De sauna wordt vaak gezien als een oase van ontspanning, waar stress lijkt weg te smelten in de warmte. Tijdens de zwangerschap kan de behoefte aan deze kalmerende omgeving toenemen. Echter, er zijn enkele belangrijke overwegingen om in gedachten te houden wanneer je zwanger bent en overweegt de sauna te bezoeken. De meningen over een saunabezoek tijdens de zwangerschap zijn verdeeld: sommigen adviseren om de sauna volledig te mijden, terwijl recent onderzoek aangeeft dat het in bepaalde periodes en met de juiste voorzorgsmaatregelen geen kwaad kan.
De eerste weken van de zwangerschap: een kritieke fase
In de eerste 16 weken van de zwangerschap, met name in het eerste trimester (ongeveer 12 tot 14 weken), bevindt de baby zich in een kritieke fase van ontwikkeling. De organen worden aangelegd en het ongeboren kind is dan het meest kwetsbaar voor invloeden van buitenaf. Aangetoond is dat een verhoogde lichaamstemperatuur in deze periode een iets grotere kans geeft op een aangeboren afwijking van de baby. Oververhitting van de buik kan zelfs leiden tot een miskraam. Hoewel er geen sluitend bewijs is dat een saunabezoek dit effectief veroorzaakt, adviseren artsen en instanties zoals de Nederlandse Sauna Vereniging om in deze fase extra voorzichtig te zijn. Daarom wordt langdurige blootstelling aan hoge temperaturen, zoals in de sauna, in het eerste trimester sterk afgeraden. Sommige bronnen hanteren zelfs een grens van 16 weken, terwijl andere artsen de grens op 14 weken leggen.

Saunabezoek na het eerste trimester: voorzorgsmaatregelen
Na het eerste trimester, wanneer de baby zich verder heeft ontwikkeld en de organen zijn aangelegd, kan een saunabezoek mogelijk zijn, mits de zwangerschap normaal verloopt en je je goed voelt. Het is echter cruciaal om de juiste voorzorgsmaatregelen te nemen om de risico's te minimaliseren.
Belangrijke aandachtspunten voor een saunabezoek tijdens de zwangerschap:
- Luister naar je lichaam: Dit is de allerbelangrijkste tip. Tijdens de zwangerschap is je lichaam gevoeliger voor warmte. Wat vroeger ontspannend aanvoelde, kan nu plots te veel zijn. Duizeligheid, hartkloppingen, kortademigheid of misselijkheid zijn duidelijke signalen dat je moet stoppen.
- Beperk de tijd: Beperk je saunabezoek tot maximaal vijf tot tien minuten per sessie. Finse vrouwen bijvoorbeeld, brengen hun sessies terug naar 6-8 minuten.
- Kies een mildere sauna en lagere temperaturen: Ga voor sauna's met temperaturen tot maximaal 70 graden Celsius. Vermijd sauna's met extreem hoge temperaturen (85-95 graden).
- Zit lager in de sauna: Warme lucht stijgt op. Kies daarom voor het laagste bankje om minder hitte op te vangen.
- Ga nooit alleen: Zorg ervoor dat je nooit alleen in de sauna zit. Als je je duizelig of onwel voelt, is het belangrijk dat er iemand bij je is.
- Hydratatie: Drink voldoende water voor, tijdens en na je saunabezoek.
- Rustig opstaan: Sta rustig recht om te voorkomen dat je duizelig wordt door een plotselinge bloeddrukdaling.
- Afkoelen: Vermijd het ijskoude dompelbad na de sauna. De overgang van warm naar koud is te belastend voor je lichaam. Koel langzaam af met de afkoelslang of onder de douche.
- Regelmatige saunagangers: Als je voor je zwangerschap al regelmatig naar de sauna ging, is je lichaam waarschijnlijk beter gewend aan de warmte en temperatuurswisselingen. Dit kan het risico op onwel worden verkleinen.

Wat te vermijden tijdens de zwangerschap?
Er zijn specifieke situaties en types sauna's die absoluut vermeden moeten worden tijdens de zwangerschap:
- Infraroodsauna: Het bezoeken van een infraroodsauna wordt absoluut afgeraden gedurende de hele zwangerschap. De straling kan schadelijk zijn voor de baby.
- Hoge temperaturen: Vermijd de heetste sauna's (85-95 graden).
- Dompelbaden: De plotselinge overgang van warm naar koud kan een schrikreactie geven die niet goed is voor de baby.
- Gecompliceerde zwangerschap: Bij een gecompliceerde zwangerschap, zoals hoge bloeddruk, risico op pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging), of klachten zoals oedeem, spataders of aambeien, is het raadzaam de sauna volledig te vermijden.
- Nieuwkomers: Als je nog nooit of zelden naar de sauna bent geweest, is het niet aan te raden om hiermee te beginnen tijdens de zwangerschap.
Alternatieven voor ontspanning
Als je vooral de ontspanning van de sauna mist, zijn er gelukkig veiligere alternatieven beschikbaar tijdens de zwangerschap:
- Een lauwwarm bad (niet te heet)
- Een voetenbad
- Zwangerschapsmassage door een erkende therapeut
- Prenatale yoga of ademhalingsoefeningen
- Wandelen of rustig bewegen
- Bewust rust nemen met muziek of meditatie
Deze activiteiten bieden ook de nodige ontspanning zonder de risico's van oververhitting en mogelijke complicaties voor de baby.
Bubbelbaden, jacuzzi's en kruidenbaden
Zolang je vliezen nog niet gebroken zijn, mag je gebruik maken van bubbelbaden, jacuzzi's, hottubs en kruidenbaden. Beperk de tijd in deze baden tot maximaal 10 minuten in een bad van 41 graden en 15 minuten in een bad van 39 graden. Sommige sauna's raden het gebruik van bubbelbaden of kruidenbaden af na 38 weken zwangerschap, uit angst dat dit de bevalling zou kunnen opwekken. Echter, verloskundigen denken niet dat dit zomaar kan gebeuren door de baden zelf. Vanaf het moment dat je vliezen gebroken zijn, mag je niet meer in bad, tenzij de verloskundige anders aangeeft.
Behandelkussens Massages voor Zwangere Vrouwen
Advies bij twijfel
Bij twijfel over of je wel of niet naar de sauna kunt tijdens je zwangerschap, is het altijd verstandig om dit af te stemmen met je gynaecoloog of vroedvrouw. Zij kunnen persoonlijk advies geven op basis van jouw specifieke situatie en zwangerschap.