Niets is zo heerlijk zacht als het huidje van jouw baby, en dat willen we graag zo houden. Al bijna 100 jaar zorgt Zwitsal ervoor dat de verzorgingsproducten perfect aansluiten bij de unieke behoeften van de babyhuid. De producten worden met liefde ontwikkeld: mild, veilig en zacht. Elk product is dermatologisch getest en heeft een pH-huidvriendelijke samenstelling, zodat jij zeker weet dat je het allerbeste geeft aan je kleintje.
Bij Zwitsal kijkt men verder dan alleen verzorging. Er wordt ingezet op een wereld waarin verpakkingen steeds vaker worden hergebruikt of gerecycled. Binnen Unilever, waar Zwitsal onderdeel van is, wordt plastic vermeden, en waar dit nog niet lukt, wordt gekozen voor minder of beter plastic. Zo zijn alle flessen van Zwitsal gemaakt met 100% gerecycled plastic, met uitzondering van de dop en etiketten. De voortgang en voorbeelden hiervan in de Benelux zijn te bekijken.
De Oorsprong van Zwitsal: Van Zwitserse Zalf tot Apeldoornse Fabriek
De geschiedenis van Zwitsal begint in 1920, toen ondernemer Cor Jansen een kleine farmaceutische fabriek startte aan de Floralaan/Deventerstraat in Apeldoorn. Jansen, die tijdens zijn opleiding in Zwitserland een recept voor een genezende zalf had ontvangen, begon met de verkoop van deze 'Zwitserse Salbe'. Met het vrolijke babygezichtje als logo, gebaseerd op zijn dochter Mieke, groeide het merk uit tot een begrip. De naam 'Zwitsal' werd in 1928 een samentrekking van 'Zwitserse Salbe'.
De productie was succesvol, wat leidde tot een verhuizing naar een groter pand in 1932. Kort na de Tweede Wereldoorlog kocht Jansen een stuk grond tussen het Apeldoorns Kanaal en de Vlijtseweg. Deze locatie was strategisch gekozen vanwege de directe ligging aan het kanaal, wat transport van grondstoffen en afvalstoffen per boot vergemakkelijkte. De nieuwe fabriek opende in april 1952, ter ere van de 60ste verjaardag van Jansen. Architect Chris ten Tuynte ontwierp het complex, en bleef tot 1964 betrokken bij het ontwerpen van de gebouwen op deze locatie.
Dubbele Productielijnen: Babyverzorging en Farmaceutische Producten
Zwitsal kende twee afzonderlijke bedrijfstakken: de productie van alkaloïde pijnstillers en die van babyverzorgingsproducten. Deze waren fysiek gescheiden op het fabrieksterrein. De Zwitsalproducten voor babyverzorging werden aan de noordkant van het terrein geproduceerd, in een voormalige fabriekshal. Hier bevond zich een enorme opslag van bolkaf, een ingrediënt voor de verzorgingsproducten.
Naast de bekende babyproducten, produceerde Zwitsal ook medicijnen zoals morfine en codeïne. De grondstof hiervoor, papaver, werd na 1945 op grote schaal in Nederland geteeld. De farmaceutische handel bleef lange tijd grotendeels onbekend, mede doordat de productieafdeling voor deze middelen zich aan de achterkant van de fabriek bevond, gescheiden van de afdeling waar de babyproducten met hun kenmerkende geuren werden geproduceerd.
Van Fabriek naar Creatieve Hub: De Transformatie van het Zwitsalterrein
Na 65 jaar werd de productie op het Zwitsalterrein in 2011 stopgezet en verplaatst naar Polen. Het voormalige fabriekspand, met zijn industriële hallen en architectonisch interessante gebouwen, ondergaat sindsdien een transformatie. Het terrein wordt ontwikkeld tot een levendige stadswijk, genaamd Zwitsal Buitenstad, waar wonen, werken en recreëren samenkomen. Een deel van de historische gebouwen blijft behouden en wordt gebruikt voor diverse bestemmingen, waaronder evenementen.
Het Zwitsalterrein is nu een broedplaats van creativiteit, met ondernemers die activiteiten aanbieden op het gebied van sport, cultuur, dans en theater. Er zijn horecavoorzieningen en er worden kleine en grote evenementen georganiseerd, zowel binnen in de oude fabriekspanden als buiten op het Zwitsal Park. De gemeente Apeldoorn kocht het terrein in 2011 aan in het kader van de herinrichting van de Kanaalzone, en ontwikkelaar Schipper Bosch werkt aan de verdere invulling van deze unieke stadswijk.
Het Verborgen Verhaal: De Theaterproductie 'Zalf & Papaver'
Het verborgen verhaal van de drugsproductie in de Zwitsalfabriek werd in 2024 belicht in de theatervoorstelling 'Zalf & Papaver' van Theater Orpheus. De voorstelling, geïnspireerd door de 'duizend-en-één-nacht-wereld' waar de papaver vandaan komt, brengt het vergeten aspect van de fabriek naar voren. Oud-werknemers, zoals Joyce Bleeker, die destijds als vakantiekracht werkte, ontdekten via de audities voor deze voorstelling het dubbele karakter van de fabriek.
Joyce Bleeker, die drie zomers lang zalfjes in potten deed op de vrouwenafdeling, had geen idee van de opiumverwerking die achter gesloten deuren plaatsvond. De theatervoorstelling, die ook een liefdesverhaal bevat, benadrukt het belang van het vertellen van dit verborgen deel van de geschiedenis. De fabriek was immers het hart van werkend Apeldoorn, en de geschiedenis met de papaver is daar onlosmakelijk mee verbonden. Omroep Gelderland bracht hierover een tweedelige documentaire uit.
Van Rossem Vertelt: Hoe is de Lek zo ontstaan?
tags: #goedemorgen #bonjour #zwitsal