Wanneer u nadenkt over abortus, kunt u terecht bij uw huisarts, een abortuskliniek of een keuzehulporganisatie. Als u niet zeker weet of u voor een abortus moet kiezen of meer informatie wilt over de andere mogelijkheden bij een onbedoelde zwangerschap, kunt u hulp krijgen bij het nemen van een beslissing. In heel Nederland zijn keuzehulporganisaties waar u met vragen terecht kunt, ook online.
Abortusklinieken zijn altijd toegankelijk, ook zonder verwijzing. U kunt zelf contact opnemen met een abortuskliniek. Sinds 1 januari 2025 is het ook mogelijk om abortus bij de huisarts te laten uitvoeren, mits er geen medisch probleem rond de zwangerschap is. De huisarts schrijft dan medicijnen voor die de zwangerschap afbreken (abortuspil), wat mogelijk is tot 9 weken zwangerschap. Houd er rekening mee dat niet alle huisartsen deze procedure uitvoeren.
Mogelijkheden en Keuzehulp
Bij abortusklinieken kunt u terecht voor de ingreep zelf. Als u hulp nodig heeft bij het verwerken van de abortus, is deze hulp gratis en ook online beschikbaar. Woont of werkt u in Nederland, dan zijn de kosten voor de behandeling gedekt. Voor personen zonder geldige verblijfspapieren, tijdelijke verblijvers zoals buitenlandse studenten of arbeidsmigranten, kan de behandeling kosten met zich meebrengen. De abortusklinieken kunnen u hierover informeren. Alleen indien u onder de Wet langdurige zorg valt, is abortus kosteloos.
Een abortus mag worden uitgevoerd tot het moment dat de vrucht buiten het lichaam van de moeder levensvatbaar is. Na de ontdekking van een onbedoelde zwangerschap staat u voor een belangrijke, mogelijk moeilijke keuze. Tijdens en na dit keuzeproces kunnen er nog gevoelens en vragen rijzen. Een nieuwe relatie kan uw kijk op keuzes zoals zelf opvoeden, pleegzorg of adoptie beïnvloeden. Ook kunt u een kinderwens ontwikkelen na een eerdere keuze voor abortus. Indien deze gevoelens u verdrietig, verward of somber maken, zoek dan steun bij een familielid, vriend(in) of uw huisarts.
Verwerking na Abortus
Na een abortus is het normaal om gevoelens van verlies, verdriet, boosheid of opluchting te ervaren. Deze gevoelens kunnen intens zijn of elkaar afwisselen en verdwijnen meestal na enkele dagen of weken. Er is online hulp beschikbaar voor vrouwen van 16 jaar en ouder, die informatie en opdrachten biedt om met gevoelens als spijt, schaamte en verdriet om te gaan. Daarnaast kunt u gesprekken voeren met een hulpverlener in de buurt, zoals een maatschappelijk werker of sociaal verpleegkundige. Deze hulp kan persoonlijk, via videogesprekken of een combinatie daarvan plaatsvinden. Deze ondersteuning is ook beschikbaar voor mannen die als verwekker betrokken waren bij een abortus. Voor zwaardere klachten zoals een depressie of angststoornis is deze kortdurende hulp niet geschikt.
Er zijn diverse gecertificeerde organisaties die hulp na abortus bieden. De hulpverleners zijn geschoold in het ondersteunen bij abortusverwerking. Via het Informatiepunt Onbedoelde Zwangerschap kunt u direct worden doorverwezen. De hulp kan bestaan uit meerdere gesprekken en is gratis, met een eerste gesprek binnen tien werkdagen.
Anticonceptie en Keuzehulpmiddelen
Om de kans op een volgende onbedoelde zwangerschap te verkleinen, zijn er verschillende vormen van anticonceptie beschikbaar. Het is belangrijk een methode te kiezen die bij u past. Het programma "Nu Niet Zwanger" kan ondersteunen bij het beslissen over een kinderwens en helpen bij het verkrijgen van anticonceptie indien nodig. Informeer bij de GGD naar deelname aan dit programma.
Uitgelicht:
- Ik wil keuzehulp: Bekijk organisaties en hulpverleners die u kunnen helpen bij uw keuze via persoonlijke gesprekken, (video)bellen of chat.
- Ik zoek informatie: Als u onbedoeld zwanger bent, zijn er vier opties. Lees meer informatie hierover.
- Contact: Neem contact op voor hulp na abortus.
Geboortecentrum Sophia in Rotterdam
Geboortecentrum Sophia in Rotterdam, een samenwerking met het Erasmus MC, bevindt zich op de 4e etage van het Sophia Kinderziekenhuis. Dit centrum biedt zorg voor aanstaande moeders, inclusief bevallingen zonder medische indicatie, begeleid door een eigen verloskundige. Bij noodzaak is een medisch specialist direct beschikbaar. Na de bevalling kunt u enkele dagen blijven om te rusten, met zorg van kraamverzorgenden. De kamers bieden privacy en voorzieningen, waaronder een wieg, comfortabele bedden, een ruime badkamer en een commode.
U kunt maaltijden laten serveren op uw kamer. Elke zaterdag worden er rondleidingen gegeven door kraamverzorgenden, met informatie over de bevalling en nazorg. Bezoek is toegestaan, met een maximum van 4 personen tegelijk. Tussen 13:00 en 15:00 uur is rusttijd.
Het vaste tarief voor een bevalling in Geboortecentrum Sophia is €841,51. Een deel hiervan wordt vergoed vanuit de basisverzekering (verloskundige zorg). Voor het verblijf betaalt u een wettelijke eigen bijdrage van €5,40 per uur, met een maximum van 8 uur per dag. Daarnaast zijn er servicekosten van €20,50 per dag voor materialen en faciliteiten. Een dag in het centrum kost daardoor rond de €63,70.
Medische Zorg in Geboortecentrum Sophia
Veel pasgeboren baby's (circa 50%) ontwikkelen geelzucht enkele dagen na de geboorte. Dit komt door een onvoldoende afvoer van bilirubine door lever en darmen. In Geboortecentrum Sophia wordt fototherapie toegepast om het bilirubinegehalte te verlagen. Er wordt ook onderzoek gedaan naar vroege herkenning van hyperbilirubinemie (geelzucht) bij pasgeborenen.
Landelijk Gratis Begeleiding na Abortus
Het afbreken van een zwangerschap kan een ingrijpende ervaring zijn. Soms is het lastig om dit te verwerken, met aanhoudende emoties als schaamte, verdriet of spijt. Fiom biedt hulp bij de verwerking van abortus. Sinds 1 juli 2023 is er landelijk gratis begeleiding na abortus mogelijk in persoonlijke gesprekken (op locatie).
De zelfhulpmodule ‘Abortusverwerking’ is bedoeld voor vrouwen en hun (ex-)partners vanaf 16 jaar die in Nederland wonen en psychosociale klachten ervaren na een abortus. Klachten als emotioneel zijn, een gevoel van leegte of iets missen, zijn normale reacties in de periode na een abortus. Er zijn twee zelfhulpmodules: één voor vrouwen en één voor (ex-)partners. Beide modules bieden informatie en opdrachten over thema's als spijt, schaamte, verdriet en communicatie met de partner.
Deze modules zijn niet geschikt voor personen met psychische problemen (zoals depressie, angststoornis of persoonlijkheidsproblematiek) die daarvoor geen hulp ontvangen. Bij psychische problemen is aanvullende hulpverlening aan te raden. De module kan emoties oproepen, dus raadpleeg uw behandelaar indien u psychische problemen ervaart.
De module doorloopt u in uw eigen tempo, in een beveiligde online omgeving. Na afronding blijft uw account twee jaar actief voor inzage in opdrachten en berichten. Daarna worden uw gegevens verwijderd, tenzij u eerder een verzoek tot verwijdering indient. Een deel van de gegevens wordt bewaard voor onderzoek en verbetering van de hulpverlening.
Als u ervaring heeft met abortus en hulp zoekt bij de verwerking, kunt u zich aanmelden voor de zelfhulpmodule 'Abortusverwerking' en ‘Abortusverwerking voor (ex)-partners’. Beide modules vindt u op uw homepage na het activeren van uw account.
Veelgestelde Vragen over Abortus (FAQ)
Deze FAQ biedt antwoorden op veelgestelde vragen over abortus, met als doel inzicht te geven in het onderwerp. De informatie is gebaseerd op veelgestelde vragen van mensen die een abortus overwegen.
Wat is abortus?
Abortus provocatus betekent opzettelijke vruchtafdrijving, het voortijdig beëindigen van een zwangerschap door menselijk ingrijpen. Meer informatie is te vinden op de pagina "wat is abortus?".
Tot wanneer mag abortus?
In Nederland is abortus wettelijk toegestaan tot de 24e week van de zwangerschap. In de praktijk voeren de meeste abortusklinieken geen abortus meer uit na 22 weken, omdat een kindje vanaf dat moment levensvatbaar wordt geacht buiten de baarmoeder.
Op welke manieren kan abortus worden uitgevoerd?
Er bestaan diverse methoden, waaronder de abortuspil, curettage en dilatatie en evacuatie (methode Finks). Meer details hierover vindt u op de pagina "hoe gaat een abortus?".
Gaat het bij abortus om het weghalen van een klompje cellen?
Bij 10-11 weken zwangerschap is er al sprake van een vruchtje, ook wel foetus genoemd, wat 'klein kindje' betekent. Al 21 dagen na de bevruchting is er een hartslag te horen. Dit is een ontwikkeld wezen, geen klompje cellen.
Wat gebeurt er met het kindje na abortus?
Er is bekendheid over orgaanhandel van geaborteerde kinderen in het buitenland. In Nederland loopt hier nog onderzoek naar. Abortusklinieken werken soms samen met ziekenhuizen voor onderzoek. U kunt van tevoren aangeven als u niet wilt dat er iets met uw kindje en placenta gebeurt na de abortus.
Wat zijn de risico's van een abortus?
Mogelijke lichamelijke risico's zijn bloedverlies, infectie, effecten op volgende zwangerschappen en beschadiging van organen. Emotioneel kan abortus leiden tot verdriet, schaamte, angst, depressie en zelfs zelfmoordgedachten. Wetenschappelijk onderzoek suggereert een verhoogde kans op borstkanker na abortus.
Waarom kiezen vrouwen voor abortus?
Vrouwen kiezen vaak voor abortus vanwege moeilijke persoonlijke omstandigheden, zoals jonge leeftijd, de zorg voor reeds bestaande kinderen, een onstabiele relatie, financiële zorgen of druk van partner of familie. Het is zelden een keuze die men zonder reden of met plezier maakt.
Staan alle vrouwen achter de keuze voor abortus?
Niet alle vrouwen staan achter de keuze voor abortus. Vaak zien zij geen andere uitweg en verwachten zij dat een abortus de problemen zal verminderen of oplossen. Soms verandert de situatie later, waardoor spijt ontstaat.
Hoe verloopt een abortusprocedure?
De procedure hangt af van de zwangerschapsduur. Meer informatie hierover is te vinden op de pagina "wat is een abortus?".
Wordt er voldoende (psychische) hulp aangeboden na abortus?
Abortusklinieken richten zich primair op de medische ingreep. Psychische begeleiding na de abortus behoort niet altijd tot hun kerntaak. Er zijn echter gespecialiseerde hulporganisaties die kosteloos hulp aanbieden.
Zijn er hulporganisaties die kosteloos hulp aanbieden?
Ja, diverse organisaties bieden hulp en ondersteuning. Abortus Info geeft objectieve informatie en biedt de mogelijkheid tot persoonlijk contact, zodat vrouwen en mannen hun verhaal kwijt kunnen.
Waarom voeren abortusklinieken abortussen uit?
De hulp van abortusklinieken is niet gratis. Hoewel de overheid in Nederland jaarlijks miljoenen euro's bijdraagt aan abortussen, verdienen klinieken hieraan. De reactie bij latere problemen is vaak dat de vrouw zelf de beslissing heeft genomen.
Krijgen vrouwen/meisjes vaak spijt van hun keuze?
Het komt vaak voor dat vrouwen (en mannen) na verloop van tijd spijt krijgen van hun abortuskeuze, zeker als de omstandigheden veranderen. Er zijn ook vrouwen die tientallen jaren na een abortus nog verdriet ervaren.
Heb ik toestemming van mijn ouders nodig voor een abortus?
Dit hangt af van uw leeftijd. Meer informatie hierover is te vinden in het artikel "toestemming ouders".
Wat zijn de mogelijke psychische gevolgen na een abortus?
Mogelijke psychische gevolgen zijn nachtmerries, depressies, huilbuien, angst en schuldgevoelens.
Zijn er complicaties mogelijk na een abortus?
Abortus is niet zonder risico. Naast lichamelijke risico's zoals bloedverlies, infectie en kans op beschadiging van organen, is er een verhoogde kans op psychische schade. Bij curettage is er een kans op perforatie van de baarmoederwand. De kans op borstkanker neemt ook toe.
Zijn er andere mogelijkheden dan abortus?
Ja, er zijn alternatieven zoals adoptie, pleegzorg, of een babyluikje. Vaak kunnen praktische problemen worden opgelost, waardoor het kindje toch geboren kan worden.
Toegang tot Veilige Abortus in Europa
Hoewel Europa als progressief wordt beschouwd, hanteren veel landen strikte regels voor abortus. Een kaart van het Europees Parlementair Forum voor Seksuele en Reproductieve Rechten toont de scores van Europese landen op het gebied van toegang tot veilige abortus. Nederland staat op de vierde plaats, na Zweden, IJsland en het Verenigd Koninkrijk.
In Nederland is abortus toegestaan tot de 24e week van de zwangerschap, ongeacht de reden. Na 14 weken is een chirurgische abortus noodzakelijk.
Abortuspil (<14 weken)
De abortuspil bestaat uit twee medicijnkuren: eerst mifepriston/mifegyne om de zwangerschap te beëindigen, gevolgd door misoprostol om krampen te veroorzaken en de zwangerschap te verdrijven. Sinds 1 januari 2025 is het ook mogelijk om de abortuspil bij uw huisarts te verkrijgen, hoewel dit nog niet bij alle huisartsen het geval is.
Als u in Nederland woont of werkt, zijn abortussen in klinieken of via de huisarts gratis. De meeste mensen kunnen binnen enkele dagen hun normale activiteiten hervatten. Gratis counseling is beschikbaar na de ingreep. Bezoekers van buiten Nederland dienen zich te informeren over de lokale abortuswetgeving.
Hulpbronnen:
- Abortion Network Amsterdam: Een vrijwilligersgroep die mensen in Nederland en daarbuiten helpt bij het verkrijgen van een veilige abortus.
- Plan C: Biedt informatie voor mensen in de VS over veilige toegang tot en gebruik van abortuspillen.
Voor toegang tot betrouwbare informatie kunt u gebruikmaken van een VPN.