Gefeliciteerd met de geboorte van uw kind! De geboorteaangifte is een belangrijke stap die u binnen 3 werkdagen na de geboorte moet doen bij de gemeente waar het kind geboren is. Als de derde dag een zaterdag, zondag of feestdag is, wordt deze termijn verlengd. De ambtenaar van de burgerlijke stand zal vervolgens een geboorteakte opmaken, waarin de geboorteplaats en de naam van uw kind worden vermeld.
Online en persoonlijke geboorteaangifte
U kunt de geboorteaangifte op verschillende manieren doen. Een digitale aangifte is mogelijk via de website van de gemeente, waarvoor u inlogt met DigiD. Indien u geen DigiD heeft, kunt u persoonlijk aangifte doen in het Huis voor de Stad. In het geval van een digitale aangifte is het verplicht dat uw arts of verloskundige de geboorte bevestigt. Het is daarom van belang dat u de naam van uw arts of verloskundige correct invult tijdens de online aangifte. Bij een digitale aangifte kan ook de moeder alleen de aangifte doen, mits de vader of duomoeder niet aanwezig kan zijn of de aangifte niet digitaal gedaan kan worden.
Als uw kind al voor de geboorte is erkend, dient u ook het bewijs van erkenning mee te nemen. Indien u ervoor kiest om persoonlijk aangifte te doen, is het aan te raden om vooraf digitaal een afspraak te maken. Mocht dit niet lukken, neem dan telefonisch contact op met de gemeente.
Let op: Sinds 1 januari 2020 moet uw arts of verloskundige de geboorte van uw kind bevestigen als u digitaal aangifte doet. Dit is op grond van de wet. Wij kunnen pas een geboorteakte opmaken nadat uw arts/verloskundige dit heeft gedaan. Wij vragen u dan ook om de naam van uw arts/verloskundige in te vullen in de online aangifte. Indien u geen of niet de juiste naam vermeldt, wordt uw aangifte afgewezen.
Naamskeuze en achternaam
Ouders hebben de mogelijkheid om samen de achternaam van hun eerste kind te kiezen. Deze keuze kan de achternaam van de moeder, de duomoeder of de vader zijn. Deze keuze is eenmalig en geldt tevens voor alle volgende kinderen in het gezin. Vanaf 1 januari 2024 treedt de Wet Invoering Gecombineerde Geslachtsnaam (WIGG) in werking, wat betekent dat ouders hun kind ook een dubbele geslachtsnaam kunnen geven. Dit kan echter alleen op afspraak in het stadhuis, omdat beide ouders hier handtekeningen voor moeten zetten. Indien u hiervoor een afspraak wilt maken, dient u telefonisch contact op te nemen.
Een kind dat binnen een huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt geboren, krijgt automatisch de achternaam van de vader. Dit geldt ook voor de achternaam van de duo-moeder met een verklaring van de Stichting Donorgegevens. In situaties zonder huwelijk of partnerschap krijgt het kind automatisch de achternaam van de biologische moeder, tenzij er sprake is van erkenning. Indien u niet de gewenste naam aan uw kind wilt geven, kunt u naamskeuze doen. Dit kan vóór de geboorte, bij de erkenning of tijdens de geboorteaangifte. Het is hierbij belangrijk dat de biologische moeder ook aanwezig is bij de gemeente. Naamskeuze is uitsluitend mogelijk voor het eerste kind binnen een relatie; volgende kinderen krijgen dan dezelfde achternaam.
Nederlandse kinderen kunnen sinds 2024 een dubbele achternaam krijgen. Deze keuze geldt voor het eerste kind en alle volgende kinderen van dezelfde ouders. Ongetrouwde aanstaande ouders kiezen de achternaam bij de erkenning. Getrouwde stellen maken hiervoor een afspraak genaamd ‘Naamskeuze kind’. Het is raadzaam dit voor de geboorte te regelen, aangezien de moeder ook aanwezig moet zijn.
Erkenning van ouderschap
Bent u niet getrouwd of heeft u geen geregistreerd partnerschap met de moeder van het kind, maar wilt u wel officieel als ouder geregistreerd staan? Dan is het belangrijk om erkenning te regelen bij de gemeente. Dit kan het handigst voor de geboorte van het kind gebeuren, zodat het wettelijk ouderschap en de achternaam bij de geboorte al vastgelegd zijn en beide ouders direct als ouder opgenomen worden bij de geboorteaangifte.
Een man wordt wettelijk vader van elk kind dat geboren wordt binnen zijn huwelijk of geregistreerd partnerschap met de moeder. Binnen een huwelijk of geregistreerd partnerschap van twee vrouwen kan ook de 'duomoeder' van rechtswege moeder worden. Als u niet kiest voor adoptie en direct als moeder op de geboorteakte wilt staan, neem dan bij de geboorteaangifte een verklaring mee van de Stichting Donorgegevens. Gezamenlijk ouderlijk gezag wordt automatisch verkregen bij een huwelijk, geregistreerd partnerschap of erkenning.
Geboorteakte en uittreksels
De geboorteaangifte is kosteloos. Wilt u een uittreksel van de geboorteakte? Hiervoor betaalt u een bedrag, dat kan variëren afhankelijk van het type uittreksel. Een meertalig modelformulier is duurder dan een standaard uittreksel.
Inschrijving en Burgerservicenummer (BSN)
Uw kind wordt ingeschreven in dezelfde gemeente als de moeder. Binnen vier weken na de geboorteaangifte ontvangt u een overzicht van de gegevens van uw kind, inclusief het BSN. Als de moeder niet in de Basisregistratie Personen (BRP) staat ingeschreven, of helemaal niet geregistreerd is, krijgt het kind pas een BSN nadat de moeder of vader het kind heeft ingeschreven bij de gemeente of een RNI-loket. Bij inschrijving bij de gemeente ontvangt u het BSN per post, bij een RNI-loket direct. Met het BSN kunnen zaken geregeld worden zoals kinderbijslag, zorgverzekering en inschrijving bij een dokter.
Binnen 1-2 weken na de geboorteaangifte ontvangen de ouders per post het burgerservicenummer (BSN) van het kind. Het is vanaf 1 dag na de aangifte ook op te zoeken op MijnOverheid (Persoonlijke gegevens) (DigiD nodig).
Levenloos geboren kind
Als uw kind levenloos geboren is, ongeacht de zwangerschapsduur, doet u aangifte bij de gemeente waar het kind is geboren. De gemeente maakt dan een akte van geboorte (levenloos) op, wat dient als officieel bewijs dat uw kind ter wereld is gekomen. Indien het kind in dezelfde gemeente is overleden, doet u daar ook de aangifte van overlijden. In dit geval is online aangifte van de geboorte niet mogelijk, maar u kunt wel een afspraak maken voor de aangifte van de stilgeboorte aan de balie.
Voor het kind maken wij een overlijdensakte op. Neem telefonisch contact met ons op (0546) 54 11 11.
Voorbereiding op het ouderschap
Tijdens de zwangerschap bereidt u zich voor op uw nieuwe rol als ouder, zowel praktisch als emotioneel. Dit helpt om een realistisch beeld te vormen van de eerste periode met uw baby. Er zijn diverse mogelijkheden voor deze voorbereiding:
- Cursussen: Informeer bij uw verloskundigenpraktijk, de gemeente of het consultatiebureau naar cursussen over bevalling, borstvoeding of ouderschap.
- Boeken: Er is een breed scala aan boeken beschikbaar over de kraamtijd en het ouderschap. Raadpleeg uw verloskundige of de bibliotheek voor aanbevelingen.
- Podcasts: Luister naar gesprekken met experts of andere ouders. Vraag uw verloskundige om tips voor podcasts over specifieke onderwerpen.
- Ervaringen van andere ouders: Het delen van ervaringen kan inzicht geven en het gevoel geven dat u er niet alleen voor staat. Sommige gemeenten organiseren bijeenkomsten voor ouders.
Een complete gids voor de eerste maand van uw pasgeborene - wat u kunt verwachten
Wat heeft u nodig voor de baby?
Bij de aanschaf van babybenodigdheden is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen wat u echt nodig heeft en wat niet. Hieronder vindt u een lijst met basisbenodigdheden voor de eerste weken:
Babykleding (maat 50-56 tot maximaal 62)
- 6x romper lange mouwen
- 6x romper korte mouwen
- 6x broekje
- 6x truitje of T-shirt met lange mouwen
- 6x sokken
- 3x muts
- 1x jasje
Verzorging
- Wegwerpluiers maat 1 (ook handig bij gebruik van wasbare luiers voor de eerste ontlasting)
- Billendoekjes
- 10x hydrofiele doek 60x60 cm
- 2x hydrofiele doek 100x100 cm
- 4x hydrofiele washand
- Spuugdoekjes
- 2x thermometer (één voor de baby en één voor uzelf)
- Aluminium kruik met zak
- Babybad met standaard of een Tummy Tub
- Zalf voor babybillen
- Nagelvijl geschikt voor baby's
Borstvoeding
- Zoogkompressen (wegwerp of wasbaar)
- Tepelzalf
- Vitamine K en D
Een kolfapparaat hoeft u niet van tevoren aan te schaffen; in de kraamtijd wordt duidelijker welk type kolf het beste bij uw situatie past.
Kunstvoeding
- Melkpoeder (nummer 1 standaard)
- 2-4x fles geschikt voor baby's van 0-3 maanden
- Vitamine D
Slapen en verschonen
- Wieg, ledikant of co-sleeper
- Matras
- 2x molton
- 3x hoeslaken
- 3x laken
- 2x deken (let op: geen dekbed of fleecedeken)
- Commode
- Aankleedkussen
- 4x aankleedkussenhoes
- Luieremmer
Overig
- Klossen om uw bed te verhogen tot ten minste 80 cm (te huur bij de thuiszorgwinkel).
- Kraampakket (vaak vergoed door de zorgverzekering). Indien niet, zelf aanschaffen: 1 pak celstofmatjes, 2 pakken kraamverband, handzeep, klein flesje alcohol 70%.
- Voor een thuisbevalling: 2x emmer met vuilniszak (één voor afval, één voor vuile was), 1 stuk plastic of zeil om uw bed mee af te dekken.
Wat moet u regelen voordat de baby wordt geboren?
Er zijn diverse zaken die u al vroeg in de zwangerschap kunt regelen:
- Kraamzorg: Meld u aan het begin van de zwangerschap aan voor kraamzorg. Informeer online naar kraamzorgbureaus in uw buurt of vraag uw verloskundige om advies.
- Kinderopvang: Vanwege mogelijke lange wachtlijsten is het verstandig om tijdig na te denken over kinderopvang. Bedenk hoeveel dagen opvang u nodig heeft en op welke dagen. Vraag rondleidingen aan en schrijf u in.
- Erkenning: Indien u niet getrouwd bent of geen geregistreerd partnerschap heeft, maar wel wilt dat uw partner officieel ouder wordt, regel dan erkenning bij de gemeente.
- Zwangerschapsverlof: Vraag uiterlijk zeven weken voor de uitgerekende datum verlof aan bij uw werkgever of het UWV (bij een uitkering). Als zzp'er kunt u een ZEZ-uitkering aanvragen. Bespreek de verlofregelingen met uw partner en werkgever(s) voor een goede planning.
- Geldzaken: Denk na over de financiële planning na de geboorte, zoals eventuele aanpassingen in werktijden, kinderopvangtoeslag en andere vaste lasten.
Vanaf drie maanden voor de uitgerekende datum kunt u bij uw zorgverzekeraar een kraampakket aanvragen, dat meestal wordt vergoed. Als u geen vergoeding ontvangt, kunt u de benodigde spullen los kopen.
Wat moet u regelen zodra de baby is geboren?
Na de geboorte zijn er enkele zaken die u tijdig moet regelen:
- Geboorteaangifte: Doe dit binnen drie dagen na de bevalling in de gemeente waar de baby is geboren.
- Aanmelden zorgverzekeraar: Meld uw baby binnen vier maanden na de geboorte aan bij uw zorgverzekeraar. Het kind is tot achttien jaar gratis meeverzekerd op de basisverzekering van één van beide ouders.
- Aanmelden huisarts: Uw huisarts ontvangt bericht van de zorgverlener die bij de bevalling betrokken was. Het is verstandig uw kind ook zelf bij de huisarts in te schrijven.
- Aanvragen kinderopvangtoeslag: Vraag kinderopvangtoeslag aan via de Belastingdienst (Mijn toeslagen) binnen drie maanden nadat uw kind voor het eerst naar de opvang gaat.
- Kinderbijslag: Twee tot vier weken na de geboorteaangifte ontvangt u informatie van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De kinderbijslag wordt uitbetaald na het kwartaal waarin de baby geboren is.
Normale uitdagingen en hulp
Het ouderschap brengt uitdagingen met zich mee. Onzekerheid hoort daarbij. Hieronder enkele tips ter voorbereiding:
- Rolverdeling: Bespreek de extra taken en hoe deze verdeeld zullen worden.
- Hulp vragen en accepteren: Schakel familie en vrienden in voor ondersteuning.
- Omgaan met emoties: Hormonale veranderingen, slaapgebrek en grote aanpassingen kunnen leiden tot wisselende emoties.
- Onenigheid: Spreek een codewoord af om discussies tijdig te stoppen.
- Adviezen en meningen: Raadpleeg professionals zoals uw verloskundige, consultatiebureau of huisarts voor betrouwbaar advies.
- Vertrouwen op uw gevoel: Uw lichaam is afgestemd op uw baby; luister naar uw intuïtie.
- Slaapgebrek: Dit is normaal gedrag van een baby. Zorg voor rust wanneer mogelijk.
- Fouten maken mag: Ouderschap is een leerproces met vallen en opstaan. Praat met andere ouders voor herkenning en steun.
Indien u behoefte heeft aan extra ondersteuning, kan een steungezin via Buurtgezinnen een uitkomst bieden. Zij bieden een luisterend oor, praktische hulp en kunnen helpen bij het voorkomen van problemen.
Vragen over uw baby en opvoeding
Uw verloskundige is het eerste aanspreekpunt na de bevalling. Na zes weken neemt het consultatiebureau de zorg over. Hier kunt u terecht met vragen over voeding, slaap, vaccinaties, de behoeften van uw baby en opvoeding.
Het consultatiebureau nodigt u uit voor controles en vaccinaties. Ook wordt er een gehoortest en hielprik afgenomen om de gezondheid van uw baby te controleren.
Geboortebos
Kinderen en hun ouders kunnen een boom bestellen voor het geboortebos. Dit initiatief draagt bij aan de aanplant van nieuwe bomen en biedt een tastbare herinnering aan de geboorte van een kind.