Vocht en afscheiding uit de vagina: wat is normaal en wanneer moet u de huisarts bellen?

Vocht uit uw vagina, ook wel vaginale afscheiding of witte vloed genoemd, is een normaal en gezond verschijnsel. Het speelt een belangrijke rol bij het schoon en gezond houden van de vagina en beschermt uw lichaam tegen bacteriën. De aard en hoeveelheid van deze afscheiding kunnen echter variëren gedurende uw leven en zwangerschap, en soms kan een verandering wijzen op een medisch probleem.

Wat is vaginale afscheiding?

Vaginale afscheiding is een vloeistof die wordt geproduceerd door cellen in het slijmvlies van de vagina en de baarmoederhals. Normale afscheiding is meestal doorzichtig tot wit van kleur, waterig van structuur en heeft een licht zure geur. De hoeveelheid afscheiding kan per vrouw verschillen en ook gedurende de menstruatiecyclus fluctueren. Dit is grotendeels te wijten aan hormonale schommelingen.

In de vagina leven van nature bacteriën en schimmels, wat eveneens normaal is. Deze micro-organismen helpen bij het handhaven van een gezonde vaginale flora. Bij een infectie kan het evenwicht echter verstoord raken, wat kan leiden tot veranderingen in de kleur, geur of textuur van de afscheiding.

Wanneer kan vaginale afscheiding veranderen?

Verschillende factoren kunnen de hoeveelheid, kleur en geur van vaginale afscheiding beïnvloeden:

• Menstruatiecyclus: Rond de eisprong kan de afscheiding wateriger worden en meer in volume toenemen. Na de menstruatie is er vaak minder afscheiding.
• Seksuele opwinding: Tijdens seksuele opwinding produceert de vagina meer vocht.
• Zwangerschap: Tijdens de zwangerschap neemt de vaginale afscheiding vaak toe door een verhoogde oestrogeenproductie en verbeterde doorbloeding van het bekkengebied. Dit wordt ook wel leukorroe genoemd en is normaal.
• Hormonale anticonceptie: Het gebruik van de pil of andere hormonale anticonceptiemiddelen kan invloed hebben op de afscheiding.
• Menopauze: Na de overgang neemt de productie van oestrogeen af, waardoor er doorgaans minder vaginale vocht wordt geproduceerd.

Veranderingen in afscheiding kunnen ook optreden als gevolg van irritatie. Overmatig wassen, vooral met zeep of irriterende middelen, kan de natuurlijke balans verstoren. Ook parfums in inlegkruisjes of maandverband kunnen gevoeligheid veroorzaken. Het is raadzaam om inlegkruisjes te vermijden of te kiezen voor katoenen varianten. Krabben bij jeuk kan de dunne huid rond de vagina irriteren.

Indien u seksueel actief bent, kan het vrijen met een droge vagina irriterend zijn. Het is aan te raden om voldoende tijd te nemen voor opwinding of een glijmiddel te gebruiken. Sommige condooms bevatten zaaddodende middelen die de vagina kunnen irriteren; probeer in dat geval condooms zonder dit middel.

Wanneer de huisarts bellen bij vocht uit de vagina?

Hoewel vaginale afscheiding meestal onschuldig is, zijn er situaties waarin medisch advies nodig is. Neem contact op met uw huisarts of verloskundige als u een van de volgende klachten ervaart:

• Verandering in kleur of geur: Afscheiding die groen, grijs, geelachtig is, klonterig oogt, of een sterke, onaangename geur heeft, kan wijzen op een infectie of soa.
• Jeuk, irritatie of branderig gevoel: Deze symptomen kunnen duiden op een schimmelinfectie (candida) of andere vaginale irritaties.
• Pijn: Pijn bij het plassen, pijn in de onderbuik, of een branderig gevoel in of rond de vagina vereist medische aandacht.
• Zwelling: Zwellingen in of rond de vagina kunnen een teken zijn van infectie.
• Overmatige afscheiding met bijkomende klachten: Als u veel meer afscheiding heeft dan normaal en dit gepaard gaat met jeuk, een vreemde geur of pijn, is het raadzaam om contact op te nemen.

Specifieke situaties:

• Jongeren onder de 15 jaar: Maak altijd een afspraak bij de huisarts als u jonger bent dan 15 jaar en last heeft van vaginale afscheiding.
• Zwangerschap:
  • Vroege zwangerschap: Hoewel toename van afscheiding normaal is, neem contact op met uw verloskundige bij twijfel, vooral als er sprake is van roze of bruine afscheiding (wat kan duiden op innestelingsbloeding, maar ook op andere complicaties) of buikpijn.
  • Verlies van de slijmprop voor de 37e week van de zwangerschap: Als u de slijmprop meer dan drie weken voor de uitgerekende datum verliest, hoeft u zich niet direct zorgen te maken, zeker niet bij een volgende zwangerschap. Dit kan wijzen op een beginnende voorbereiding van de baarmoedermond. Als u echter naast het verlies van de slijmprop ook krampen of bloedverlies heeft, of als u zich zorgen maakt, overleg dan met uw verloskundige.
  • Bloed bij de slijmprop: Verliest u meer dan een paar theelepels helderrood bloed samen met de slijmprop, neem dan direct contact op met uw verloskundige. Een beetje bloed kan normaal zijn.

Diagnose en behandeling

De arts kan de oorzaak van afwijkende afscheiding vaststellen door middel van een lichamelijk onderzoek en een kweek van het afscheidingsmateriaal. Indien u seksueel actief bent, zal er ook getest worden op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's).

De behandeling is afhankelijk van de diagnose:

• Normale afscheiding: Vereist geen behandeling.
• Schimmelinfectie (candida): Kan behandeld worden met antischimmelmedicatie, zoals tabletten of vaginale crèmes. Bij frequente infecties kan een langduriger behandelplan nodig zijn.
• Bacteriële vaginose: Een overgroei van bacteriën die behandeld kan worden met antibiotica.
• Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's): Infecties zoals chlamydia, gonorroe en trichomonas worden behandeld met antibiotica. Het is cruciaal om seksuele partners te informeren, zodat zij ook getest en behandeld kunnen worden om herinfectie te voorkomen en verdere complicaties, zoals onvruchtbaarheid of eileiderontsteking (PID), te vermijden.

Belangrijk bij soa's:

• Chlamydia: Vaak asymptomatisch, maar kan leiden tot onvruchtbaarheid. Behandeling met antibiotica is essentieel voor u en uw partner(s).
• Gonorroe: Kan leiden tot groene, onaangenaam ruikende afscheiding en pijn bij het plassen. Kan zich uitbreiden naar de eileiders. Behandeling met antibiotica en contactonderzoek zijn nodig.
• Trichomonas: Kan leiden tot ontsteking van vagina, plasbuis of blaas. Behandeling met antibiotica is effectief.

Bekkenontsteking (PID): Een ernstige infectie in het kleine bekken, vaak veroorzaakt door een soa. Vereist een antibioticakuur van veertien dagen. Voltooi de kuur altijd, ook als de klachten verbeteren.

Bij twijfel of aanhoudende klachten is het altijd verstandig om medisch advies in te winnen. Uw lichaam kent u het beste, en luisteren naar uw gevoel is belangrijk.

tags: #slijmprop #waterige #afscheiding