Saskia Noort deelt openhartig haar ervaringen met seksueel misbruik op veertienjarige leeftijd en de blijvende impact daarvan op haar leven. Deze traumatische gebeurtenis heeft zij eerder in haar boeken beschreven, en ze schuwt er niet voor om er publiekelijk over te praten. "Op mijn veertiende ben ik verkracht", bekent ze in een gesprek met Raven. Lange tijd heeft ze dit echter voor zichzelf gehouden, wat leidde tot een diepe zoektocht naar vertrouwen.
De nasleep van dit misbruik heeft ertoe geleid dat Noort zich nooit meer volledig veilig voelt. "Dat zit echt in mij. Ik denk dat ik sowieso heel kat-uit-de-boom-kijkerig ben en me nooit volledig verlies in iets. Ik zou me willen kunnen verliezen in de liefde", legt ze uit. Ze erkent dat de gebeurtenis haar leven aanzienlijk heeft beïnvloed, waaronder een periode met een paniekstoornis. Hoewel ze het lachend brengt, geeft ze aan dat ze zich nog steeds niet honderd procent veilig voelt.
De diepste impact van het misbruik ervoer Saskia Noort pas op latere leeftijd, met name toen haar eigen dochter die leeftijd bereikte. De angst die zij toen voelde, begon zij te misbruiken door haar kinderen te chanteren met haar eigen traumatische ervaringen: "kijk zo is het met mij afgelopen, dus als jij dit doet, dan gaat jou dat ook overkomen".
'Terug naar de Kust' als Graphic Novel
De debuutroman van Saskia Noort, 'Terug naar de Kust', is recent verschenen als graphic novel, geïllustreerd door haar zoon Mathieu Schellekens. Noort merkt op dat de cover, gemaakt door haar zoon, bijzonder onheilspellend is, wat past bij de inhoud van het boek. Ze heeft inmiddels ruime ervaring met verfilmingen en theaterbewerkingen van haar werk. Aanvankelijk bemoeide ze zich meer met het proces, maar ze heeft geleerd dat het uiteindelijk de maker is die zijn visie realiseert.
In het geval van de graphic novel was het proces eenvoudiger door het vertrouwen dat ze in haar zoon heeft. Ze is trots op zijn werk en de prachtige illustraties.
Veranderende Maatschappelijke Gevoeligheden
Twintig jaar na het verschijnen van 'Terug naar de Kust' heeft de samenleving, taal en gevoeligheid rond bepaalde onderwerpen zich veranderd. Noort merkt op dat alles tegenwoordig veel gevoeliger ligt. Ze illustreert dit met een voorbeeld uit 'Terug naar de Kust', waar de vader van de kinderen een zwarte man is. Twintig jaar geleden gebruikte ze een woord dat nu absoluut niet meer kan, zonder dat dit destijds opzien baarde.
Een belangrijk thema in het boek is abortus. Noort is verbaasd dat dit onderwerp tegenwoordig als minder normaal wordt beschouwd dan voorheen, wat de actualiteit van het boek benadrukt.
De Evolutie van Schoonheidsidealen
Noort reflecteert op haar eerdere uitspraak uit 2003 over een mogelijke omwenteling naar een meer natuurlijke staat. Ze constateert dat "terug naar de natuur" in sommige kringen populair is, zoals zichtbaar in de trend van schaamhaar bij een jongere generatie. Echter, plastische chirurgie is de norm geworden, waardoor het vasthouden aan een jeugdige uitstraling gemakkelijker is.
Genderrollen en Maatschappelijke Verwachtingen
Saskia Noort bespreekt de dynamiek van succes binnen huwelijken, met name wanneer de vrouw succesvoller is dan de man. Ze herinnert zich dat haar ex-man te horen kreeg dat hij dit waarschijnlijk niet zou kunnen verdragen. Helaas denkt Noort niet dat dit sentiment in de samenleving significant is veranderd. Ze merkt op dat status bij mannen anders werkt dan bij vrouwen.
Ze verwijst naar onderzoek dat suggereert dat mannen nog steeds jonger en dommer zoeken, terwijl vrouwen ouder en slimmer zoeken. Dit maakt het voor onafhankelijke en slimme vrouwen een complexe kwestie.
Onafhankelijkheid en Eigen Financiën
De nadruk op financiële onafhankelijkheid bij vrouwen, die haar moeder haar altijd heeft meegegeven, wordt door Noort benadrukt. Haar moeder vond het belangrijk dat vrouwen hun eigen geld verdienden, ook na het krijgen van kinderen. Haar vader kon het juist waarderen dat zijn vrouw de financiële zaken bepaalde.
Noort constateert dat de maatschappij nog niet is ingericht op het groeiende aantal singles. Ze ervaart nog steeds opmerkingen en vragen wanneer ze alleen naar een restaurant gaat, wat aangeeft dat de status van alleenstaand nog niet volledig is ingeburgerd.
Reactie op Anouk en het Menstruatiedebat
Noort reageerde op een foto van Anouk over menstruatiebloed, waarin Anouk dit als een teken van vrouwelijkheid beschreef. Noort identificeert transfobie en ageïsme als onderliggende factoren in de discussie die sommige vrouwen, bekend en onbekend, aangaan over menstruatie rond hun vijftigste. Dit wordt door haar gezien als een angst voor ouder worden en de angst om bij een "zure club" te horen.
Ze beschouwt het als een onaardig bericht naar alle vrouwen die niet menstrueren en vindt het ook vies om foto's van menstruatiebloed te zien, zeker vanuit een soort wedloop om vruchtbaarheid en begeerlijkheid te benadrukken.
Het Abortusdebat: Perspectieven en Controverses
De maand september van een bepaald jaar stond in het teken van abortus, met diverse discussies en gebeurtenissen. Het Humanistisch Verbond uitte kritiek op een "misleidend" tv-spotje voor een "anti-abortusweek", omdat niet duidelijk werd gemaakt dat het om een anti-abortusclub ging. De jaarlijkse abortussen in Nederland, die veilig en wettig worden uitgevoerd, kwamen ook ter sprake. Betogers probeerden vrouwen met abortusplannen te benaderen, wat echter als hinderlijk en intimiderend werd ervaren.
De term "afdrijven" wordt als een opvallend woordgebruik in deze context beschouwd. Hoewel Nederland trots is op zijn liberale abortuswetgeving, benadrukt een arts en oprichter van Women on Waves dat het afdrijven wereldwijd wordt geëxporteerd.
Debat over Neutraliteit en Gevoeligheden
De discussie over een "neutrale" campagne rond abortus, zoals voorgesteld door het Humanistisch Verbond, wordt vergeleken met de D66-campagne voor "neutraal" onderwijs in openbare scholen. De vraag wordt gesteld hoe "neutraal onderwijs" precies werkt.
Het demonstreren voor abortusklinieken wordt niet per se gezien als de beste manier om het onderwerp te bespreken. Tegelijkertijd wordt het als een uiterste beschouwd om abortus als een normale medische ingreep te presenteren. Eufemistische termen als "afdrijven" vertroebelen de discussie.
Analyse van 'Terug naar de Kust'
De titel 'Terug naar de Kust' verwijst naar Maria's terugkeer naar haar ouderlijk huis, gelegen aan zee, na bedreigingen. De thema's angst, haat en liefde zijn prominent aanwezig in het verhaal. De structuur van het boek is niet chronologisch, met flashbacks die het verleden van Maria belichten. Er worden tijdverdichtingen en -vertragingen gebruikt om het tempo van het verhaal te beïnvloeden.
De hoofdpersoon, Maria, wordt beschreven als een sterk, onvoorspelbaar persoon die veel van haar kinderen houdt. Haar zus Ans, aanvankelijk een steun, blijkt later de antagonist te zijn, gedreven door jaloezie. Geert, Maria's ex-vriend, is een depressieve, maar liefdevolle vader.
Het boek wordt verteld vanuit het ik-perspectief van Maria en speelt zich af in Amsterdam en aan de kust, in de huidige tijd.
Literaire Kwaliteiten en Controverses
De opbouw van het verhaal wordt als goed beoordeeld, met flashbacks die de plot niet onoverzichtelijk maken. Het realisme van het verhaal, ondanks de originele thematiek, wordt geprezen. De spanning wordt opgebouwd, wat leidt tot een meeslepende leeservaring. 'Terug naar de Kust' is een literaire thriller die in 2003 genomineerd werd voor De Gouden Strop.
De graphic novel-bewerking, met klassieke zwart-wit tekeningen, roept de kenmerkende sfeer van Saskia Noort op en benadrukt de psychologie en de complexe relaties.
Kritiek op Saskia Noort's Abortusstandpunt
Er is kritiek op Saskia Noort's bijdragen aan het abortusdebat, met name haar artikel "Pik, bemoei je niet met abortus". De auteur van de kritiek stelt dat Noort het complexe abortusvraagstuk reduceert tot een feministische karikatuur en dat ze mannen uitsluit van de discussie. Het argument dat alleen slachtoffers mogen meepraten over ethische kwesties wordt als absurd bestempeld.
De kritiek richt zich op Noort's generalisaties over mannen en anticonceptie, en haar idee dat een debat alleen gevoerd mag worden zonder "mannelijke egotrippers". De auteur betoogt dat het recht op abortus niet absoluut is en dat de wijze waarop het wordt ingevuld, met name sociale indicaties en herhaalde abortussen, deel moet uitmaken van een volledig debat.
Nuancering van het Abortusdebat
Noort's suggesties over gratis anticonceptie, de beschikbaarheid van de abortuspil bij de huisarts, en de bedenktijd worden als interessante punten erkend. Echter, de kritiek is dat ze opnieuw vervalt in generalisaties en de discussie vertroebelt. Het argument dat vrouwen "langs de haag scheldende christenen" moeten, wordt gezien als een manier om potentiële gesprekspartners af te schrijven.
De bedenktijd wordt niet gezien als paternalistisch, maar als een noodzakelijke periode voor zorgvuldige afweging bij een complexe beslissing. De suggestie dat abortus altijd een weloverwogen keuze is, wordt als te simplistisch beschouwd.
Abortus en menselijkheid: Waar het morele dilemma werkelijk over gaat | Glenn Cohen | Big Think
De kritiek besluit met de constatering dat Noort's standpunten weinig bijdragen aan een kwalitatief debat en dat ze mogelijk misbruikt wordt of bewust provocerend optreedt om reacties te genereren. De auteur pleit voor een genuanceerd debat dat ook de pijn en het verdriet van mannen serieus neemt.