De keuze voor de juiste fopspeen voor een pasgeboren baby is een belangrijke beslissing voor veel ouders. Fopspenen vervullen een natuurlijke zuigbehoefte bij baby's, bieden troost en helpen bij ontspanning. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van natuurrubberen spenen, hun eigenschappen, voordelen en nadelen, en vergelijken we ze met siliconen spenen.
Waarom een fopspeen voor je baby?
Baby's worden geboren met een sterke, natuurlijke zuigbehoefte. Deze behoefte is niet alleen essentieel voor het verkrijgen van voeding, maar heeft ook een belangrijke kalmerende en ontspannende werking. Het zuigen stimuleert de aanmaak van endorfines, ook wel bekend als 'gelukshormonen', die een gevoel van veiligheid en geborgenheid geven. Bovendien traint het zuigen de mond- en kaakspieren, wat bijdraagt aan een gezonde ontwikkeling en kan helpen voorkomen dat een baby gaat duimzuigen.
In ziekenhuizen worden fopspenen ook ingezet bij te vroeg geboren baby's of baby's met startproblemen. Het zuigen kan de zuigreflex stimuleren en helpen bij het associëren van zuigen met een volle maag, wat nuttig kan zijn bij sondevoeding.

Natuurrubberen spenen: Eigenschappen en voordelen
Natuurrubber, ook wel latex genoemd, is een natuurlijk materiaal dat gewonnen wordt uit het sap van de Hevea-boom. Fopspenen van natuurrubber staan bekend om hun zachtheid, flexibiliteit en natuurlijke uitstraling. Ze voelen zacht aan en lijken qua textuur op de tepel van de moeder, wat ze een natuurlijke keuze maakt, vooral voor baby's die borstvoeding krijgen.
100% natuurrubber: Puur natuur voor je baby
Sommige merken, zoals Goldi, benadrukken dat hun spenen gemaakt zijn van 100% natuurlijk rubber, zonder toevoeging van synthetische stoffen. Dit biedt een gevoel van puur natuur en welzijn. De hoge kwaliteit van dit rubber draagt bij aan de hygiëne, met name bij spenen die uit één stuk zijn gegoten, waardoor bacteriën geen kans krijgen zich op te hopen.
Orthodontische en symmetrische vormen
Veel natuurrubberen spenen zijn ontworpen met de ontwikkeling van het babygebit in gedachten. Ze zijn vaak:
- Orthopedisch (dental) aangepast: Ontworpen om de vorm van de kaak te ondersteunen en de natuurlijke ontwikkeling van het gehemelte en de tong te stimuleren.
- Symmetrisch: Deze vorm lijkt op de tepel van de moeder en biedt de baby voldoende ruimte om de mondspieren te bewegen, wat essentieel is voor training en ontwikkeling. De symmetrische vorm maakt ook dat de speen makkelijker geaccepteerd wordt, ongeacht de oriëntatie in de mond.
- Ovaal: Geschikt voor baby's die de neiging hebben de speen in hun mond te draaien.
Merken als Goldi en Difrax bieden diverse vormen, waaronder de Natural (symmetrisch), Dental en Dynamische spenen. De Natural speen van Difrax is bijvoorbeeld verkrijgbaar in diverse maten, van Newborn tot 18+ maanden.
Voordelen van natuurrubber samengevat:
- Zacht en flexibel: Voelt natuurlijk aan en oefent minder druk uit op het gehemelte en de kaakontwikkeling.
- Natuurlijk gevoel: Lijkt op de tepel van de moeder, wat de acceptatie kan bevorderen.
- Hygiënisch bij 'one-piece' ontwerp: Voorkomt ophoping van bacteriën.
- Biologisch afbreekbaar: Milieuvriendelijker dan synthetische materialen.

Nadelen en aandachtspunten bij natuurrubberen spenen
Ondanks de vele voordelen zijn er ook enkele nadelen en aandachtspunten bij het gebruik van natuurrubberen spenen:
Levensduur en onderhoud
Natuurrubber heeft een kortere levensduur dan siliconen. Het materiaal oxideert en kan beschadigd raken door blootstelling aan zonlicht, hitte en sterilisatieprocessen. Daarom wordt geadviseerd om natuurrubberen spenen regelmatig te vervangen, meestal elke 4 tot 6 weken, om hygiënische en veiligheidsredenen. Controleer de speen voor elk gebruik op scheurtjes of slijtage.
Sterilisatie
Natuurrubberen spenen mogen niet in de stoomsterilisator of magnetron, omdat dit de levensduur aanzienlijk verkort. Het advies is om ze na de eerste kookbeurt (maximaal 2 minuten) met heet water te reinigen. Voor baby's ouder dan 6 maanden is spoelen onder warm stromend water na de eerste kookbeurt vaak voldoende.
Geur en smaak
Nieuwe natuurrubberen spenen kunnen een kenmerkende rubbergeur en -smaak hebben, die na het uitkoken neutraal wordt. Sommige baby's kunnen hieraan wennen, terwijl anderen de voorkeur geven aan smaak- en geurloze materialen.
Allergieën
Hoewel zeldzaam, kunnen sommige baby's een latexallergie ontwikkelen. In dergelijke gevallen is een natuurrubberen speen niet geschikt.
Gebruik met ring
Sommige natuurrubberen spenen, zoals de Goldi newborn fopspeen, hebben geen ring. Dit kan handig zijn na borstvoeding, maar Goldi waarschuwt dat deze spenen niet zonder toezicht gebruikt mogen worden vanwege het ontbreken van de ring.
Vergelijking: Natuurrubber vs. Siliconen spenen
Bij het kiezen van een fopspeen staan ouders vaak voor de keuze tussen natuurrubber en siliconen. Beide materialen hebben hun eigen unieke eigenschappen:
| Eigenschap | Natuurrubber (Latex) | Siliconen |
|---|---|---|
| Materiaal | Natuurlijk (sap van rubberboom) | Synthetisch (industrieel vervaardigd) |
| Zachtheid & Flexibiliteit | Zeer zacht en flexibel, lijkt op moeders tepel. Oefent minder druk uit op kaak en gehemelte. | Steviger, minder flexibel. Kan meer druk uitoefenen op kaak en gehemelte. |
| Duurzaamheid | Kortere levensduur, gevoeliger voor slijtage en veroudering door UV, lucht, warmte. | Duurzamer, behoudt vorm en kleur beter, minder gevoelig voor veroudering. |
| Onderhoud & Sterilisatie | Niet geschikt voor magnetron/stoomsterilisator. Reinigen met heet water. Max. 2 minuten uitkoken. | Kan met kokend water, stoom of in de magnetron gereinigd worden. Vaatwasmachinebestendig (afhankelijk van merk). |
| Geur & Smaak | Kan kenmerkende rubbergeur en -smaak hebben (neutraal na uitkoken). | Geur- en smaakloos. |
| Hygiëne | 'One-piece' ontwerpen zijn zeer hygiënisch. Kan vuil opnemen bij meerdere onderdelen. | Vaak uit meerdere delen, wat vuilophoping kan veroorzaken. Makkelijk schoon te houden door steriliteit. |
| Allergieën | Kan allergische reacties veroorzaken bij latexallergie. | Hypoallergeen, vrij van BPA, PVC, ftalaten. Geschikt voor baby's met latexallergie. |
| Levensduur | Vervangen na 4-6 weken. | Vervangen na 6 weken. |

Welke speen is het beste voor jouw pasgeborene?
De keuze tussen natuurrubber en siliconen is uiteindelijk persoonlijk en afhankelijk van de voorkeur van de baby en de ouders. Hier zijn enkele overwegingen:
- Voor borstvoeding-gevoede baby's: Natuurrubberen spenen, met hun zachtheid en natuurlijke gevoel, kunnen een goede aanvulling zijn.
- Voor baby's met gevoelige huid of allergieën: Siliconen zijn een veilige keuze vanwege hun hypoallergene eigenschappen.
- Voor ouders die duurzaamheid waarderen: Hoewel natuurrubber biologisch afbreekbaar is, gaan siliconen spenen langer mee en hoeven ze minder vaak vervangen te worden.
- Voor baby's die moeite hebben met de zuigreflex: Sommige vormen, zoals de Difrax Pinky met ruimte voor de pink, kunnen hierbij helpen.
Het is raadzaam om te beginnen met een Newborn speen, speciaal ontworpen voor prematuren en pasgeborenen. Sommige baby's kunnen een te grote speen (0-6 maanden) nog niet goed vasthouden of er kan een afdruk van het schildje op het gezichtje ontstaan. De Difrax Natural Newborn speen is hier een voorbeeld van.
Praktische tips voor gebruik en vervanging
Ongeacht het materiaal, is het cruciaal om fopspenen correct te gebruiken en te onderhouden:
- Steriliseer voor gebruik: Kook de spenen kort in water, maar vermijd overmatige hitte.
- Controleer dagelijks: Trek aan het zuiggedeelte om te controleren op scheurtjes of losse onderdelen. Vervang de speen direct bij de eerste tekenen van beschadiging.
- Regelmatige vervanging: Vervang natuurrubberen spenen elke 4-6 weken en siliconen spenen elke 6 weken.
- Hygiënisch bewaren: Gebruik een fopspeenhouder of -etui om de speen schoon te houden wanneer deze niet in gebruik is. Het Difrax Sterilisatie Ei is hier een voorbeeld van.
- Vermijd zoete of medicinale dranken: Dompel de speen nooit in suikerhoudende of medicinale vloeistoffen, dit is schadelijk voor het gebit en de gezondheid van de baby.
- Stop op tijd: Wanneer de baby begint te bijten op de speen, is dit vaak een teken dat de natuurlijke zuigbehoefte afneemt en het gebitje zich begint te vormen. Dit gebeurt meestal tussen 6 maanden en 1 jaar.
Hoe fopspenen reinigen en steriliseren – met de IGGI hygiënische stomer set
Waar vind je fopspenen?
Fopspenen zijn verkrijgbaar bij diverse retailers:
- Drogisterijen: Kruidvat, Etos.
- Babyspeciaalzaken: Prénatal, Babydump, Babypark.
- Online winkels: Diverse webshops gespecialiseerd in babyproducten.
Merken zoals Goldi, Bibs, Difrax, Dupini en Hevea bieden een breed scala aan natuurrubberen en siliconen spenen in diverse maten, kleuren en designs.
tags: #natuurrubber #speen #newborn