Tijdens de zwangerschap is het cruciaal om gezond en gevarieerd te blijven eten volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum, zoals de Schijf van Vijf. Dit draagt bij aan de gezondheid van zowel de moeder als de baby. Het is belangrijk om bewust te zijn van bepaalde producten die mogelijk schadelijk kunnen zijn, zowel door de aanwezigheid van bacteriën of parasieten, als door de ingrediënten zelf.
Risico's van voedselinfecties tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap is de weerstand van een vrouw verminderd, waardoor de kans op een voedselinfectie toeneemt. Hoewel de meeste infecties voornamelijk vervelend zijn voor de moeder, kunnen besmettingen met specifieke ziekteverwekkers, zoals de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii, ernstige gevolgen hebben. Deze kunnen leiden tot een miskraam of vroeggeboorte. Bovendien kan Toxoplasma gondii blijvende schade aan de ogen en hersenen van de baby veroorzaken.
De kans op besmetting met deze ziekteverwekkers is klein, maar de potentiële gevolgen zijn aanzienlijk. Deze ziekmakers kunnen voorkomen in rauw vlees, rauwe vis en kaas gemaakt van rauwe melk ('au lait cru'). Daarom wordt geadviseerd deze producten te vermijden.
Veilig omgaan met vlees en vis
Om het risico op besmetting met toxoplasma of listeria te minimaliseren, is het aan te raden om vlees altijd goed door te bakken. Dit doodt de schadelijke bacteriën en parasieten.
Als je toch graag biefstuk of varkenshaas rosé wilt eten, zijn er enkele voorwaarden:
- Vries het vlees minimaal 4 dagen in bij -12 graden Celsius, of 3 dagen bij -20 graden Celsius.
- Controleer of het vlees geen 'plakvlees' is. Dit herken je aan de vermelding "samengesteld uit stukjes vlees" op het etiket.
- Vermijd vlees dat geïnjecteerd is.
- Indien onduidelijk is of het om plakvlees of geïnjecteerd vlees gaat, kies dan voor goed doorbakken.
Dit advies geldt specifiek voor vlees uit één stuk, zoals biefstuk of varkenshaas.
Vis is over het algemeen gezond en veilig, mits goed bereid. Sommige soorten vis, zoals makreel, paling, sardine, tonijn, krab en garnalen, kunnen echter hogere concentraties van schadelijke stoffen zoals kwik of dioxine bevatten. Het is daarom aan te raden om de inname van deze vissoorten te beperken. Maximaal twee keer per week vette vis eten is een veilige richtlijn.
Adviezen voor specifieke producten en dranken
Sojaproducten
Sojaproducten kunnen deel uitmaken van een gezond dieet, maar met mate. Het advies is om maximaal vier glaasjes of schaaltjes (van 150 ml) sojadrink of -yoghurt per dag te consumeren. Andere sojaproducten, zoals tofu, tempé of sojabonen, kunnen maximaal twee keer per week gegeten worden.
Drop en frisdranken
Een beperkte inname van drop wordt aanbevolen: maximaal 8 dropjes per dag. Ook light frisdranken kunnen met mate genuttigd worden.
Kroepoek
Kroepoek wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. Dit product wordt vervaardigd uit garnalen, die schadelijke stoffen zoals kwik of dioxine kunnen bevatten, wat gevaarlijk kan zijn voor de ongeboren baby. Als er toch een kleine hoeveelheid kroepoek is gegeten, is directe bezorgdheid meestal niet nodig, maar het wordt aangeraden dit in de toekomst te vermijden.
Leverworst en leverpaté
De inname van leverworst of leverpaté dient beperkt te worden vanwege het hoge gehalte aan vitamine A, wat in grote hoeveelheden schadelijk kan zijn voor de baby.
Kliekjes
Restjes of kliekjes moeten altijd grondig worden verhit tot ze stomend heet zijn voordat ze gegeten worden. Als je een kliekje de volgende dag koud wilt eten, is het belangrijk om het gerecht na bereiding zo snel mogelijk af te koelen. Dit kan door de pan in koud water te zetten en het gerecht regelmatig om te roeren. Het kliekje moet binnen 2 uur onder de 10 °C en binnen 5 uur onder de 7 °C worden gekoeld.
Wat te doen bij twijfel of een misstap?
Maak je niet direct ongerust als je per ongeluk een product hebt gegeten of gedronken dat je beter had kunnen vermijden. De kans op ernstige gevolgen voor jou of je kind is in de meeste gevallen zeer klein. Als je echter symptomen ervaart zoals koorts, lusteloosheid, huiduitslag, hoofdpijn, spierpijn, diarree of misselijkheid, is het belangrijk om medisch advies in te winnen.
Hulpmiddelen voor zwangeren
Om altijd snel te kunnen opzoeken wat je wel en beter niet kunt eten tijdens de zwangerschap, heeft het Voedingscentrum de gratis app ZwangerHap ontwikkeld. Naast productinformatie biedt de app ook inzicht in de groei van de baby in de buik.
tags: #kroepoek #zwanger #voedingscentrum