Na een keizersnede zal de teef in eerste instantie nog wat versuft zijn. Het is belangrijk om haar in alle rust bij te laten komen en de tijd te geven om de pups te voeden. Meestal krijgt u medicatie mee om de teef gedurende de eerste dagen te geven. Controleer dagelijks de buikwond; deze mag niet gaan ontsteken. Meestal zullen de hechtingen na tien dagen verwijderd worden.
Zowel tijdens als na de bevalling is het cruciaal om te zorgen voor een omgeving waarin de teef in alle rust kan verblijven. Dit bevordert de moeder-kindbinding. Vermijd daarom bezoek en drukte rondom de werpkist. Onrust is niet alleen ongunstig voor de pups, maar kan ook leiden tot ongewenst gedrag bij de moeder.
Voeding en hydratatie van de moederhond
Na de bevalling heeft de teef meer voer nodig. Zorg voor vers drinkwater en een uitgebalanceerde, energierijke voeding, verdeeld over 3-4 maaltijden per dag. In de 3e tot 4e week na de bevalling produceert de teef veel melk, waardoor haar energiebehoefte aanzienlijk toeneemt, tot wel vier keer zoveel als normaal. Mits ze voldoende energie kan opnemen, zal de teef op gewicht blijven. Enig gewichtsverlies is echter niet direct verontrustend.
Door de melkgift is de calciumbehoefte van de teef verhoogd. Indien zij onvoldoende calcium binnenkrijgt via de voeding, bestaat de kans op een levensbedreigende hypocalcemie. Een optimale voeding tijdens de lactatie is dus essentieel. Het geven van extra calcium is echter niet altijd aan te raden.
Gedrag en zorg na de bevalling
Gedurende de eerste vier weken na de bevalling is het normaal dat er nog wat uitvloeiing uit de vulva komt. De eerste dagen is de uitvloeiing helderrood, waarna deze geleidelijk aan lichter van kleur wordt en de hoeveelheid afneemt. In de vijfde week na de bevalling is deze doorgaans gestopt. De uitvloeiing dient te allen tijde geurloos te zijn.
Normaal gesproken zijn de melkklieren soepel. Wanneer de melkklieren hard, rood verkleurd of pijnlijk zijn, kan dit duiden op een melkklierontsteking (mastitis). De melk kan dan een afwijkende kleur en/of geur hebben.
Voorbereiding op de dekking en dracht
Voordat de dekking plaatsvindt, moeten er een aantal zaken geregeld zijn om de pups zo optimaal mogelijk ter wereld te kunnen brengen. Zorg ervoor dat de teef alle inentingen heeft gehad. Het is ook belangrijk dat de teef is uitgegroeid en, voor een eerste nest, bij voorkeur jonger is dan 5 jaar. Als u een teef voor het eerst laat dekken, of wanneer een reu voor het eerst dekt, houd er dan rekening mee dat onervarenheid tot problemen kan leiden, zoals voortijdige zaadlozing (buiten de vulva) of het bijten van de teef bij het inbrengen van de penis. Dit kan worden voorkomen door de teef aan te lijnen nadat het voorspel is beëindigd en de teef voor de reu gaat staan om gedekt te worden.
Mogelijke oorzaken van een passageprobleem in de vagina van de teef (zoals vergroeiingen in de vagina, een vernauwd bekken door oud trauma e.d.) moeten vóór de dekking onderzocht en indien mogelijk opgelost zijn. Het zorgvuldig selecteren van de combinatie van de vader- en moederhond is essentieel voor een gezond nest pups!
Timing van de dekking
Gemiddeld is een teef zo'n twee keer per jaar loops. Gedurende die loopsheid is een teef maar een paar dagen echt vruchtbaar. Veel reuen weten precies wanneer het moment is aangebroken. Meestal ligt het optimale dekmoment tussen de negende en twaalfde dag na het begin van de loopsheid. Echter, de gemiddelde hond bestaat niet; sommige teven zijn al zover op de zesde dag, anderen op de zestiende. Slechts een zeer klein percentage teven is telkens op dezelfde dag vruchtbaar. Als u meer zekerheid wilt, kan door middel van een bloedtest het juiste tijdstip van de dekking worden bepaald. Er zijn verschillende soorten testen, waarvan de ene betrouwbaarder is dan de andere.
Het dekproces
Vaak zijn de eigenaren bij een dekking nog opgewondener dan de honden. Het is verstandig om in de buurt te blijven en te observeren, maar laat de honden even met rust. Ze moeten aan elkaar wennen; ook voor hen is het nieuw en spannend. De honden spelen en rennen als voorspel, wat bij een ervaren reu achterwege kan blijven. Hierna zal de reu de teef gaan dekken. Wees alert, want met name onervaren teven kunnen erg gemeen naar de reu zijn. Vervolgens kunnen de honden vastgekoppeld blijven staan, wat betekent dat de penis nog opgezwollen in de vagina wordt vastgeklemd. Dit is nutteloos en heeft als enige effect dat de honden er helemaal niets meer van begrijpen. Als de teef de neiging heeft weg te lopen, is dit een zeer onplezierig gevoel voor de reu en kan zelfs schadelijk zijn. Het is voor de honden prettig dat ze nu op hun gemak worden gesteld en in een zo comfortabel mogelijke houding worden gehouden.
De drachtperiode
Gedurende de eerste vijf tot zes weken na de dekking is er weinig verandering in het uiterlijk of gedrag van de drachtige teef te bespeuren. Rond de zevende of achtste week kunnen de melkklieren en het buikvolume vergroten. De normale draagtijd bedraagt 60 tot 65 dagen. De teef mag gedurende de zwangerschap normaal bewegen, hoewel aan het einde traplopen en springen vermeden moet worden.
Voorbereiding op de geboorte
Een paar dagen voor de geboorte krijgt de teef nesteldrang. Ongeveer twee dagen voor de geboorte kan er moedermelk uit de tepels gemasseerd worden. 12 tot 24 uur voor de geboorte daalt de lichaamstemperatuur met ruim een graad, tot onder de 37 graden Celsius.
Voor een vlotte bevalling is rust van het grootste belang! Zoek dus een rustig plekje uit waar de teef zich op haar gemak voelt. Installeer daar een werpkist als "kraambed", waar de teef zich gemakkelijk in kan draaien en waar ook voldoende ruimte voor de pups is. Stangen aan de randen van de werpkist kunnen voorkomen dat de teef per ongeluk op de pups gaat liggen, waardoor ze dood kunnen gaan. Isoleer de bodem en bedek hem bijvoorbeeld met kranten. De temperatuur dient er constant minstens 22 graden te zijn en de eerste drie weken mag de werpkist niet in het volle dag- of kunstlicht staan.
Gedragsveranderingen en temperatuurdaling
Als de bevalling nadert, verandert het gedrag van de teef. Ze zal rustiger worden en minder speels. Ook zal ze rond de 12 tot 24 uur voor de geboorte stoppen met eten. Ze zal nesteldrang hebben en meer tijd doorbrengen in de werpkist of de plek waar ze wil bevallen. Meestal is er 24 tot 48 uur vóór de geboorte een daling van de lichaamstemperatuur van 0,5 tot 1 graad. De hond kan dan gaan rillen en hijgen. Om goed voorbereid te zijn op de bevalling is het verstandig om vanaf 1 week voordat de teef is uitgeteld tweemaal daags de lichaamstemperatuur te meten, zodat u weet wat de normale temperatuur is. Een daling van de temperatuur is een redelijk betrouwbaar teken dat de geboorte binnen 24 tot 48 uur gaat beginnen. Natuurlijk zijn er teven die de uitzondering op de regel vormen en de daling niet laten zien.
Het geboorteproces
De bevalling begint met een lichte 'samentrekking' van de buik van de teef, alsof ze de adem even inhoudt en weer loslaat. De meeste teven liggen meestal op hun zij en brengen zo hun puppy's op de wereld; een enkele teef staat liever. De eerste (lichte) weeën beginnen en de eerste vruchtzak wordt in het geboortekanaal geperst en breekt. U ziet een sliert slijm en/of een plas vocht uit de vulva stromen. De samentrekkingen van de baarmoeder worden heviger en ritmischer en binnen 1-2 uur wordt de eerste pup geboren. De pup zit als het ware ingepakt in een soort vlies. Meestal komt het kopje van de pup er eerst uit; soms is het een stuitligging en kan het kontje als eerste eruit komen. De sterkste weeën zijn nodig om kop en schouders van de pup door het geboortekanaal te persen. Als dat gebeurd is, komt de rest van de pup er gemakkelijk achteraan.
Iedere pup is omhuld door een vlies dat de teef van de pup aflikt. Daarna besnuffelt de teef de pup, bijt zij de navelstreng door en likt zij de pup schoon. Als de teef zich niet bekommert om de pup, moet u helpen de vliezen te openen, de pup eruit te pellen en met een schaar de navelstreng af te snijden op ongeveer 7 cm. De navelstreng moet na het doorknippen worden afgebonden. Het diertje moet drooggewreven worden om de ademhaling op gang te brengen. Nadien dient het uiteinde van de navelstreng gedesinfecteerd te worden.
De nageboorte
Na het werpen van elke pup volgt een moederkoek of placenta. De moederkoek vormde samen met de navelstreng de voedselvoorziening van de pup in de baarmoeder. Meestal eet de teef de nageboorte op en bijt ze de navelstreng aan het lichaam van het jong door. Ongeveer een half uur tot enkele uren later kan de volgende bevalling en nageboorte komen, zolang er pups zijn. Kijk bij grotere nesten uit dat de moederhond niet teveel nageboortes opeet.
Nazorg van pasgeboren pups
Gezonde puppy's zullen dicht in de buurt van de moeder blijven en haar lichaamswarmte opzoeken. Indien de teef niet de tijd neemt de pups af te likken, kunt u ze voorzichtig met een warme handdoek afdrogen. Pasgeboren puppy's zijn niet in staat hun eigen lichaamstemperatuur te regelen en deze zal dan ook snel dalen als ze niet warm worden gehouden. Warmwaterkruiken zijn een goed alternatief, hoewel het lichaam van de moeder de beste warmtebron is.
Nadat de laatste pup is geboren, zal de moederhond zich ontspannen en zoogt ze de pasgeboren puppy's (de eerste 12-24 uur verlaten in de regel de moeders hun pups niet). De teef likt hun geslachtsdelen en anus af om de pups te stimuleren om te poepen en te plassen.
Mogelijke complicaties tijdens de bevalling
Als er na 10 minuten ononderbroken persen nog geen pup uit is gekomen, moet u altijd direct een dierenarts waarschuwen. Die zal controleren of er een passageprobleem van de pup door het bekken van de teef is en de ligging van de pup bepalen. Bij weeënzwakte dient de dierenarts een injectie toe. Oxytocine-S is een middel dat ook door de eigenaar zelf mag worden toegediend. Overleg echter bij iedere injectie vooraf met de dierenarts en houd u aan de juiste dosering! Binnen een half uur tot een uur na de injectie moet de pup geboren worden. Als dit niet gebeurt, moet de dierenarts worden geraadpleegd. Ga dus niet op eigen initiatief een tweede injectie geven!
Wanneer de vruchtdelen (zoals de achterpoten of het kopje, vaak nog verpakt in het vruchtvlies) zichtbaar zijn in de vulva, maar de pup komt niet verder, dan moet er op dat moment snel worden ingegrepen. Belangrijk is om dan onmiddellijk de dierenarts in te schakelen. Duurt deskundige hulp te lang, dan moet u zelf ingrijpen: met de hand (eventueel in een droog washandje) pakt u de vruchtdelen vast. Met de weeën mee trekt u voorzichtig aan de pup in de richting van de kromming van de rug van de pup.
Interventie bij de navelstreng
Als de teef de navelstreng niet zelf afbijt, moet u zelf de navelstreng doorknippen of scheuren. De navelstreng knipt of scheurt u op ongeveer 1 cm van de buikwand van de pup af. Kijk uit dat u het niet te kort doet (kans op verbloeding in de buik) en niet te lang (in verband met erop trappen). Kneus het uiteinde tussen duim en wijsvinger; dan houdt de bloeding vanzelf op. Bind alleen bij uitzondering met een draadje de navelstomp af. Als de teef te onstuimig is en het risico bestaat dat ze de navel te dicht bij de buik afbijt, is het verstandig dit ook zelf te doen. De navelstomp ontsmet u met chloorhexidine (Sterilon®) of jodium (Betadine®). Het spreekt voor zich dat alles (schaar, handen, etc.) schoon en steriel is.
Hoe een navelstreng af te binden / Puppy
Hygiëne en temperatuurregulatie
Het kan nuttig zijn om uw dierenarts vooraf op de hoogte te stellen van de verwachte bevalling. Als de teef na een lange barenstijd door uitputting niet in staat is een of meer puppy's ter wereld te brengen, moet de hulp van een dierenarts worden ingeroepen.
Pasgeboren pups kunnen zichzelf moeilijk warm houden; daarvoor hebben ze hun moeder nodig of een warmtebron. Een warmtelamp is hiervoor heel geschikt. Hang hem boven een hoek van de werpkist, zodat de pups zich kunnen koesteren, maar de teef het niet te warm krijgt. Laat de lamp ongeveer een week hangen. De meest ideale temperatuur in de werpkist voor die eerste week is 20-22°C. Recht onder de lamp is de temperatuur 26-27°C.
Het is erg belangrijk dat de teef in deze periode gezond blijft. Een goede hygiëne is noodzakelijk om infecties te voorkomen. Was steeds uw handen voordat u in aanraking komt met de teef en/of haar pups.
Uitvloeiing na de bevalling
Het is normaal dat een teef tot drie weken na de bevalling blijft vloeien. Eerst is het groenrood gekleurd, later lichtrood en ten slotte wordt het helder slijm. Echter, chocoladekleurige en/of stinkende uitvloeiing is afwijkend. Als dit verschijnsel optreedt, neem dan snel contact op met uw dierenarts!
Voeding van de zogende teef
Ook voor een zogende teef is een compleet puppyvoer geschikt, maar niet een puppyvoer voor grote rassen. De behoefte aan voedsel kan oplopen tot wel twee à drie keer de normale hoeveelheid, afhankelijk van het aantal pups. Geef de teef verdeeld over de dag meerdere porties te eten. Zorg dat er steeds vers drinkwater staat en laat de teef regelmatig uit. U kunt zo kijken of ze genoeg melk binnenkrijgen.
De pups horen nu veel te slapen en groeien goed. Als er onrust in het nest is, is er iets niet in orde. Neem contact op met uw dierenarts als een pup traag en koud aanvoelt, als de pups afvallen of als er onrust in het nest heerst.
Zoogperiode en spenen
De teef zal haar puppy's ongeveer drie weken lang zogen. Daarna kunnen de puppy's overgaan op puppyvoeding, en na vijf tot zeven weken zijn ze volledig gespeend.
Ontworming van pups
Heel vaak zijn de pups al vóór de geboorte in de baarmoeder besmet met spoelwormen, en daar kunnen ze behoorlijk beroerd van worden. Ontworm ze daarom op een leeftijd van 2, 4, 6 en 8 weken.
tags: #navelstreng #pup #blijft #bloeden