is de 'vlinderjojo' vaak de aangewezen keuze.
4A (Off-string)
Bij deze vorm wordt een speciale jojo gebruikt die niet aan het touwtje vastzit, maar los van het touw wordt gehanteerd.
5A (Freehand)
In deze discipline zit het touw niet vast aan de vinger van de speler.
Er worden heuse jojo-wedstrijden gehouden, waarbij spelers hun vaardigheden tonen.
De Beste Jojo voor Elk Niveau
De keuze voor de beste jojo hangt af van het niveau van de speler:
Voor Beginners
Voor jonge kinderen wordt vaak een plastic jojo met een lange spintijd aanbevolen, bij voorkeur met een kogellager (een moderne jojo). Een aanrader is de YoyoFactory Spinstar, vanwege het plastic 'transaxle-systeem' en de mogelijkheid om de jojo onderaan het touw te laten 'slapen' (blijven draaien). Dit model is ook verkrijgbaar met lampjes, wat het extra leuk maakt voor jonge kinderen. Een andere goede optie voor jonge kinderen is elke jojo van de lokale speelgoedwinkel, die vaak goedkoper zijn en waarmee prima geoefend kan worden.
Voor kinderen vanaf 8 jaar wordt een stevige budget jojo met een kogellager aangeraden voor langere spintijden. De Yoyofactory One of de Magicyoyo K1 zijn uitstekende keuzes. Deze jojo's bieden een betere gewichtsverdeling en meer stabiliteit en draaitijd, waardoor moderne tricks mogelijk zijn. Ze zijn bovendien bestand tegen stoten en vallen en worden geleverd met extra touwtjes en een handleiding.
Een goede jojo voor beginners moet wel wat gewicht hebben, minimaal 50 gram is aan te raden. Bij jojo's voor kinderen zit er een lusje aan het begin van het touwtje dat om de vinger gaat. Door de juiste timing bij het trekken aan het touwtje komt de jojo vanzelf weer omhoog, wat het oefenen eenvoudiger maakt.
Voor Gevorderden
Gevorderde jojo's zijn doorgaans 'unresponsive'. Materialen variëren van plastic en metaal tot 'bi-metal'. Voor de overstap naar unresponsive spel wordt een plastic jojo of een goedkopere metalen variant, zoals die van Magicyoyo, aangeraden. De iYoyo Shooting Star wordt gezien als een van de beste plastic gevorderde jojo's, met de YoyoFactory Replay Pro als een goedkoper alternatief. Om het maximale uit een jojo te halen, is de OFFSET Outlier 5 een aanrader. Voor het leren van tricks zoals de 'DNA' is een jojo met een 'fingerspin dimple' zoals de Yoyofactory loop 720 handig.
Professionele jojo's zijn vaak gemaakt van metaal omdat dit materiaal het beste blijft spinnen. Het assortiment kan bestaan uit jojo's van bimetaal, plastic of hybride materialen.
Onderhoud en Tips
Elke jojo heeft onderhoud nodig. Regelmatig vervangen van het touwtje en het toevoegen van wat olie kan de jojo soepel houden. Kogellagers kunnen indien nodig vervangen worden. Bij het uit elkaar draaien en weer vastdraaien van een jojo is het belangrijk om deze nooit te strak aan te draaien om beschadiging van het schroefdraad te voorkomen, wat de prestaties van de jojo negatief kan beïnvloeden.
Voor het netjes opbergen en vervoeren van jojo's zijn er speciale houders en tassen beschikbaar.
Waarom Jojoën Populair Blijft
Een jojo is een tijdloos stuk speelgoed dat jong en oud blijft boeien. Het is niet alleen leuk, maar ook goed voor de concentratie, timing en hand-oogcoördinatie. Een jojo is compact en kan overal mee naartoe genomen worden, wat zorgt voor urenlang speelplezier.
Het organiseren van een jojo-wedstrijd met vrienden kan een leuke activiteit zijn, waarbij elkaar nieuwe trucs worden geleerd en de meest creatieve spelers worden uitgedaagd. Het is raadzaam om meerdere jojo's aan te schaffen om verschillende technieken te kunnen oefenen.
Begin rustig met het op en neer laten gaan van de jojo. Zodra dit goed lukt, kunnen klassieke trucjes zoals 'de hond uitlaten' of 'de brug' worden geleerd.
Wanneer je op zoek bent naar een jojo, is het de moeite waard om het brede aanbod te bekijken. Van simpele jojo's voor beginners tot professionele modellen voor gevorderden, er is voor ieder wat wils. Webshops bieden vaak een uitgebreid assortiment, inclusief de benodigde accessoires zoals smeermiddel, touw en opbergtassen.