Het ouderschapsverlof is een wettelijk recht voor werknemers met kinderen tot 8 jaar. Dit verlof biedt de mogelijkheid om meer tijd door te brengen met jonge kinderen en werk en privé beter op elkaar af te stemmen. Sinds 2 augustus 2022 is een deel van het ouderschapsverlof gedeeltelijk betaald, gefinancierd door het UWV. Voor deze datum was het ouderschapsverlof in principe onbetaald, tenzij de werkgever anders had geregeld.
Recht op Ouderschapsverlof
Elke werknemer die ‘in een familierechtelijke betrekking staat’ tot een kind jonger dan 8 jaar, kan aanspraak maken op ouderschapsverlof. Dit geldt voor eigen kinderen, erkende kinderen, adoptiekinderen en pleegkinderen. Als beide ouders in dienst zijn bij dezelfde werkgever, hebben zij beiden recht op ouderschapsverlof bij die werkgever.
Het wettelijke recht op ouderschapsverlof bedraagt maximaal 26 maal de arbeidsduur per week per kind. De uren voor het verlof worden berekend op basis van de wekelijkse arbeidsduur die in de arbeidsovereenkomst is afgesproken. Een werknemer die bijvoorbeeld 38 uur per week werkt, heeft recht op 26 weken maal 38 uur ouderschapsverlof. Voor een werknemer die 24 uur per week werkt, geldt 26 weken maal 24 uur ouderschapsverlof. Voor een werknemer die 40 uur per week werkt, bedraagt het ouderschapsverlof 40 x 26 = 1.040 uur.
Aanvragen van Ouderschapsverlof
Het aanvragen van ouderschapsverlof dient schriftelijk te gebeuren bij de werkgever, minimaal twee maanden voordat het verlof ingaat. Als werkgever mag u een aanvraag voor ouderschapsverlof niet weigeren. Wel kunt u, na overleg met de werknemer, de gewenste spreiding van het verlof wijzigen tot vier weken voor de ingangsdatum, mits er sprake is van een ‘zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang’. Dit belang is echter niet snel aanwezig.
Betaald Ouderschapsverlof
Vanaf 2 augustus 2022 wordt een deel van het ouderschapsverlof gedeeltelijk betaald door het UWV. Over het gedeelte van het ouderschapsverlof dat betaald is, bouwt de werknemer wel (100%) vakantiedagen op, met name de wettelijke vakantiedagen. Over het onbetaalde deel van het ouderschapsverlof bouwt de werknemer geen vakantiedagen op, aangezien dit gekoppeld is aan loondoorbetaling. Indien de werkgever het loon doorbetaalt over de opgenomen uren ouderschapsverlof, bouwt de werknemer wel vakantie op.
Geboorteverlof en Aanvullend Geboorteverlof
Naast het recht op ouderschapsverlof, heeft de partner van de moeder rond de geboorte recht op geboorteverlof. Dit verlof bedraagt eenmaal de wekelijkse arbeidsduur en moet binnen vier weken na de geboorte van het kind worden opgenomen. De partner mag dit verlof gespreid opnemen en de werkgever mag dit verlof of de spreiding ervan niet weigeren.
Daarnaast heeft elke partner recht op vijf werkweken aanvullend geboorteverlof. Dit verlof wordt betaald door het UWV. De werknemer ontvangt hierbij 70% van zijn loon, met een maximum van 70% van het maximum dagloon.
Als een werknemer al ouderschapsverlof heeft opgenomen en (aanvullend) geboorteverlof aanvraagt, loopt dit gewoon door. Het is mogelijk dat een werknemer wekelijks zowel een dag (aanvullend) geboorteverlof als een dag ouderschapsverlof opneemt.
Onderbreken of Stoppen van Ouderschapsverlof
Een werknemer kan aangeven dat hij het ouderschapsverlof toch niet wil opnemen of voortzetten, bijvoorbeeld als gevolg van zwangerschapsverlof, bevallingsverlof of adoptieverlof. De werkgever mag een dergelijk verzoek niet weigeren. Het ouderschapsverlof van de werknemer vervalt in dat geval niet direct; het tegoed wordt opgeschort en de werknemer kan het op een later tijdstip alsnog opnemen.
De werknemer is in principe gebonden aan zijn aanvraag voor ouderschapsverlof. Echter, in sommige gevallen kan het verlof gestopt worden, bijvoorbeeld bij ‘onvoorziene omstandigheden’. De werkgever mag een dergelijk verzoek alleen weigeren als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang.
Bij het schriftelijk aanvragen van onderbreking of stopzetting van het ouderschapsverlof bij de werkgever, dient de werkgever binnen 4 weken te reageren. Totdat de werkgever heeft gereageerd, blijft het verlof doorlopen zoals afgesproken.
Als het ouderschapsverlof wordt gestopt wegens onvoorziene omstandigheden, kan het resterende ouderschapsverlof vervallen. Dit geldt alleen indien de cao hierin voorziet, of als er afspraken zijn gemaakt vóór 1 januari 2015 over het resterende verlof.
Opzegverboden tijdens Ouderschapsverlof
De arbeidsovereenkomst van een werknemer die ouderschapsverlof geniet, kan in principe niet worden opgezegd wegens het opnemen van dit verlof. Er bestaan diverse ‘wegens’ opzegverboden die altijd gelden, waaronder het opnemen van ouderschapsverlof. Hierop bestaan geen uitzonderingen.
Daarnaast zijn er ‘tijdens’ opzegverboden, die gelden tijdens situaties zoals ziekte, zwangerschaps- en bevallingsverlof. Ook tijdens deze periodes mag de arbeidsovereenkomst in beginsel niet worden opgezegd.
Er zijn echter uitzonderingen op het ‘tijdens’ opzegverbod, zoals bij faillissement van het bedrijf, beëindiging van werkzaamheden van een bedrijfsonderdeel, schriftelijke instemming van de werknemer, ontslag tijdens de proeftijd, ontslag op staande voet, of het bereiken van de AOW- of pensioengerechtigde leeftijd.
Het opzegverbod tijdens ziekte geldt niet als de werknemer ziek wordt nadat het UWV de ontslagaanvraag heeft ontvangen, als de werknemer niet meewerkt aan re-integratie, of als de werknemer langer dan 2 jaar ziek is.
Indien de arbeidsovereenkomst wordt opgezegd in strijd met een opzegverbod, is het ontslag niet automatisch ongeldig. Een werknemer kan de kantonrechter vragen de opzegging te vernietigen of een billijke vergoeding toe te kennen binnen twee maanden na de beëindiging van de arbeidsovereenkomst.
Rechtbankuitspraken hebben aangetoond dat een ontslagverzoek weliswaar los kan staan van het opnemen van ouderschapsverlof, mits er voorafgaand aan het verlof al kritiek was op het functioneren van de werknemer en de werkgever aantoonbaar stappen heeft ondernomen om verbetering te bewerkstelligen. Daarentegen kan een ontslagverzoek wel verband houden met het opnemen van ouderschapsverlof, indien de werkgever zich niet aan de wet houdt en een werknemer die zorgtaken uitoefent belemmert.
OV 2 Soorten behoeften
tags: #schort #ouderschapsverlof #opzeg #op